
Jan Stanisław Szmagier
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 2 stycznia 1908 rok Władysławów, powiat koniński, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 16-19 kwietnia 1940 roku
Podporucznik rezerwy, syn Jana i Marii z domu Marcinkowskiej, urodził się 2 stycznia 1908 roku we Władysławowie w powiecie konińskim. W 1932 roku ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7 w Śremie i przydzielony został najpierw do 57., a następnie do 58. Pułku Piechoty. Pracował jako pracownik cywilny w Szefostwie Intendentury Dowództwa Okręgu Korpusu VII. Pełnił również funkcję kontrolera produkcji amunicji w fabryce H. Cegielski w Poznaniu. Podporucznikiem mianowany 1 stycznia 1933 roku. Zmobilizowany do Ośrodka Zapasowego 14. Dywizji Piechoty.
Absolwent seminarium nauczycielskiego w Kościerzynie z 1930 roku. Uczył w szkołach w Boleszczynie, Skarżynie i Czachulcu, a następnie w Siedlątkowie. Mieszkał w Poznaniu.
Żonaty z Kazimierą z domu Radecką, miał trzy córki: Halinę, Wiesławę i Teresę (1935).
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 029/2 z 13 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 16-19 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień porucznika.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Jan Stanisław Szmagier został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na tablicach pomnika w Bramie Korchowskiej, w Tarnogórze (1996). Jego nazwisko zostało umieszczone na tablicy upamiętniającej parafian spicymierskich ofiary wojny w latach
1939-1945, a znajdującej się w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Spycimierzu.
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Jana Szmagier, nauczyciel zostały odnalezione: wizytówka, zaświadczenie z Poznania, 2 legitymacje urzędnika państwowego oraz legitymacja – prawo noszenia odznaki wojskowej (01815).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Śladem zbrodni katyńskiej [5]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Pisane miłością. Losy wdów katyńskich, tom 3 [28]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]

źródło: * materiały własne

źródło: * materiały własne

Zaświadczenie
66 Kaszubski Pułk Piechoty, imienia marszałka Józefa Piłsudskiego
Zaświadczam, że plutonowy podchorąży Szmagier Jan Stanisław z 66. PP ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty nr 7 w Śremie w czasie od 1.10.1930 do 30.6.1931 z postępem dobrym, lokatą 34/133.
Dowódca Pułku, Leon Wacław Koc
ppłk. dypl.
Chełmno, dnia 26 stycznia 1933 rok
źródło: * materiały własne

źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Jan_Szmagier,_nauczyciel_ofiara_zbrodni_katy%C5%84skiej.jpg

Bóg Honor Ojczyzna
Pomnik w Tarnogórze
Pomnik w Bramie Korchowskiej, w Tarnogórze upamiętniający wydarzenia, które rozegrały się 28 września 1939 roku, gdy oddziały Armii Czerwonej
z pomocą miejscowych żydów rozbroiły żołnierzy 14. dywizji Piechoty Ośrodka Zapasowego „Armii Poznań”.
Do niewoli wzięto około 40 oficerów i podchorążych,
którzy następnie zostali zamordowani w Katyniu.
Odsłonięty 29 września 1996.
źródło: https://www.tarnogrod.pl/uroczystosci-upamietniajace-wydarzenia-w-bramie-korchowskiej/
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Jan Stanisław Szmagier otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki Szkole Podstawowej nr 3 im. Bolesława Krzywoustego w Poznaniu na osiedlu Piastowskim 27.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
Wspomnienia córki Teresy…
„Na wieść o Katyniu Mamusia zemdlała…”
Jedna z trzech córek podporucznika Jana Stanisława Szmagiera – Teresa Szmagier opowiada o ucieczce, biedzie i tęsknocie. Całą okupację przeżyła w leśnej chatce, pomagał im wujek listonosz.
źródło: https://historiamowiona.poznan.pl/relacje/teresa-szmagier/

