
Władysław Jan Wawrzyniak
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 15 maja 1890 rok Antonin, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): major w stanie spoczynku
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 20-22 kwietnia 1940 roku
Major w stanie spoczynku, syn Ludwika i Józefy z domu Rosińskiej, urodził się 15 maja 1890 roku w Antoninie w powiecie ostrowskim. W sierpniu 1914 roku powołany do armii niemieckiej. Po ukończeniu szkoły oficerskiej w Biedrusku, walczył na froncie zachodnim. Dwukrotnie ranny, raz kontuzjowany. W listopadzie 1918 roku zgłosił się do dyspozycji Powiatowej Rady Ludowej. 16 listopada 1918 roku został dowódcą kompanii w Ostrowskim Pułku Piechoty Polskiej, a od 30 listopada 1918 roku dowódcą Batalionu Pogranicznego w Szczypiornie. Z jego inicjatywy w nocy z 29 na 30 grudnia 1918 roku zostały zajęte Skalmierzyce, a następnego dnia Ostrów Wielkopolski oraz całe południe byłego Księstwa Poznańskiego. Za czyny te odznaczony został Orderem Virtuti Militari V klasy. Był dowódcą Okręgu Wojsk VII Frontu Południowego. Organizował wojska powstańcze w południowej Wielkopolsce, stworzył sztab okręgu z trzech batalionów: ostrowskiego, krotoszyńskiego i ostrzeszowskiego. Sformował 12. Pułk Strzelców Wielkopolskich, który w 1920 roku przemianowany został w 70. Pułk Piechoty. Był uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej, Następnie służył w Dowództwie Okręgu Korpusu VII oraz w 68., 58. i 35. Pułku Piechoty. 30 września 1929 roku przeniesiony w stan spoczynku. Z dniem 1 czerwca 1919 roku zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem. We wrześniu 1939 roku zgłosił się na ochotnika do wojska. Skierowany do jednostki zapasowej, trafił do niewoli sowieckiej.
Odznaczony również Krzyżem Walecznych i Orderem Odrodzenia Polski czwartej klasy.
W Antoninie uczęszczał do szkoły powszechnej, a w latach 1900-1911 do Królewskiego Gimnazjum humanistycznego w Ostrowie Wielkopolskim. Był prezesem Towarzystwa Tomasza Zana. Po maturze podjął studia prawnicze na Uniwersytecie w Monachium, a następnie we Wrocławiu. Po przeniesieniu w stan spoczynku zamieszkał w Buku. Pracował w Stowarzyszeniu Kupców Handlujących Dźwigarami i Żelazem. W 19387 roku został komisarycznym burmistrzem Opalenicy, a następnie pełnił taką samą funkcję we Lwówku.
Żonaty z Martą z domu Matuszewską.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 036/4 z 16 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 20-22 kwietnia 1940 roku.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Władysław Jan Wawrzyniak został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Upamiętniony tablicą w Kościele pw. Matki Boskiej Ostrobramskiej w Antoninie w 2000 roku (dawniej kaplica książąt Radziwiłłów) oraz nazwą ulicy w Ostrowie Wielkopolskim. Wymieniony na Opalenickiej Ścianie Śmierci (2008).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Władysława Wawrzyniaka zostały odnalezione: legitymacja i wizytówka (0855).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Kaliszanie – ofiary zbrodni katyńskiej [9]
Nowotomyska lista Katyńska. Historia i pamięć. [12]
Powstańcy Wielkopolscy w mogiłach katyńskich [16]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich [29]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_Wawrzyniak
Order Virtuti Militari
W końcu listopada 1918 roku przedostał się do Kalisza, zorganizował 1. Batalion Pograniczny Poznański i z nim 29.XII zajął Skalmierzyce, 31.XII Ostrów Wielkopolski, a następnie Krotoszyn i Zduny. Mianowany 7.I.1919 roku dowódcą powstańczego VII Okręgu Wojskowego (Południowego), sformował 12. Pułk Strzelców Wielkopolskich (późniejszy 70. Pułk Piechoty), którym od 13 lutego dowodził.
Za czyny te został odznaczony Orderem VM 5 kl. nr 4719. Odznaczony również Medalem Niepodległości.



„mortuus est ut liberi vivamus”
zginął, abyśmy żyli wolni

źródło: https://krotoszyn.naszemiasto.pl/nasi-powstancy-wladyslaw-wawrzyniak-z-antonina-zdjecia/ar/c1-7340373

źródło: https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/95334,Major-Wladyslaw-Wawrzyniak-1890-1940-prawnik-wojskowy-ofiara-zbrodni-katynskiej.html


Opalenicka Ściana Pamięci
17 września 2008 roku na Ścianie Pamięci przy opalenickim Pomniku Powstańczym w Opalenicy, odsłonięto i poświęcono tablicę z 22 nazwiskami opalenickich ofiar zbrodni katyńskiej.
Wśród osób zamordowanych przez NKWD jest cała ówczesna obsada personalna posterunku Policji Państwowej w Opalenicy – 10 policjantów.
Ściana Pamięci w Opalenicy znajduje się przy ulicy Farnej, obok odsłoniętego w 2004 roku Pomnika Powstańców Wielkopolskich. Pierwszą z tablic poświęcono pamięci ofiar II wojny światowej i okresu komunizmu. Potem zawisły tablice ku czci 25 poległych powstańców, 296 innych uczestników powstania oraz 22 ofiar Katynia.
źródło: https://pw.ipn.gov.pl/pwi/pamiec/miejsca-pamieci/9259,OPALENICA-miasto-w-powiecie-nowotomyskim.html
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Władysław Jan Wawrzyniak otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki staraniom Gimnazjum im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego w Opalenicy przy ulicy Farnej 5.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
