Tomasz Purek
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 7 grudnia 1890 rok Brudzewo, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): przodownik Policji Państwowej
Miejsce kaźni i pochówku: Twer-Miednoje
Zamordowany: 17-21 kwietnia 1940 roku
Przodownik Policji Państwowej, syn Mikołaja i Marianny z domu Kortus, urodził się 7 grudnia 1890 roku w Brudzewie koło Witkowa w województwie poznańskim. Ukończył siedem klas szkoły powszechnej. W czasie I wojny światowej walczył w armii niemieckiej na froncie zachodnim, trzykrotnie ranny. Ukończył specjalny kurs komendantów posterunkowych w Szkole Oficerów Policji Państwowej w Warszawie. W policji od 1920 roku. Od 1931 roku do września 1939 roku pełnił funkcję komendanta policji w Powidzu w powiecie gnieźnieńskim. We wrześniu 1939 roku służył na posterunku Policji Państwowej w Powidzu w powiecie gnieźnieńskim.
Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi.
Żonaty ze Stanisławą z domu Raczak, miał czterech synów: Eryka (1918), Bolesława (1919), Zbigniewa (1924) i Henryka (1925) oraz córkę Marię Anielę (1928).
Jeniec obozu NKWD w Ostaszkowie, zamordowany w Twerze i pochowany w Miednoje. Lista wywózkowa numer 027/3 z 13 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany w okresie 17-21 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Policji Państwowej.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Tomasz Purek został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Mieszkańcy Powidza uhonorowali przedwojennego komendanta posterunku Policji Państwowej w Powidzu Tomasza Purek na skwerze 770-lecia. Znajduje się on również wśród 38 ofiar katyńskich związanych z ziemią witkowską (2020). Wymieniony na monumencie policjantów w Parku Miejskim w Gnieźnie (2010) oraz na pomniku Ofiar Katyńskich Ziemi Witkowskiej (2020).
Literatura:
Miednoje, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [3]
Śladem zbrodni katyńskiej [5]
Martyrologia policjantów województwa poznańskiego II RP [10]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zamordowani Kalininie pochowani w Miednoje [253]
Księga Łez, Ofiary Zbrodni Katyńskiej z Ziemi Wrzesińskiej [256]
http://archiwum.zsppowidz.pl/userfiles/file/Dokumenty/powidzanieznaniinieznani/Tomasz_Purek_i_%20jego_synowie.pdf
źródło: http://archiwum.zsppowidz.pl/userfiles/file/Dokumenty/powidzanieznaniinieznani/Tomasz_Purek_i_%20jego_synowie.pdf
źródło: http://archiwum.zsppowidz.pl/userfiles/file/Dokumenty/powidzanieznaniinieznani/Tomasz_Purek_i_%20jego_synowie.pdf
Postanowienie z dnia 29 lutego 1948 roku
Sąd Grodzki w Witkowie (…) po rozpoznaniu wniosku Stanisławy Purek z Powidza powiatu gnieźnieńskiego o uznanie jej męża za zmarłego (…) w dniu 1 stycznia 1947 roku.
Stanisława Purek wniosła w dniu 11 lipca 1947 roku o uznanie jej męża Tomasza Purek ostatnio zamieszkałego w Powidzu twierdząc, że we wrześniu 1939 roku mąż jej jako komendant posterunku policji państwowej w Powidzu przy ewakuacji posterunku udał się na wschód i dotąd nie powrócił. Fakt ten w sądzie notoryczny i wiadomem też sądowi jest że policja ówczesna przyłączała się do jednostek wojskowych i razem z nimi cofała się na wschód biorąc udział w walkach. Gdy zatym Tomasz Purek zaginął biorąc udział w działaniach wojennych, skoro o nim nie wiadomo czy pozostaje przy życiu i jeżeli mimo ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu 29 listopada 1947 roku nie zgłosił się ani też nikt o nim nie dał wiadomości a nadto skoro w danym wypadku chwila śmierci nie może być dokładnie ustalona należało (…) przyjąć, że zaginiony Tomasz Purek zmarł w ostatnim dniu terminu po upływie którego może nastąpić uznanie go za zmarłego tj. w dniu 1 stycznia 1947 roku i wydać postanowienie o powyższej treści.
źródło: http://archiwum.zsppowidz.pl/userfiles/file/Dokumenty/powidzanieznaniinieznani/Tomasz_Purek_i_%20jego_synowie.pdf
Pomnik w Parku Miejskim w Gnieźnie
Monument upamiętniający policjantów z Gniezna i okolic, którzy zostali zamordowani m.in. w Twerze (Kalininie) w 1940 roku. Na ustawionym pionowo kamieniu znajduje się tablica z godłem i krzyżem, na której wymieniono nazwiska 19 zabitych policjantów.
Policjantom II RP zamordowanych skrycie
pogrzebanym w milczeniu i kłamstwie
przez sowieckie NKWD
w Twerze wiosną 1940 roku
oraz w innych miejscach na nieludzkiej ziemi
hołd składają
mieszkańcy powiatu gnieźnieńskiego
Pomnik znajduje się przy głównej alei wejściowej w Parku Miejskim im. gen. Andersa. Został uroczyście odsłonięty 15 maja 2010 roku.
źródło: https://www.gniezno.eu/atrakcje/atrakcja/892/pomnik_pamieci_policjantow_zamordowanych_w_twerze#
Skwer 770-lecia
Gminne miejsce pamięci w Powidzu
Pomnik postawiony w hołdzie Powidzanom walczącym o niepodległą Polskę, prześladowanym i pomordowanym przez niemieckich i sowieckich okupantów oraz poległym na frontach II wojny światowej
Powidz 2017 rok
Upamiętnieni zostali policjanci i wojskowi związani z Powidzem, a zamordowani w zbrodni Katyńskiej:
asp. Tomasz Purek (komendant Posterunku w Powidzu),
asp. Teodor Chojnacki,
asp. Franciszek Staśkowiak
oraz
żołnierz Korpusu Ochrony Pogranicza por. Edward Dorszewski.
Pamięci Ofiar Katyńskich Ziemi Witkowskiej
Pamięci Ofiar Katyńskiej Ziemi Witkowskiej
więzionych i zamordowanych przez sowieckie NKWD
wiosną 1940 w dołach śmierci:
Kozielsk / Katyń; Ostaszków Kalinin / Twer Miednoje; Starobielsk / Charków
Odsłonięty 26 września 2020 roku,
jest symbolem mordu z wiosny 1940 roku. Monument
upamiętnia 38 ofiar zbrodni katyńskiej pochodzących z ziemi witkowskiej.
W 100-lecie zwycięstwa żołnierza polskiego
w wojnie z bolszewikami 1919-1920 roku
w 80 rocznicę zbrodni katyńskiej.
Ze wsparciem darczyńców pomnik ten wystawiło
zgrupowanie historyczne „Kompania Witkowska”.
Witkowo, 26.IX.2020r.
źródło: https://hit.policja.gov.pl/hit/aktualnosci/194364,Odsloniecie-pomnika-quotPamieci-Ofiar-Katynskich-Ziemi-Witkowskiej.html
