Marcin Banaśkiewicz
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 26 października 1901 rok Skoki, powiat wągrowiecki, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): przodownik Policji Państwowej
Miejsce kaźni i pochówku: Twer-Miednoje
Zamordowany: 8-9 kwietnia 1940 roku
Przodownik Policji Państwowej, syn Jana i Wiktorii z domu Podgórskiej, urodził się 26 października 1901 roku w Skokach. Ukończył dwie klasy szkoły powszechnej. Będąc uczniem III klasy szkoły zawodowej księży salezjanów, ochotniczo wstąpił do Wojska Polskiego, w którym służył od grudnia 1918 roku do listopada 1923 roku. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Służbę ukończył w stopniu plutonowego rezerwy WP.
W 1923 roku wstąpił do policji. Ukończył Normalną Szkołę Fachową dla Szeregowych Policji Państwowej w Sosnowcu. Przez wiele lat pełnił służbę w województwie kieleckim, m.in. na posterunkach Policji Państwowej w Chęcinach w powiecie kieleckim, a później w powiecie koneckim w Skarżysku Kamiennej, Końskich, Przedborzu w 1936 roku, następnie w Stąporkowie w pionie śledczym do września 1939 roku. Starszym posterunkowym mianowany 1 lutego 1937 roku, przodownikiem w lipcu 1939. Uczestnik kampanii wrześniowej 1939 roku, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej, po 17 września.
Odznaczony Medalem Pamiątkowym 1919 – 21, Medalem Niepodległości i Brązowym Krzyżem Zasługi.
Żonaty z Jadwigą z domu Szczepańską, miał dwóch synów: Kazimierza i Jana.
W lutym 1940 nadeszła kartka pocztowa, wysłana z obozu w Ostaszkowie: datowana 16 grudnia 1939, adresowana do brata Walentego (Wólka Kłucka-Wiązowa w powiecie kieleckim).
Jeniec obozu NKWD w Ostaszkowie, zamordowany w Twerze i pochowany w Miednoje. Lista wywózkowa numer 05/5 z 5 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany w okresie 8-9 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Policji Państwowej.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Marcin Banaśkiewicz został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Nazwisko śp. Marcina Banaśkiewicza upamiętniono również na Pomniku Katyńskim na Cmentarzu Partyzanckim w Kielcach (1996) oraz na tablicy epitafijnej w kościele parafialnym w Grzymałkowie, powiat Kielce (2000) – w miejscu, gdzie był ochrzczony i brał ślub.
Literatura:
Miednoje, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [3]
Śladem zbrodni katyńskiej [5]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Pisane miłością. Losy wdów katyńskich, tom 3 [28]
Zamordowani Kalininie pochowani w Miednoje [253]
https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/banaskiewicz-marcin/
Poszukiwania
Warszawa, dnia 18 października 1958 roku
Ob. Jadwiga Banaśkiewicz, Kielce
W związku ze zgłoszonym zapytaniem w sprawie Banaśkiewicz Marcina, urodzonego 26.10.1901 roku w miejscowości Skoki, syna Jana i Walerii uprzejmie zawiadamiamy, że wg informacji Radzieckiego Czerwonego Krzyża w Moskwie w/wym. na terenie ZSRR nie został odnaleziony.
Podpisano z upoważnienia kierownika Biura Informacji i Poszukiwań J. Grabskiego
źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/banaskiewicz-marcin/
źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/banaskiewicz-marcin/
Warszawa, dnia 5 czerwca 1995 roku
Pan Jan BANAŚKIEWICZ, Kielce
W nawiązaniu do prowadzonej korespondencji w latach ubiegłych w sprawie ustalenia losu BANAŚKIEWICZA Marcina ur. w 1901 r. s. Jana uprzejmie informujemy, że obecnie Biuro nasze jest w posiadaniu następujących informacji:
BANAŚKIEWICZ MARCIN ur. w 1901 r. s. Jana przebywający w obozie dla jeńców wojennych w Ostaszkowie figuruje na wykazie nr 05/5 sporządzonym przez NKWD w Moskwie w dniu 5.IV.1940 r. /str. 45 poz. 64/ z poleceniem przekazania do dyspozycji szefa Zarządu NKWD Kalinińskiej obł. – nr. akt sprawy: 4673
Należy przyjąć, że w/wymieniony został zamordowany w 1940 r.
Podstawa: L.Str.PCK-73050, kserokopie dokumentów przekazanych w kwietniu 1990 r. przez władze radzieckie.
Jednocześnie informujemy, że w dniach od 15–31 VIII 1991 r. odbyła się niepełna, mająca charakter śledczy ekshumacja jeńców przebywających w obozie w Ostaszkowie w klasztorze na wyspie na jeziorze Seliger, zamordowanych wiosną 1940 r. i pochowanych w lesie około 4 km. od wsi Miednoje, rejon miasta Twer. Miejsce to zostało upamiętnione, postawiony jest duży krzyż i tablica informacyjna.
Podpisała kierownik Biura Informacji i Poszukiwań
Elżbieta Rejf
Upamiętnienie
Tablica pamiątkowa
Umieszczona w kościele p.w. Przemienia Pańskiego.
Odsłonięta i poświęcona 1 października 2000 roku.
Poświęcona żołnierzom września 1939 roku
zamordowanym przez NKWD w ZSRR 1940 roku.
Na tablicy epitafijnej znajduje się wspomnienie trzech osób związanych w miejscowością Grzymałków, gm. Mniów
Marcina Banaśkiewicza (1901 – 1940)
przodownika Policji Państwowej
Ostaszków – Twer – Miednoje
Witolda Grabie Lipskiego (1905 – 1940)
porucznika Wojska Polskiego, inżyniera, rolnika
Starobielsk – Charków
Stanisława Wielińskiego (1913 – 1940)
podporucznika Wojska Polskiego, nauczyciela
Kozielsk – Katyń
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Marcin Banaśkiewicz otrzymał swój Dąb Pamięci od Stowarzyszenia „Kielecka Rodzina Katyńska” przy ulicy Śląska paź. 41 w Kielcach.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
