Sylwester Trojanowski
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 31 grudnia 1891 rok Jelitowo, powiat gnieźnieński, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): kapitan
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 17-18 kwietnia 1940 roku
Kapitan, syn Franciszka i Marianny z domu Nowak, urodził się 31 grudnia 1891 roku w Jelitowie w powiecie gnieźnieńskim. W latach 1911-1913 odbył zasadniczą, obowiązkową służbę w armii niemieckiej w 9. Pułku Piechoty Grenadierów. Zmobilizowany w lipcu 1914 roku walczył na froncie francuskim. Dwukrotnie ranny. W grudniu 1918 roku wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej w Gnieźnie. W czasie powstania wielkopolskiego brał udział w rozbrajaniu koszar w Gnieźnie, a także w walkach pod Kcynią, Szczepicami i Szubinem. Sformował kompanię ciężkich karabinów maszynowych w Gnieźnie, pod nazwą Gnieźnieńska Kompania Kulomiotów, z którą brał udział w walkach pod Gołańczą. W 1920 roku był dowódcą kompanii karabinów maszynowych w 67. Pułku Piechoty. 16 sierpnia 1920 roku brawurowym atakiem zdobył Studziankę i tego samego dnia zdobył kolejno wsie: Prusim i Cegielnię. Za czyny te otrzymał Order Virtuti Militari V klasy. Walczył na froncie litewsko-białoruskim w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Kapitanem ze starszeństwem mianowany 1 lipca 1923 roku. Od 1930 objął dowództwo kompanii granicznej Korpusu Ochrony Pogranicza Bykowce w batalionie Dederkały, a następnie w 1937 roku przeniesiony do batalionu KOP Ostróg. W nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej po 17 września 1939 roku.
Odznaczony ponadto Krzyżem Walecznych, Krzyżem Niepodległości, Medalem Niepodległości, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi.
W latach 1898-1906 ukończył siedmioklasową Szkołę Powszechną. Uczęszczał do szkoły handlowo-przemysłowej w Gnieźnie. Po ukończeniu obowiązkowej służby wojskowej, od 1913 roku pracował w zawodzie handlowym. Zawodowy wojskowy.
Żonaty z Bogdaną z domu Borówką, miał córkę Janinę Eugenię Krystynę (1924).
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 032/1 z 14 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 17-18 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień majora.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Sylwester Trojanowski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na pomniku Pamięci Ofiar Katyńskich Ziemi Witkowskiej (2020).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Sylwestra Trojanowskiego zostały odnalezione: karty i listy, krzyż Virtuti Militari oraz karta pocztowa od Bohdana Trojanowskiego (02772).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Powstańcy Wielkopolscy w mogiłach katyńskich [16]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich [29]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
https://pl.wikipedia.org/wiki/Sylwester_Trojanowski
wraz z żoną Bogdaną
źródło zdjęć: https://www.muzeumkatynskie.pl
Order Virtuti Militari
16.VIII.1920 roku podczas ataku na wieś Studzianka k. Nasielska wspomagał 8 kompanię i osobiście prowadził ogień z kaemów. Przy jego wsparciu kompania wioskę zdobyła. W czasie toczących się walk został wyznaczony na dowódcę batalionu, który z sukcesem poprowadził do ataku, dzięki czemu zajęto kolejne wsie – Prusin i Cegielnię. W walce został ciężko ranny w głowę.
Za czyny te został odznaczony Orderem VM 5 kl. nr 1997. Odznaczony również Medalem Niepodległości.
Podporucznik Trojanowski, jako dzielny i bardzo odważny oficer, w zupełności
zasłużył na odznaczenie orderem „Virtuti Militari” V klasy
Dnia 10.9.20 r. Klein, kapitan
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/c/scans/VM/I.482.15-916.pdf
Dzielny oficer. Proponuję odznaczenie orderem Virtuti Militari V klasy
27.9.20 Thiel, pułkownik, D-ca W. Br.
W czas akcji byłem dowódcą dywizji 17-tej i proszę o nagrodzenie orderem „Virtuti
Militari V klasy
15.X.20 Osiński, gen. d-ca dywizji
Szczegółowy opis czynów
Dnia 16 sierpnia 1920 r. w czasie ataku na wieś Studzianka na południe od Nasielska, kiedy wieś Studzianka była silnie obsadzona przez nieprzyjaciela i ogień pięciu nieprzyjacielskich kulomiotów uniemożliwiał posunięcie się naprzód 8-mej kolumny kompanji, ppor. Trojanowski kazał postawić ciężki kulomiot na dachu stodoły niedaleko stojącej od wioski Studzianka, sam pomimo silnego ognia nieprzyjacielskiego udał się do tego kulomiota i osobiście ostrzeliwał nieprzyjaciela pomagając znacznie atakującej 8-mej komp., która też wioskę Studzianka zdobyła.
Tegoż dnia ppor. Trojanowski w czasie walki został naznaczony dowódcą III baonu, na miejsce rannego porucznika Heidricha, baon objął w czasie akcji, którą też dalej prowadził z dobrym skutkiem. Dzięki osobistej odwadze i nadzwyczajnej energii i umiejętności dowództwa ppor. Trojanowskiego zostały zdobyte wioski Prusin, Cegielnia, Krogule. Podczas ataku na Krogule ppor. Trojanowski został poważnie ranny w głowę. Ppor. Trojanowski we wszystkich walkach zawsze odznaczał się męstwem i nadzwyczajną odwagą. Polecam ppor. Trojanowskiego na odznaczenie orderem „Virtuti Militari” 5 klasy, na co w zupełności zasługuje.
