A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U V W X Z
Ma Me Mi Mł Mn Mó Mr Mu My
Mac Mad Mag Maj Mak Mal Mał Mam Man Mar Mas Mat May Maz

Miejsce śmierci: Katyń Miejscowość: Czermin Obóz NKWD: Kozielsk Pochodzenie: województwo pomorskie Stopień: porucznik w stanie spoczynku Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej

Tomasz Adam Machczyński

Tomasz Adam Machciński (Machczyński)

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 1 stycznia 1899 rok Czermin, powiat rypiński, województwo pomorskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): porucznik w stanie spoczynku
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 20-22 kwietnia 1940 roku

listy / upamiętnienie / wspomnienie

Pochodzenia ziemiańskiego herbu Rogala, porucznik w stanie spoczynku, syn Jana i Marii z domu Bulińskiej, urodził się 1 stycznia 1899 roku w Czermnie w powiecie rypińskim. W 1918 roku wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej w składzie 10. Pułku Piechoty. Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie. Porucznikiem ze starszeństwem mianowany 1 czerwca 1921 roku. W latach dwudziestych służył na różnych stanowiskach najpierw w 62. Pułku Piechoty, a następnie w 57. Pułku Piechoty w Poznaniu. Od 1929 roku w stanie spoczynku. W lipcu 1939 roku powołany do wojska na ćwiczenia wojskowe do 78 Pułku Piechoty w Baranowiczach. W nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej.
Odznaczony Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości oraz odznaką pamiątkowa 62. Pułku Piechoty.
Ukończył szkołę średnią w Płocku – I Gimnazjum Męskie. W latach 1930-1938 był zarządcą majątku w Błażejewie koło Dolska, własności oo. filipinów w Gostyniu. W 1938 roku założył firmę przewozowo-transportową WIMA. Mieszkał w Poznaniu.

Żonaty ze Stefanią z domu Kubicką, miał syna Andrzeja (1930) i córkę Irenę (1934).
W listopadzie 1939 roku przesłał rodzinie list z obozu NKWD w Kozielsku.

Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 035/3 z 16 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 20-22 kwietnia 1940 roku.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Tomasz Adam Machciński (Machczyński) został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Upamiętniony w gminie Dolsk na tablicy ofiar Katyńskich – tablicy, która została odsłonięta przez córkę Irenę Jackowską (2024).

Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Śladem zbrodni katyńskiej [5]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
Zbrodnia katyńska. Wielkopolanie w dołach śmierci, Katynia, Charkowa i Miednoje [33]
materiały IPN Poznań

Tomasz Machciński z żoną Stefanią
Tomasz Machciński z żoną Stefanią
źródło: materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu
Porucznik Tomasz Machciński w mundurze z dzieckiem.
Porucznik Tomasz Machciński w mundurze z dzieckiem.
źródło: materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu
Porucznik Tomasz Machciński z dwoma kobietami. Materiały udostępnione przez IPN.
Porucznik Tomasz Machciński z dwoma kobietami.
źródło: materiały udostępnione przez IPN.
Porucznik Tomasz Machciński w mundurze z nieznaną kobietą (najprawdopodobniej z żoną Stefanią).
Porucznik Tomasz Machciński w mundurze z nieznaną kobietą (najprawdopodobniej z żoną Stefanią).
źródło: materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu
Tomasz Machciński w mundurze z nieznaną kobietą (najprawdopodobniej z żoną Stefanią) - Gwiazdka 1929 roku.
Tomasz Machciński w mundurze z nieznaną kobietą (najprawdopodobniej z żoną Stefanią) – Gwiazdka 1929 roku.
źródło: materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu
Tomasz Machciński z żoną Gwiazdka 1929 roku. Materiały udostępnione przez IPN.
Tomasz Machciński z żoną Gwiazdka 1929 roku.
źródło: materiały udostępnione przez INP
Poznań, czerwiec 1931 roku. W wózku Andrzej Machciński (syn), stoi od lewej Tomasz Machciński (ojciec), Klementyna Kubicka (babcia), Stefania Machcińska (matka) i Stanisław Kubicki (dziadek).
Poznań, czerwiec 1931 roku. W wózku Andrzej Machciński (syn), stoi od lewej Tomasz Machciński (ojciec), Klementyna Kubicka (babcia), Stefania Machcińska (matka) i Stanisław Kubicki (dziadek).
źródło: materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu
57 Pułk Piechoty Poznań, Sztab Pułku, wśród obecnych (pośrodku) porucznik Tomasz Machciński.
57 Pułk Piechoty Poznań, Sztab Pułku, wśród obecnych (pośrodku) porucznik Tomasz Machciński, 1927 rok.
źródło: materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu
Akt ślubu Stefanii i Tomasza Machcińskich
Wyciąg aktu małżeństwa Tomasza Machcińskiego
Wyciąg aktu małżeństwa z 1948 roku

Dokument ślubu

Imię i nazwisko męża: nieżonaty porucznik Tomasz Adam Machciński (katolik)
Imię i nazwisko żony: niezamężna żona Stefania Maria Józefa Kubicka, bez zawodu (katolik)
Dzień zawarcia ślubu: 30 marca 1929 rok

