Stanisław Derczyński
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 1 maja 1899 rok Środa Wielkopolska, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): plutonowy w stanie spoczynku
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 30 kwietnia 1940 roku
Syn Stanisława i Zofii z domu Pospieszalskiej, urodził się 1 maja 1899 roku w Środzie Wielkopolskiej. Zmobilizowany walczył podczas I wojny światowej w armii niemieckiej. Żołnierz 1. kompanii średzkiej w Powstaniu Wielkopolskim. Walczył 28 grudnia 1918 roku w Poznaniu, a następnie na froncie zachodnim pod Zbąszyniem. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej na froncie kijowskim i litewsko-białoruskim w składzie 8. Pułku Strzelców Wielkopolskich. Działacz Związku Zachodniego. Odznaczony m.in. Krzyżem Walecznych.
Mieszkał w Środzie, był właścicielem zakładu masarsko-wędliniarskiego.
Z żoną Joanną miał cztery córki: Marię (1928), Zofię (1931), Barbarę (1935) i Joannę (1939), która zmarła na dyfteryt w 1944 roku.
2 września 1939 udał się w kierunku Kutna z kartą mobilizacyjną do służb kwatermistrzowskich Wojska Polskiego. W nieznanych okolicznościach dostał się do sowieckiej niewoli.
26 listopada 1939 roku rodzina otrzymała kartkę pocztową, nadesłaną z obozu jenieckiego w Kozielsku.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 052/4 z 27 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 30 kwietnia 1940 roku.
Stanisław Derczyński został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Stanisława Derczyńskiego – w ubraniu cywilnym – znaleziono list, dowód osobisty, zaświadczenie kursów nauki jazdy dla Marii Derczyńskiej, notatnik, polski dziennik oraz zaświadczenie w języku rosyjskim z datą 22 kwietnia 1940 roku, że Dreczyński był od 24.11.1939 roku do 21.02.1940 roku w szpitalu Kozielsk obozu NKWD (0397).
Literatura: 1, 15, 16, 27, 30
Bydgoska Rodzina Katyńska źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/derczynski-stanislaw/
Pismo Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej
w Moskwie z dnia 26 maja 1948 roku
Do Obywatelki Derczyńskiej Joanny
W odpowiedzi na pismo Obywatelki z dnia 4 listopada 1947 roku Wydział Konsularny Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Moskwie zawiadamia, że w wykazie osób zamordowanych przez oprawców hitlerowskich w Katyniu figuruje nazwisko obywatela Derczyńskiego Stanisława.
Wyżej wymieniony wykaz opracowany był na podstawie źródeł nieoficjalnych, to też dla ewentualnych dalszych poszukiwań można się zwrócić za pośrednictwem PCK w Warszawie do Stowarzyszenia Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca w Moskwie, które jest jedyną instytucją uprawnioną do poszukiwań na terenie ZSRR, osób zaginionych w czasie działań wojennych.
Podpisano: Kierownik Wydziału Konsularnego, podpis nieczytelny
Pismo Polski Czerwony Krzyż Warszawa
z dnia 7 sierpnia 1948 roku
Obywatelka Derczyńska Joanna
W związku z pismem z dnia 17 kwietnia b.r. komunikujemy,
że depozytów z Katynia nie posiadamy.
Znajdowały się one w rękach niemieckich.
Podpisano: Kierownik Biura, podpis nieczytelny
Międzynarodowy Czerwony Krzyż
Genewa, Szwajcaria
Pismo z Genewy z dnia 8 kwietna 1940 roku
(tłumaczenie z języka niemieckiego)
Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża otrzymał Twoją prośbę
i dołoży wszelkich starań, aby ją spełnić.
Z poważaniem,
Dopisek:
Oficer rezerwy, Derczyński Stanisław
Urodziny 1899 rok, zginął – Katyń
źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/derczynski-stanislaw/