Poświadczenie, 10.9.1920
Kompanja kulomiotów w sztabie 9. Pułku St. Wlkp.
Niniejszym poświadczam, że byłem naocznym świadkiem p. ppor.
Trojanowskiego w czasie ataku na wioskę Studzianki pod Nasielskiem.
Było dnia 16 sierpnia 1920 w czasie kontrofensywy w kierunku Nasielska.
Leżałem w czasie akcji bojowej z plutonem k.m. na torem kolejowem jako rezerwa pułku. P. ppor. Trojanowski posunął się z pierwszą linją naprzód w stronę wioski Studzianki, która była silnie obsadzona przez nieprzyjacielską piechotę i kulomioty.
Na razie dostałem rozkaz od p. ppor. Trojanowskiego przez gońca bojowego dotrzeć do pierwszych budynków wioski Studzianki gdzie p. ppor. Trojanowski się na dachu jednej stodoły znajdował. Nie zważając na silny ogień z kul. nieprzyjacielskich sam pomógł wciągnąć kulomiot na dach i osobiście obstrzeliwał nieprzyjaciela tak skutecznym ogniem, że 8-ma komp. pod słabem ogniem nieprzyjaciela mogła się przesuwać wprzód. Takie wypadki miały miejsce na każdem miejscu w czasie akcji bojowej.
Jeden wypadek miał miejsce przy odwrocie dnia 10.8.20 w wiosce Brzeźnica pod Pułtuskiem, gdzie nieprzyjaciel grupował swoje siły na folwarku Brzeźnica. P. ppor. Trojanowski odesłał meldunek do artl., która rozbiła 400 bolszewików i to o godz. 18-tej zaatakował nieprzyjaciel na lewo od wioski leżący III batl. Z rozkazu p. ppor. Trojanowskiego stojący 2 kulomioty na dachu i ostrzeliwały nieprzyjaciela z flanki. W czasie akcji posuwał się p. ppor. Trojanowski w zagajeniu do nieprzyjaciela i zabrał wóz z amunicją do k.m. i dwa konie.
Kędzierski, plut. i d-ca komp.
Poświadczenie
Miejsce postoju, 10.9.1920
16.8.20 r. podczas naszej kontrofensywy na Nasielsk dostałem rozkaz posuwać się z moją komp. na wioskę Budy. Gdy się z komp. wynurzałem za pierwsze domy wioski Studzianki otrzymałem od nieprzyjaciela, który się w pojedynczych zabudowaniach za wioskę Studziankę kulomiotami i piechotą silnie obwarował tak silnego ognia, iż komp. musiała się zatrzymać i pojedynczymi grupkami się naprzód posuwać. Gdy się
obejrzałem w tył widzę jak p .ppor. Trojanowski z obsługą kulomiot na dach stodoły wciąga i pomimo silnego ognia nieprzyjacielskiego osobiście z tego k.m. na nieprzyjaciela otworzył. Ogień nieprzyjacielski zaczął słabnąć a moja komp., już teraz pod słabem ogniem, ruszyła naprzód i nieprzyjaciel uciekał w popłochu.
Wietrzykowski, plutonowy
b. dowodzący 8-mą komp.
Poświadczenie
Miejsce postoju, 10.9.1920
Niniejszym poświadczam, że podczas naszego ataku na miasto Studzianki
dnia 16.8.20 r. dostałem rozkaz od kpt. Kostrzewskiego dowódcy II baonu posuwać się z 12. Komp., którą w ten czas dowodziłem na wioskę Studzianki. Podczas posuwania się w przód znajdował się p. ppor. Trojanowski w pierwszych zabudowaniach w wiosce Studzianki gdzie osobiście kierował ogniem swych kulomiotów. Wskutek tak zaciekłemu działaniu kulomiotów p. ppor. Trojanowskiego został opór nieprzyjaciela złamany tak, ze już mogłem z swą komp. łatwiej posuwać się naprzód. Po zdobyciu wioski dał mi p. ppor. Trojanowski już jako dowódca II baonu rozkaz połączyć się z moją komp. III baonu.
Rójna, sierżant
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/c/scans/VM/I.482.15-916.pdf
Pamięci Ofiar Katyńskich Ziemi Witkowskiej
Pamięci Ofiar Katyńskiej Ziemi Witkowskiej
więzionych i zamordowanych przez sowieckie NKWD
wiosną 1940 w dołach śmierci:
Kozielsk / Katyń; Ostaszków Kalinin / Twer Miednoje; Starobielsk / Charków
Odsłonięty 26 września 2020 roku,
jest symbolem mordu z wiosny 1940 roku. Monument
upamiętnia 38 ofiar zbrodni katyńskiej pochodzących z ziemi witkowskiej.
W 100-lecie zwycięstwa żołnierza polskiego
w wojnie z bolszewikami 1919-1920 roku
w 80 rocznicę zbrodni katyńskiej.
Ze wsparciem darczyńców pomnik ten wystawiło
zgrupowanie historyczne „Kompania Witkowska”.
Witkowo, 26 wrzesień 2020 rok
źródło: https://hit.policja.gov.pl/hit/aktualnosci/194364,Odsloniecie-pomnika-quotPamieci-Ofiar-Katynskich-Ziemi-Witkowskiej.html
