
Marian Gawron
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 29 kwietnia 1899 rok Grodzisk, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): porucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 20-22 kwietnia 1940 roku
Porucznik rezerwy piechoty, syn Wojciecha i Marii z domu Kawali, urodził się 29 kwietnia 1899 roku w Grodzisku w województwie poznańskim. Do powstania wielkopolskiego przystąpił w grudniu 1918 roku. Uczestniczył w walkach w Poznaniu, a w lutym 1919 roku, w ramach oddziału jarocińskiego, w walkach pod Jutrosinem i Rawiczem. W czasie wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku walczył na froncie ukraińskim i litewsko-białoruskim. Przebywał w niewoli bolszewickiej. W Wojsku Polskim do 1921 roku. Po zakończeniu wojny po pobycie i służbie w Wilnie został skierowany do 69. Pułku Piechoty w Gnieźnie. Zdemobilizowany w 1921 roku po ukończeniu kursu gospodarczego przy Intendenturze Okręgu Generalnego w Poznaniu. W 1923 roku przeniesiony do rezerwy. Będąc w rezerwie w 1935 r. ukończył kurs oficerów budżetowo – rachunkowych. Podporucznikiem mianowany ze starszeństwem 1 lipca 1925 roku, a porucznikiem
19 marca 1939 roku. We wrześniu 1939 roku zmobilizowany do 55. Pułku Piechoty i mianowany II adiutantem. Brał udział w wojnie obronnej 1939 r. Po wkroczeniu wojsk radzieckich do Polski został wzięty do niewoli 17 września 1939 roku.
W latach 1914-1917 pracował jako elew kasowy i sekretarz w majątku księcia Olgierda Czartoryskiego w Sielcu Starym koło Jutrosina. Następnie jako kasjer w majątku Dalborowice koło Sycowa w latach 1917-1918 i Szydłów koło Jarocina. Po zwolnieniu do rezerwy był księgowym w majątku Bugaj w powiecie wrzesińskim. Mieszkał w Miłosławiu.
W 1939 roku należał do Koła Miłosław Związku Powstańców Wielkopolskich. Zweryfikowany 20.12.1934 roku pod numerem 13186 jako powstaniec wielkopolski przez Związek Powstańców Wielkopolskich.
Żonaty z Zofią z domu Deckert, miał dwóch synów: Zbigniewa i Andrzeja oraz dwie córki: Krystynę i Barbarę.
Z ewidencji obozowej z kwietnia 1940 roku wynika, że był osadzony w obozie jenieckim w Kozielsku. Informacja o nim znajdowała się w notatniku prowadzonym przez Feliksa Gadomskiego i znalezionym przy
zwłokach autora.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 036/2 z 16 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 20-22 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Marian Gawron został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Znajduje się również wśród 13 mieszkańców ziemi grodziskiej upamiętnionych na Pomniku Katyńskim w Grodzisku Wielkopolskim (2018) oraz na głazie Golgota Wschodu na terenie Zakładu Poprawczego w Grodzisku Wielkopolskim (2014).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Mariana Gawrona znajdował się niewysłany do żony list oraz fotografię (03707).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Powstańcy Wielkopolscy w mogiłach katyńskich [16]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Leszczyńska lista katyńska [22]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
https://dobroni.pl/artykul/grodziska-lista-katynska-n569506

Poszukiwał rodziny przez Biuro Poszukiwania Rodzin w Warszawie
7 stycznia 1940 roku pisał:
„Ponieważ nie mam od mojej rodziny żadnej wiadomości, przeto proszę o łaskawe wyszukanie mojej żony wraz z czworgiem dzieci i podanie mego adresu. Żona moja, Zofia Gawron zamieszkała w majętności Miłosław, poczta i gmina Miłosław, powiat Września, województwo poznańskie. Dzieci: Zbigniew lat 11, Krystyna lat 10, Barbara lat 9, Andrzej lat 7.
Za informacje z góry dziękuję”
List znaleziony przy zwłokach Mariana Gawrona w dołach Katynia.
źródło: Księga Łez, Września
Pomnik katyński w Grodzisku Wielkopolskim
Katyń 1940
Jeśli ja zapomnę o nich, Ty, Boże na niebie, Zapomnij o mnie!
Grodzisk Wielkopolski, 2018 r.
9 maja o godz. 12:00 w Grodzisku Wielkopolskim odbyła się uroczystość odsłonięcia Miejsca Pamięci Zbrodni Katyńskiej w Parku Miejskim, które zostało utworzone z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu i Gminy Grodzisk Wielkopolski.
Wiele, bardzo wiele jest przejawów męstwa, często heroicznego, o którym nie pisze się w gazetach lub o których mało się wie. Zna je tylko ludzkie sumienie… i wie o nich Bóg.
(z homilii Jana Pawła II wygłoszonej 15 listopada 1978 roku)
Miejsce Pamięci składa się z kilku elementów. Część centralną stanowi wagon kolejowy z symbolicznymi sylwetkami polskich oficerów, obok na fragmencie ceglanego muru znajduje się tablica Katyń 1940 oraz plansza edukacyjna przybliżająca ich sylwetki. Całość uzupełnia 13 dębów z imiennymi tabliczkami, które upamiętniają 13 mieszkańców ziemi grodziskiej, którzy zostali zamordowani w Katyniu .
źródło: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/51865,Uroczystosc-odsloniecia-Miejsca-Pamieci-Zbrodni-Katynskiej-Grodzisk-Wielkopolski.html



Głaz Golgota Wschodu
Katyń – Sybir – Kresy
Katyń
Ofiarom Zbrodni Katyńskiej
z terenu gminy
Grodzisk Wielkopolski
w 75 rocznicę napaści
ZSRR na Polskę.
2014
Umieszczony na terenie zakładu poprawczego w Grodzisku Wielkopolskim.
autor zdjęcia: Włodzimierz Minikowski
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Marian Gawron otrzymał swój Dąb Pamięci przy Miejscu Pamięci Zbrodni Katyńskiej w Grodzisku Wielkopolskim.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
