
Władysław Nawrocki
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 8 maja 1891 rok Krotoszyn, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): kapitan
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 23-24 kwietnia 1940 roku
Kapitan, syn Jana i Michaliny z domu Poplewskiej, urodził się 8 maja 1891 roku w Krotoszynie. Ukończył sześcioklasową szkołę ludową i trzyletnią szkołę dokształcającą. Członek Sokoła. W 1910 roku brał udział jako sztandarowy w zlocie grunwaldzkim w Krakowie.
W 1912 roku wcielony do armii niemieckiej. W czasie I wojny światowej walczył na froncie francuskim. Cechowała go duża odpowiedzialność za innych polskich żołnierzy. Był dowódcą drużyny składającej się z Polaków, dbającym o swoich podwładnych. Do tego znał świetnie język niemiecki oraz francuski, co ułatwiało mu porozumiewanie się z przełożonymi. Po powrocie do domu wziął udział w powstaniu wielkopolskim. Wstąpił do Straży Ludowej, uczestniczył w oswobodzeniu Krotoszyna (1 stycznia 1919 roku) i Zdun (3 stycznia 1920 roku), organizował drużyny Straży w miasteczkach i wsiach powiatu. Walczył w okolicach Krotoszyna i Konarzewa. Został szefem Sztabu Straży Ludowej w Krotoszynie, a od 1 marca 1919 roku szefem Straży na powiat krotoszyński. Współorganizował 3. batalion Straży Ludowej, który brał udział w walkach na froncie północnym w okolicach Czarnkowa. Od 9 maja upoważniony był do noszenia odznak podporucznika. 4 lipca dekretem Komisariatu Naczelnej Rady Ludowej mianowany został oficjalnie podporucznikiem piechoty.
Walczył podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. Od kwietnia 1920 roku był na froncie północno-wschodnim, odznaczył się w bojach o Postawy (1-2 czerwca), Juszniewice koło Głębokiego (3 czerwca), pod Gancarzami (10 czerwca) i w krwawej bitwie nad Autą (4-6 lipca). Objął dowództwo 11. kompanii, gdy jej dowódca zginął, z rozbitkami z różnych oddziałów stawiał opór kawalerii rosyjskiej, aby umożliwić odwrót własnych oddziałów. 4 lipca 1920 roku dostał się do niewoli. Po zwolnieniu wrócił do macierzystej jednostki. Cechowało go nadzwyczajne poczucie obowiązkowości oficerskiej i poświęcenia się, za co otrzymał Order Virtuti Militari V klasy.
Absolwent kursu dla oficerów młodszych w Warszawie w ramach Wyższej Szkoły Wojennej z 1922 roku. Mianowany został 3 maja 1922 roku porucznikiem piechoty ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 roku. Służył w Szkole Podoficerskiej Zawodowej w Grudziądzu, w Korpusie Kadetów nr 3 i w 55. Pułku Piechoty. W 1936 roku przeniesiono go do rezerwy. Ostatnio był komendantem Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego w Gostyniu.
Kapitanem mianowany ze starszeństwem 1 stycznia 1929 roku.
We wrześni 1939 roku wraz z Ośrodkiem Zapasowym 25. Dywizji Piechoty (III batalionem 154 pp), wyruszył w kierunku północnym. Oddział rozbity przez Niemców zaczął się wycofywać ma wschód. Dotarł do Lwowa, gdzie spotkał znajomego 14. Pułku ułanów jazłowieckich Stefana Zielezińskiego, który zaproponował wspólne przekroczenie granicy z Rumunią, kapitan Władysław Nawrocki miał podpowiedzieć, że będzie jeszcze wojsku i Polsce potrzebny. 27 września dostał się do niewoli radzieckiej.
Odznaczony ponadto Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.
Żonaty z Melanią Biskupską z domu Kasior, miał przybraną córkę Barbarę (1923) – z jej pierwszego małżeństwa z majorem Antonim Biskupskim.
Wspomniany w liście Stanisława Adamczyka do żony oraz Mieczysława Jankowskiego do rodziców..
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 040/3 z 20 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 23-24 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień majora.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Władysław Nawrocki został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Upamiętniony na Kościańskim Krzyżu Wschodnim (1991). W 2020 roku w Krotoszynie otwarto rondo imienia Władysława Nawrockiego.
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Mieszkańcy Gostynia i okolic w mogiłach katyńskich [11]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Powstańcy Wielkopolscy w mogiłach katyńskich [16]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Pisane miłością. Losy wdów katyńskich, tom 2 [27]
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich [29]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_Nawrocki_(kapitan)
https://archiwum.muzeum.gostyn.pl/Gosty%C5%84ski%20S%C5%82ownik%20Biograficzny?idAkt=171

źródło: https://wielkopolskahistorycznie.pl/2020/10/09/major-wladyslaw-nawrocki/

źródło: https://wielkopolskahistorycznie.pl/2020/10/09/major-wladyslaw-nawrocki/
Order Virtuti Militari
Cechowało go nadzwyczajne poczucie obowiązkowości oficerskiej i poświęcenia się, czego przykładem było to, że będąc chorym, nie odszedł do szpitala, a pozostał na służbie. Na własną prośbą udał się objąć dowództwo 11 kompanii na zagrożonym odcinku z powodu nieobecności dowódcy tej kompanii. Z rozbitkami z różnych oddziałów starał się stawić opór kawalerii bolszewickiej, aby umożliwić odwrót własnych oddziałów. Będąc już na tyłach frontu, starał się przez dwa dni przedrzeć przez oddziały nieprzyjaciela, aby powrócić do własnych oddziałów.
Za czyny te został odznaczony Orderem VM 5 kl. nr. 5882. Odznaczony również Medalem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi.



