Zbrodnia w liczbach

Na żadnym etapie dokonywania ludobójstwa jeńcy nie byli świadomi tego, co ich czeka. Pierwsze transporty jeńców jadących na rozstrzelanie z Ostaszkowa żegnane były przy bramie przez orkiestrę i współwięźniów. W Kozielsku grupę, w której znajdowali się generałowie, żegnano szczególnie uroczyście. Po specjalnym obiedzie z kawiorem, winem i kotletami oficerowie ustawili się do pożegnania w dwuszereg „gwardii honorowej”. Generałowie przeszli między rzędami żegnających ich oficerów. Funkcjonariusze NKWD również urządzili im prawdziwą owację. Na drogę dostali chleb i po 3 śledzie, wszystko zawinięte w biały papier, co było w tym czasie luksusem. Wszyscy zostali zamordowani metodą „spec- katyńską”. 

W Smoleńsku przerwano mordy w siedzibie NKWD po niebezpiecznym zdarzeniu. Prowadzonemu na rozstrzelanie Polakowi udało się wyrwać broń jednemu z konwojentów i zastrzelić drugiego. Dotarł do zbrojowni i przez 3 dni się ostrzeliwał. Zranił w rękę komendanta KGB Iwana Stelmacha, który strzelał w okno piwnicy z cekaemu maxim. Całe śródmieście w okolicach NKWD było zamknięte i otoczone przez wojsko. Zalanie piwnicy wodą nic nie dało, więc Polak został zagazowany. Rozstrzeliwania jeńców przeniesiono do lasku katyńskiego. Po przyjeździe do stacji Gniezdowo, jeńcy bezpośrednio przechodzili do „czarnego worona” – autobusu, który mógł pomieścić od 28 do 32 ofiar. 

W Katyniu stosowano różne metody zabijania. Grupę polskich jeńców prowadzono w miejsce ogrodzone płotem z desek i zarządzano odliczanie w szeregu. W tym czasie Mokrożycki i inni NKWD-iści stali z bronią pod płotem. Po odliczaniu cicho stawali na specjalnej ławce i strzelali prosto w potylicę. Liczba strzelających była równa liczbie ofiar. Ofiary miały wolne ręce w porównaniu do mordowanych w innym miejscu, gdzie jeńcy mieli skrępowane ręce od  tyłu sznurkiem kordonkowym o podwójnej przepuszczającej pętli (w 20 procent przypadków). Inna metoda mordowania polegała na zarzucaniu płaszcza na głowy ofiar,  który zawiązywano sznurkiem na wysokości szyi, łączono go z pętlą krępującą  ręce z tyłu. Był to  wyrafinowany sposób ograniczenia ruchów ofiary przed egzekucją. Stosowano amunicję fabryczną „Geco 7,65”. Strzał był oddawany od tyłu nieci poniżej guzowatości potylicznej i biegł on ku górze oraz przodowi czaszki. Kończył się najczęściej  raną wylotową w obrębie górnej części nosa. Uszkadzał on rdzeń przedłużony powodując natychmiastową śmierć. Tylko w pojedynczych  przypadkach stwierdzono podwójny czy potrójny postrzał od tyłu głowy.

Jeńcy zostali pochowani w dziewięciu dołach. Dół pierwszy o wymiarach 8x26 metrów zawierał 2.199 ciał z 19 transportów liczących 36 wagonów i 4 oddzielnie wysłane przedziały więzienne. Zwłoki były zsypywane do kuwet  grobowych z jakich składały się groby. Jeńcy byli bardzo starannie układani warstwami, w pełnym umundurowaniu oraz posiadali przy sobie wiele osobistych pamiątek, notesów itd. Całość ofiar posypana była chlorkiem wapna, a następnie przysypana ziemią w której posadzono sosenki.