Jerzy Wojciech Schnitter

Mój ojciec, dr Jerzy Schnitter został zmobilizowany w 1939, chyba 26 sierpnia. Telefonował do nas, abyśmy przyjechały pożegnać się z Nim, bo właśnie został zorganizowany transport i jadą zakładać szpital wojenny. Pojechałyśmy z Matką i siostrą. Ja byłam studentką medycyny i przyszło mi do głowy, że mogłabym być pomocna w tym szpitalu. I tak pojechałam na tę wojnę ze swoim Ojcem, tak jak stałam, bez niczego.

Dojechaliśmy do Białowieży, gdzie uformował się bardzo duży szpital na około 400 łóżek w ogromnej szkole. Był to szpital numer 702. 12 lub 13 września dostaliśmy rozkaz ewakuacji szpitala i rannych. Szliśmy tak kilka nocy, dniami siedzieliśmy w lesie i 16 września doszliśmy pod Wołkowysk. Wyszliśmy 17 września o 5 rano. Naprzeciw, za rzeczką, był las, do którego chcieliśmy dojść, ale nie zdążyliśmy, bo ze wszystkich stron wypadli na nas czerwonoarmiejcy. Widok tego wojska był dość szokujący: na sznurkach karabiny, w łapciach, okropnie wyglądający. Przerażająco.

Ustawili wszystkich: szeregowców-sanitariuszy i pielęgniarki po jednej stronie, po drugiej stronie lekarzy. Rosjanie dali żołnierzom karabiny i powiedzieli: „Możecie sobie teraz postrzelać do tych waszych krwiopijców, co was tak wyzyskiwali”. Żołnierze odparli, że nie czuli się wyzyskiwani, i naturalnie nikt się nie ruszył i do lekarzy nie strzelał.

Wieczorem zawieźli nas do jakiejś szkoły. Rano zaprowadzili na dworzec i powsadzali do towarowego pociągu. Po kilku dniach, może to były trzy dni, dokładnie już sobie tego nie przypominam, w każdym razie wydawało się to wiekiem, wysadzili nas w miasteczku Ostaszków. Nie wszyscy przeżyli tę podróż. Mojego Ojca nie poznałam, gdyż zupełnie osiwiał. Zaprowadzili nas do przystani nad jezioro Seliger, z którego wypływa Wołga. Załadowali nas na stateczki i zawieźli na ogromną wyspę świętego Iła.
Nas, pielęgniarki, umieszczono w budynku, w którym był szpitalik. Mój Ojciec był w takim małym domku, eremie przeznaczonym pierwotnie dla dwóch osób, gdzie po obu stronach od wejścia były po trzy półki do spania, więc musiało się tu zmieścić sześć osób. Nie pozwolono nam chodzić po obozie. Z Ojcem mogłam się widywać częściej, gdyż jako lekarza dentystę zatrudnili Go do leczenia miejscowych Rosjan.
Nie wolno nam było chodzić po terenie obozu, więc nie miałyśmy kontaktu z uwięzionymi, jedynie z chorymi, którzy do nas przyszli. O ile chodzi o lekarzy (45 z naszego szpitala), to zatrudnionych w naszym szpitalu było jedynie pięciu. Z pozostałymi nie miałam możliwości spotkania się. Pamiętam jedynie tych, którzy pracowali w szpitaliku. Byli to doc. Bajoński i dr Karwowski.

Chyba 10 listopada zrobił się nagle wielki ruch w obozie, bo powiedzieli, że szykują transport. Teraz mieli wywieźć oficerów, żołnierzy i pielęgniarki. Pięć pielęgniarek miało zostać do obsługi szpitalika. Zostawili też pięciu lekarzy, a resztę zabrali. Byliśmy oczywiście pewni, że jadą do domów. Dopiero po latach, gdy zobaczyłam listę kozielską, przekonałam się, że zawieźli ich do Kozielska, bo znalazłam na niej kilka nazwisk jeńców, których pamiętałam z Ostaszkowa.

10 albo 11 grudnia szykowali następny transport. Był to mały transport, bo zostało jeszcze trochę szeregowców i podoficerów, których nie załadowano poprzednio. Niektórzy byli chorzy. Wszystkich lekarzy, w tym mojego Ojca, zostawili. Był to ostatni, najgorszy dzień, który pamiętam, bo ciągle widzę Ojca stojącego na brzegu jeziora (chciałam zostać, ale mi nie pozwolił, zresztą Rosjanie też by nie pozwolili). Ojciec miał takie bardzo niebieskie oczy i ciągle widzę łzy płynące z Jego oczu.

Wsadzili nas do pociągu i po kilku dniach przywieźli do Brześcia. Po trzech dniach wezwał nas komendant [niemiecki] i powiedział, że nie widział nas, nas nie ma i możemy wyjechać dokąd chcemy, ale nie many nikomu mówić, że tu byłyśmy. W ten sposób wydostałam się z Rosji.

Jedyna kartka, która przyszła do domu z Ostaszkowa, była pisana przeze mnie i Ojciec się dopisał, że jesteśmy zdrowi, żeby Matka się nie martwiła, że wszystko w porządku. O Ojcu więcej wiadomości nie dostałyśmy…

źródło: na podstawie wspomnień córki Jerzego Schnitter’a – Jery Mejer;
Pisane miłością. Losy wdów katyńskich [26]