Poznań, 17 października 1930 roku
Urzędnik stanu cywilnego

Zawiadomienie o ślubie Tomasza i Stefanii Machcińskich
Zawiadomienie o ślubie Tomasza i Stefanii z Kubickich, Machcińskich o ślubie 3 kwietnia 1929 roku.
źródło: materiały udostępnione przez Wielkopolskie Muzeum Niepodległości

Listy

Kozielsk, 24.XI.1939


Kochana Stefciu,
Jestem w Rosji zdrów i cały. Na razie niczego mi nie brak. Martwię się jedynie tem co Ty z dziećmi i rodzinami porabiasz. O ile Ci tam kiepsko to próbuj przez Ignacego zyskać jakieś możliwe warunki bytu.
Do mnie można pisać jeden list miesięcznie pod adresem (napisane cyrylicą): Tomasz Machczyński, CCCP, woj. Smoleńskie,
miasto Kozielsk, skr. Poczt.12).
Bądź dobrej myśli a na pewno nie długo zjedziemy się.
Napisz co u Was Kochani słychać o wszystkich czy żyją i czy są zdrowi.

Całuję Ciebie dzieciaki i Rodziców i w ogóle wszystkich Kochający Was
Tomasz

Koperta zaadresowana do:
WP Stefania Machczyńska, Poznań 11
willa „Romanmaj”

źródło: materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu

List ze Kozielska do rodziny od Tomasza Machcińskiego - koperta adresowa.
List ze Kozielska do rodziny od Tomasza Machcińskiego.
List ze Kozielska do rodziny od Tomasza Machcińskiego.

Wyciąg Aktu Zejścia

Wydany w Poznaniu 17 grudnia 1948 roku stwierdza, że porucznik Wojsk Polskich Tomasz Machciński (lat 47) został uznany za zmarłego w dniu 9 maja 1946 roku. Stan cywilny zmarłego: żonaty.
Akt zejścia potwierdzony prawomocnym postanowieniem Sądu Grodzkiego w Poznaniu z dnia 1 października 1948 roku.
źródło: materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu

Wniosek do PCK odnośnie Tomasza Machcińskiego
Wyciąg Aktu Zejścia Tomasza Machcińskiego.

Polski Czerwony Krzyż

Zawiadamia Andrzeja Machcińskiego zamieszkałego w Inowrocławiu w odpowiedzi na zapytanie dotyczące obywatela Machcińskiego Tomasza, syna Jana i Marii, urodzonego 1.I.1899 roku w Czerminie, pow. Rypin uprzejmie komunikujemy, że Biuro Informacji i Poszukiwań PCK nie posiada dotychczas wiadomości o poszukiwanym.
Podpisany kierownik biura, J. Grabski

źródło: materiały udostępnione przez Wielkopolskie Muzeum Niepodległości

Upamiętnienie

Tablica Katyńska Gminy Dolsk

14 kwietnia 2024 roku w Błażejewie odsłonięto Pomnik Zamordowanych w Katyniu mieszkańców Gminy Dolsk. Znajdujący się na miejscowym cmentarzu pomnik stanowi hołd dla tych, którzy za wolność kraju oddali to, co najcenniejsze – życie.

Głównymi inicjatorami tego przedsięwzięcia był przede wszystkim ksiądz Adam Anioł, proboszcz parafii w Błażejewie, a także Hanna Kozłowska, prezes Stowarzyszenia Nieodkryte Tajemnice Ziemi Dolskiej Memoria.

Odsłonięcia pomnika dokonała córka zamordowanego w Katyniu Tomasza Machczyńskiego – Irena Jackiewicz. Na uroczystości byli obecni również potomkowie ofiar katyńskich i licznie przybyli mieszkańcy.

6 kwietnia 2025 roku w Dolsku pojawiła się druga tablica upamiętniająca dodatkowo 9 sowieckich ofiar również związanych z Dolskiem.

źródło: https://tydzien.net.pl/2024/04/15/w-blazejewie-powstal-pomnik-zamordowanych-w-katyniu-mieszkancow-gminy-dolsk/
źródło: https://tydzien.net.pl/2025/04/08/jubileusz-odsloniecia-pomnika-ofiar-katynskich-w-blazejewie-poswiecono-druga-tablice-z-nazwiskami-lokalnych-ofiar/

Obelisk katyński gminy Dolsk.
Tablica w Dolsku, 2 tablica

Katyń…
ocalić od zapomnienia

Tomasz Machczyński otrzymał swój Dąb Pamięci w Lasku Katyńskim w Poznaniu przy ulicy Polskiej z inicjatywy Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

Certyfikat dębu pamięci Tomasza Machczyńskiego
Katyń... Ocalić od zapomnienia

Wspomnienie

Wspomnienia córki Ireny…

rosyjski oficer przyznał, że Katyń to ich wina

Córka wspomina – Mama żegnała go sama, nie chciała nas budzić, bo przyjechali po niego bardzo wcześnie. Nie było mowy o wojnie, ojciec jechał tylko na ćwiczenia.
A potem po wojnie, taki oficer rosyjski rozmawiał z mamą, że mąż dostał się do niewoli, a on powiedział: – No Katyń to myśmy zrobili.

źródło: https://historiamowiona.poznan.pl/relacje/irena-jackiewicz/

Powiązane wpisy

Scroll to Top