A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U V W X Z
Ug Um Un Ur
Urbani Urbańs

Miejsce śmierci: Katyń Miejscowość: Dębiec Obóz NKWD: Kozielsk Pochodzenie: województwo poznańskie Stopień: kapitan pospolitego ruszenia Uczestnik Powstania Wielkopolskiego Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej

Wiktor Zygmunt Urbański

Wiktor Zygmunt Urbański

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 29 marca 1892 rok Dębiec, powiat śremski, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): kapitan pospolitego ruszenia
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 16-19 kwietnia 1940 roku

Kapitan pospolitego ruszenia, syn Franciszka i Anny z domu Rede, urodził się 29 marca 1892 roku w Dębcu w powiecie śremskim. W 1915 roku powołany do armii niemieckiej służył w szpitalach wojskowych do stycznia 1919 roku. Po powrocie do kraju 3 lutego 1919 roku zgłosił się do wojska wielkopolskiego i objął stanowisko naczelnego lekarza VI Okręgu Wojskowego na południowym froncie Wielkopolski. W marcu tego roku został szefem szpitala wojskowego w Jarocinie i jednocześnie pełnił obowiązki lekarza w batalionie zapasowym 9. Pułku Strzelców. W 1920 roku został naczelnym lekarzem 61. Pułku Piechoty, a od lipca 1921 roku objął stanowisko lekarza 17. Pułku Artylerii Polowej. W maju 1922 roku zwolniony do rezerwy, w listopadzie 1927 roku włączony do kadry pospolitego ruszenia, a od 1929 roku w kadrze zapasowej 7. Szpitala Okręgowego. Kapitanem mianowany został 24 września 1920 roku.
Do gimnazjum najpierw uczęszczał w Jarocinie, a następnie do Gimnazjum im. św. Marii Magdaleny, gdzie w lutym 1912 roku zdał maturę. Na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu we Wrocławiu w 1918 roku otrzymał dyplom doktora medycyny. Specjalizował się w chirurgii i w internie. Po przejściu do rezerwy był dyrektorem Lecznicy Dziecięcej w Gnieźnie.

Żonaty z Haliną z domu Szelmeczek, bezdzietny.

Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 029/1 z 13 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 16-19 kwietnia 1940 roku.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień majora.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Wiktor Zygmunt Urbański został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).

Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Wiktora Urbańskiego, lekarza zostały odnalezione: legitymacja członkowska Związku Lekarzy Państwa Polskiego, dowód rejestracyjny samochodu oraz prawo jazdy Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu (01804).

Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Powstańcy Wielkopolscy w mogiłach katyńskich [16]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]

Wiktor Urbański z żoną w ogrodzie
źródło: https://www.facebook.com/photo/?fbid=1806998404050811&set=a.738236064260389

Historia pewnego zdjęcia…

Na pierwszy rzut oka prezentowana fotografia nie wyróżnia się niczym szczególnym. Przedstawia parę siedzącą na ławce w ogrodzie. Uśmiechnięty mężczyzna widoczny na zdjęciu to kpt. lek. Wiktor Z. Urbański, a towarzysząca mu kobieta to jego żona Halina. Dotychczas w obiegu naukowym znana była jedynie jego niewyraźna sylwetka z fotografii grupowej, opublikowanej m.in. w wydanej przez Stowarzyszenie Memoriał księdze „Ubity v Katyni”.
W tle widoczna jest kamienica przy ul. Lecha 13 w Gnieźnie. Co ciekawe, dotychczas znane i ogólnodostępne fotografie tego budynku pochodzą dopiero z 1951 roku, gdy w sąsiedztwie wznoszono dom dla robotników miejscowej garbarni. Dzięki przekazanemu zdjęciu możemy zobaczyć ten fragment miasta już w kwietniu 1929 roku.
Sama fotografia ma również interesującą historię. Została niegdyś wysłana do Stalagu X A w Schleswigu, gdzie przebywał brat Wiktora, dr Edmund Urbański, obrońca Helu w 1939 roku, co potwierdza pieczątka cenzury zachowana na odwrocie zdjęcia.

Wiktor Urbański w pokoju, siedzi na łóżku.
Kapitan Wiktor Urbański w mundurze.

Po śmierci pani Zofii (zm. 2022 rok), jej mieszkanie porządkował dr Łukasz Jastrząb, właściciel firmy Stalowy Jeż z Poznania. Zabezpieczył zbiór dokumentów związanych zamordowanym kpt. lek. Wiktorem Urbańskim, którego Zofia była bratanicą.
To materiały z okresu studiów na Uniwersytecie Wrocławskim i praktyk oraz fotografie z okresu I wojny światowej. Dr Jastrząb przekazał je do Muzeum Katyńskiego, wraz z pismem przewodnim, w którym podkreślił, iż „ich naturalnym miejscem dalszego przechowania i opracowania jest […] Muzeum”.

Panie doktorze – DZIĘKUJEMY

Po opracowaniu materiałów przez Muzeum Katyńskie, materiały umieścimy również na tej stronie.

źródło: fotografie udostępnione przez Muzeum Katyńskie
Kapitan Wiktor Urbański w mundurze, na ławce
Kapitan lekarz Wiktor Urbański, na ławce.
Dokumenty Wiktor Urbański Muzeum Katyńskie
Komplet dokumentów dotyczących kapitana Wiktora Urbańskiego, przesłany do Muzeum Katyńskiego przez dr Łukasza Jastrząb.

Katyń…
ocalić od zapomnienia

Wiktor Urbański otrzymał swój Dąb Pamięci w Lasku Katyńskim w Poznaniu przy ulicy Polskiej z inicjatywy Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

Certyfikat dębu pamięci Wiktora Urbańskiego.
Katyń... Ocalić od zapomnienia

Powiązane wpisy

Scroll to Top