
Franciszek Ksawery Rost
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 5 listopada 1890 rok Wielichowo, powiat kościański, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): major rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 9-11 kwietnia 1940 roku
Major rezerwy, syn Hieronima i Józefy z domu Góreckiej, urodził się 5 listopada 1890 roku w Wielichowie w powiecie kościańskim. W sierpniu 1914 roku został powołany do armii niemieckiej, gdzie pełnił służbę lekarza-chirurga frontowego do 1918 roku. Dołączył do powstania wielkopolskiego, tworząc od podstaw służbę sanitarną w powstańczej kompanii wielichowskiej i szpital powstańczy w Rakoniewicach. Pod koniec stycznia 1919 roku był na pierwszej linii frontu pod Szubinem, Rynarzewem, Kcynią i Żninem, a razem z 8. Pułkiem Strzelców Wielkopolskich pod Rawiczem, Miejską Górką i Jutrosinem. Po 11 listopada 1919 roku służył w 10. Pułku Strzelców Wielkopolskich (późniejszy 68. Pułku Piechoty) na froncie wschodnim w okolicach Mołodeczna, pod Wilejką, Parafianowem i Głębokiem. Od 1921 roku w rezerwie. Majorem mianowany 19 marca 1939 roku, przydzielony do 7. Szpitala Okręgowego. We wrześniu 1939 roku wraz z 7. Szpitalem Okręgowym ewakuowany z Poznania na wschód. Dostał się do niewoli sowieckiej w nieustalonych okolicznościach.
Odznaczony Krzyżem Walecznych, Medalem Niepodległości, Srebrnym Krzyżem Zasługi i Krzyżem Waleczności Związku Byłych Ochotników Wojsk Wielkopolskich.
Do szkoły podstawowej uczęszczał w rodzinnym Wielichowie. W 1911 roku ukończył dziewięcioklasowe gimnazjum humanistyczne w Gnieźnie. Działał w polskich organizacjach narodowych w zaborze pruskim. Związał się z Towarzystwem Tomasz Zana. Był członkiem trójzaborowej, patriotycznej organizacji PET. Studiował na wydziałach lekarskich w Berlinie, Strasburgu i Lipsku. Absolwent Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu w Lipsku. Po zwolnieniu z wojska pracował w klinice w Poznaniu. Od 1 kwietnia 1922 roku do wybuchu II wojny światowej był dyrektorem szpitala powiatowego w Nowym Tomyślu. Był chirurgiem. W 1935 roku obronił doktorat z medycyny na Uniwersytecie Poznańskim. Członek Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem.
Żonaty ze Stefanią, miał dwie córki: Danutę i Barbarę.
Wymieniony w liście Stefana Frąckowiaka z obozu w Kozielsku do rodziny.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 017/2 z 5 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 9-11 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień podpułkownika.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Franciszek Ksawery Rost został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na tablicach pod Kościańskim Krzyżem Wschodnim (2007). Upamiętnionym muralem pamiątkowym w Nowym Tomyślu (2018).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Franciszka Rosta zostały odnalezione: legitymacja nadania krzyża Niepodległości oraz medalik (01610).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Pamięci pracowników uczelni poznańskich – ofiar zbrodni katyńskiej [13]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
http://www.koscian.pl/files/8545/folder_koscianska_lista_katynska.pdf
https://pl.wikipedia.org/wiki/Franciszek_Rost

źródło: https://ntk.org.pl/wp-content/uploads/2009/12/pnt_004_096.pdf

Załączony poniżej film pokazuje proces powstawania muralu w 2018 roku. Wpisuje się w obchody setnej rocznicy odzyskania Niepodległości oraz wybuchu Powstania Wielkopolskiego.
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Franciszek_Rost
źródło: https://nowytomysl.nowinylokalne.pl/w-nowym-tomyslu-powstaje-kolejny-mural/
Kościański Krzyż Wschodni
Upamiętnia 62 osoby zamordowane na Wschodzie.
Tablice odsłonięto w 2007 roku.
Cokół pod krzyżem nosi ślady po ostrzale. Są to ślady „zabawy” niemieckich okupantów.


Tablica katyńska w Nowym Tomyślu
Wiecznej pamięci zamordowanych oficerów Wojska Polskiego
w Katyniu i Charkowie oraz funkcjonariuszy Policji
zamordowanych w Twerze i innych miejscach kaźni w 1940 roku
na rozkaz Stalina przez sowieckie NKWD
synom ziemi nowotomyskiej.
W Parku Miejskim przy ulicy Tysiąclecia 31 maja 2010 roku odsłonięto pamiątkową tablicę ofiar zbrodni katyńskiej. To nowe Miejsce Pamięci jest poświęcone 22 bohaterom, którzy własną krwią zapłacili za wierność swej Ojczyźnie. Inicjatorem lokalnej akcji upamiętniającej pomordowanych z rąk NKWD byli nauczyciele i dyrekcja Gimnazjum im. Feliksa Szołdrskiego w Nowym Tomyślu.
Do aktywnego udziału w projekcie sadzenia dębów zaproszono następujące szkoły:
Szkołę Podstawową nr 1 w Nowym Tomyślu
Szkołę Podstawową nr 2 w Nowym Tomyślu
Szkołę Podstawową w Borui Kościelnej
Szkołę Podstawową w Bukowcu
Szkołę Podstawową w Jastrzębsku Starym
Szkołę Podstawową w Sątopach
Szkołę Podstawową w Wytomyślu
Gimnazjum w Borui Kościelnej
Zespół Szkół Zawodowych i Licealnych im. dra Kazimierza Hołogi w Nowym Tomyślu.
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Franciszek Rost otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki Szkole Podstawowej nr 2 im. Marii Skłodowskiej-Curie w Nowym Tomyślu przy ulicy 3 Stycznia 12.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

