
Józef Skwara
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 29 lipca 1900 rok Targowiska, powiat krośnieński, województwo lwowskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 20-22 kwietnia 1940 roku
Podporucznik rezerwy, syn Franciszka i Konstancji z domu Lisowskiej, urodził się 29 lipca 1900 roku w Targowiskach w powiecie krośnieńskim. W 1920 roku służył w 2. Pułku Strzelców Podhalańskich. Ukończył kurs w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7a w Jarocinie. Podporucznikiem mianowany został 1 września 1932 roku i przydzielony do 69. Pułku Piechoty. W 1939 roku zmobilizowany do Ośrodka Zapasowego 17. Dywizji Piechoty.
Odznaczony Medalem Niepodległości.
Ukończył gimnazjum w Jaśle zdając egzamin dojrzałości w 1921 roku, a seminaryjny egzamin dojrzałości w 1923 roku. Absolwent Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Rawiczu (1926) oraz kursu nauczycielskiego w Poznaniu (1929). Był nauczycielem w Jutrosinie, a następnie kierownikiem szkoły powszechnej w Sarnowie w powiecie rawickim (obecnie Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 2 w Rawiczu). Współzałożyciel ZNP w Rawiczu.
Żonaty z Anielą z domu Murionówna, miał czterech synów: Zbigniewa Albina (1924), Zygmunta Józefa (1930), Stanisława, Wojciecha (Piotra?) oraz dwie córki: Jadwigę Marię (1926) i Zofię.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 036/1 z 16 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 20-22 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień porucznika.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Józef Skwara został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Upamiętniony na tablicy pamiątkowej z czarnego granitu w Sarnowej, gmina Rawicz.
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Józefa Skwara zostały odnalezione: książka PKO, baretki orderowe, medalik oraz różaniec (03749).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Leszczyńska lista katyńska [22]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
Zbrodnia katyńska. Wielkopolanie w dołach śmierci, Katynia, Charkowa i Miednoje [33]
SARNOWA, gmina Rawicz
ściana południowa Ratusza
„Jeśli zapomnę o nich, Ty Panie zapomnij o mnie…”
Mieszkańcom Sarnowy którzy cierpieli i ginęli za wolność ojczyzny
Samorząd i Społeczeństwo
Ofiary zbrodni stalinowskiej:
Józef Skwara
Edmund Bondke
źródło: https://rawicz.pl/miasto-i-gmina/dla-turystow/miejsca-pamieci/

Katyń…
ocalić od zapomnienia
Józef Skwara otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki Urzędowi Gminy Miejsce Piastowe przy ulicy Dukielskiej 14.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