Szczegółowy opis czynów
Ppor. Nawrocki Władysław jako adjutant III/159 pp brał udział w walkach o Postawy przy przełamaniu frontu bolszewickiego w nocy z dn. 1. na 2. czerwca 20 r.,
dn. 3.6.20 r. w walkach pod Jaszniewicami koło Głębokiego, dn. 10.6.20 r. w bitwie pod Gancarami, w bitwach nad rzeką Autą i w boju o redutę „Żabki”. Pomimo tego, że był chory na krwawą dyzenterię nie chciał odejść do szpitala a kiedy zabrakło d-cy
II komp. objął osobiście na własną prośbę dowództwo nad tą kompanią.
We wszystkich tych walkach dał niezbite dowody męstwa i waleczności.
Laski (Kępno) dn. 19.8.1921
Pieczęć Dowództwa 14. Baonu Celnego
Podpisał: Kimerski, Por. i d-ca 14. Baonu Celnego
Zaświadczenie, miejsce postoju 19.4.21
Porucznik Połomski 74.pp
Zaświadczenie!
Niniejszym zaświadczam, ze byłem naocznym świadkiem zachowania się
w boju ppor. Nawrockiego Władysława i stwierdzam, że w zupełności
zasługuje na odznaczenie.
Własnoręczny podpis poświadczanego (nieczytelny)
Por. i adiutant pułku
Podpis nieczytelny, por. i d-ca 7. Komp.
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/pdfviewer/?f=/c/scans/VM/I.482.60-5087.pdf


Zaświadczenie, Laski (!Kępno!) dn. 19.8. 21 r.
Niniejszym zaświadczam, że byłem naocznym świadkiem zachowania
się w boju ppor. Nawrockiego Władysława i jako jego były bezpośredni
przełożony stwierdzam, że w zupełności zasługuje na odznaczenie go
orderem „Virtuti Militari” V klasy.
Kinerski
Por. i d-ca Baonu
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/pdfviewer/?f=/c/scans/VM/I.482.60-5087.pdf

Krzyż Katyński w Krotoszynie
Postawiony i poświęcony na cmentarzu parafialnym w Krotoszynie
w 51 rocznicę zbrodni katyńskiej, w dniu 18 maja 1991 roku.
Z inicjatywy rodzin ofiar zamordowanych przez NKWD w Katyniu i innych miejscach kaźni, a pochodzących z regionu Krotoszyna lub związanych z powiatem krotoszyńskim.
Krzyż ma 5 metrów wysokości. Pośrodku spleciony sznur symbolizuje skrępowane ręce zamordowanych oficerów.
U podstaw Krzyża wmurowano ozdobną urnę z ziemią katyńską.
„A jeśli komu droga otwarta do nieba,
Tym co służą Ojczyźnie”
Jan Kochanowski
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzy%C5%BC_Katy%C5%84ski_w_Krotoszynie
Rondo Władysława Nawrockiego w Krotoszynie
Uroczystość oficjalnego otwarcia ronda i odsłonięcie Tablicy Pamiątkowej odbyły się 20 września 2020 roku, w obecności przedstawiciela Wojewody Wielkopolskiego Łukasza Mikołajczaka – pani Marii Grzyczki, burmistrza Krotoszyna Franciszka Marszałka, przewodniczącej Rady Miasta Krotoszyn Anny Sikory oraz licznie przybyłych przedstawicieli rodziny Władysława Nawrockiego oraz mieszkańców powiatu krotoszyńskiego.
Uroczystość odbyła się w obecności Krotoszyńskiej Orkiestry Dętej oraz asyście honorowej 16. Batalionu Remontu Lotnisk z Jarocina pod dowództwem ppor. Adama Smolińskiego.
W imieniu rodziny głos zabrał ppłk rez. Krzysztof Feliks Nawrocki z Warszawy. Stryj mój Władysław jest postacią niezwykłą, nie tylko jako żołnierz, ale też jako człowiek. Kiedy jego przyjaciel zmarł, zaopiekował się jego rodziną. Kiedy wojsko było w rozsypce, nie opuścił żołnierzy, a kiedy Ojczyzna zawołała w rozpaczy, pozostał przy Niej do końca. Z historii i dokumentów dowiadujemy się, iż był to wojownik – niezwykle mężny i prawy, bohater Ojczyzny swojej i opiekun swojego ludu… Bronił Warszawy na dalekich przedpolach w dorzeczu niewielkiej rzeki Auty.
Postrzegam go jako kontynuację dziejów Rodziny Nawrockich i Nawrotów, którzy wszyscy po kolei walczyli o wolność Polski. Nie był więc postacią przypadkową! Noszę Go w swoim sercu i dzięki temu jakby wciąż żyje i odradza się jako przykład dla współczesnych jak Feniks z popiołów…
Wiem jednak, że w czasach współczesnych, kiedy to liczba zagrożeń wcale nie maleje, takie postacie jak: Nawrocki, Raginis czy gen. Wład i gen. Czuma są pięknymi, żyjącymi wzorcami dla naszej młodzieży, są Patronami Wolności Ojczyzny…
Uroczystość zakończyła się polową Mszą Świętą przy Szańcu 56 Pułku Piechoty Wielkopolskiej.
źródło: https://wielkopolskahistorycznie.pl/2020/10/09/major-wladyslaw-nawrocki/


Katyń…
ocalić od zapomnienia
Władysław Nawrocki otrzymał swój Dąb Pamięci przy Gimnazjum nr 14 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Olsztynie
na ulicy Żytniej 71.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

