Józef Splitt
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 7 lutego 1895 rok Mogilno, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): kapitan
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 13-14 kwietnia 1940 roku
Kapitan, syn Adolfa i Izabeli z domu Madałkiewicz, urodził się 7 lutego 1895 roku w Mogilnie. Do szkoły uczęszczał w Mogilnie; został wydalony za udział w strajku szkolnym. Od 1912 roku był członkiem Sokoła i Towarzystwa Tomasza Zana. W 1914 roku został powołany do armii niemieckiej. W 1915 roku został odkomenderowany do obozu jenieckiego w Pile jako tłumacz, a następnie kierownik kasy obozowej. W grudniu 1918 roku na terenie obozu współtworzył Polską Organizację Wojskową. Z chwilą wybuchu powstania wielkopolskiego wstąpił do oddziału powstańczego w Mogilnie i wziął udział w walkach o Inowrocław. Wykazał się dużym męstwem i odwagą w walkach z Niemcami, za co został odznaczony Krzyżem Walecznych. W 1920 roku służył w 62. Pułku Piechoty. Walczył na Ukrainie, w odwrocie znad Berezyny oraz w bitwie warszawskiej. 15 sierpnia 1920 roku został ranny. Uzupełnił wykształcenie. Maturę zdał eksternistycznie w gimnazjum w Poznaniu w 1921 roku. Po wyleczeniu ran wrócił do swojego macierzystego 62. Pułku Piechoty. Kapitanem został mianowany ze starszeństwem 1 stycznia 1928 roku. Był dowódcą plutonu saperów. Od 1933 roku służbę pełnił w 33. Pułku Piechoty. We wrześniu 1939 roku przydzielony do Ośrodka Zapasowego 18. Dywizji Piechoty. Zawodowy wojskowy.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 022/2 z 9 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 13-14 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień majora.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Józef Splitt został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na tablicach pomnika katyńskiego na cmentarzu w Mogilnie (2007).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
Pomnik katyński na cmentarzu w Mogilnie
„Gdy gaśnie pamięć ludzka dalej mówią kamienie”
Stefan Kardynał Wyszyński Prymas Polski
Wśród wielu dziesiątek tysięcy żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w 1940 roku w Katyniu, Starobielsku, Ostaszkowie, Miednoje, Charkowie, Czortkowie, Równem i Kozielsku
oraz innych miejscach Golgoty Wschodu z rozkazu stalinowskich władz Związku Sowieckiego, znaleźli się synowie Ziemi Mogileńskiej.
Urny z ziemią nasiąkniętą krwią naszych bohaterów
złożono pod pomnikiem 15 września 2007 roku.
źródło: https://www.mogilno.pl/asp/82-rocznica-sowieckiej-agresji-na-polske,335,artykul,1,471
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Józef Splitt otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Mogilnie przy ulicy Sądowej 13.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
