Franciszek Trąbała
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 24 marca 1903 rok Świerczyn, powiat leszczyński, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 9-11 kwietnia 1940 roku
Podporucznik rezerwy, syn Jana i Jadwigi z domu Puderki, urodził się 24 marca 1903 roku w Świerczynie w powiecie leszczyńskim. Ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty w Śremie w 1928 roku. Podporucznikiem mianowany został ze starszeństwem 1 stycznia 1932 roku. Zmobilizowany do Ośrodka Zapasowego 14. Dywizji Piechoty.
Odznaczony Brązowym Medalem „Za Długoletnią Służbę”.
Absolwent seminarium nauczycielskiego w Lesznie z 1925 roku. Początkowo pracował jako nauczyciel w szkole w Drzonku, a od 1933 roku jako kierownik Szkoły Powszechnej w Ostrowie w powiecie śremskim.
Żonaty z Heleną z domu Prałat, miał trzy córki: Marię, Danutę i Helenę.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 017/3 z kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 9-11 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień porucznika.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Franciszek Trąbała został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na tablicach ziemi dolskiej (2024), na Krzyżu Katyńskim w Osiecznej (2011) oraz pod Kościańskim Krzyżem Wschodnim (2007). Uhonorowany imienną tablicą na ścianie zewnętrznej kaplicy cmentarnej Matki Boskiej Bolesnej w Lesznie (1979).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Leszczyńska lista katyńska [22]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
źródło: https://www.muzeumkatynskie.pl/
Tablica Katyńska Gminy Dolsk
14 kwietnia 2024 roku w Błażejewie odsłonięto Pomnik Zamordowanych w Katyniu mieszkańców Gminy Dolsk. Znajdujący się na miejscowym cmentarzu pomnik stanowi hołd dla tych, którzy za wolność kraju oddali to, co najcenniejsze – życie.
Głównymi inicjatorami tego przedsięwzięcia był przede wszystkim ksiądz Adam Anioł, proboszcz parafii w Błażejewie, a także Hanna Kozłowska, prezes Stowarzyszenia Nieodkryte Tajemnice Ziemi Dolskiej Memoria.
Odsłonięcia pomnika dokonała córka zamordowanego w Katyniu Tomasza Machczyńskiego – Irena Jackiewicz. Na uroczystości byli obecni również potomkowie ofiar katyńskich i licznie przybyli mieszkańcy.
6 kwietnia 2025 roku w Dolsku pojawiła się druga tablica upamiętniająca dodatkowo 9 sowieckich ofiar również związanych z Dolskiem.
źródło: https://tydzien.net.pl/2024/04/15/w-blazejewie-powstal-pomnik-zamordowanych-w-katyniu-mieszkancow-gminy-dolsk/
źródło: https://tydzien.net.pl/2025/04/08/jubileusz-odsloniecia-pomnika-ofiar-katynskich-w-blazejewie-poswiecono-druga-tablice-z-nazwiskami-lokalnych-ofiar/
Krzyż Katyński w Osiecznej
Krzyż katyński stoi na skraju lasu koło starej żwirowni w Osiecznej. Miejsce to niezwykłe, łączące w sobie urok natury i pamięci o niewinnie pomordowanych podczas wojny.
Brzozowy, ważący 250 kg, przewiązany chustą symbolizującą pamięć o Katyniu krzyż w marcu 2007 roku w obecności tysięcy wiernych nieśli przedstawiciele straży pożarnej, policji, wojska polskiego oraz wierni parafianie. Niezwykła droga krzyżowa, która odbyła się w tym czasie wiodła ulicami i polnymi drogami spod kościoła aż do lasu. Tam został ustawiony krzyż, a pod krzyżem w łusce pocisku został wkopany akt erekcyjny, a potem na polowym ołtarzu odprawiono Mszę Świętą.
W 2011 roku pod krzyżem postawiony został granitowy obelisk z tablicą i wyrytymi na niej nazwiskami ofiar z Osiecznej zamordowanymi w Katyniu w 1940 roku.
Adolf Paśko, Tomasz Szymański,
Telesfor Kotlarski, Franciszek Trąbała,
Franciszek Kossowski, Jan Lidka,
Karol Policzkiewicz
CZEŚĆ ICH PAMIĘCI
Kościański Krzyż Wschodni
Upamiętnia 62 osoby zamordowane na Wschodzie.
Tablice odsłonięto w 2007 roku.
Cokół pod krzyżem nosi ślady po ostrzale. Są to ślady „zabawy” niemieckich okupantów.
Tabliczka pamięci
Na ścianie zewnętrznej kaplicy cmentarnej Matki Boskiej Bolesnej w Lesznie przy ulicy Kąkolewskiej, na zachodniej elewacji zostały umieszczone tablice z białego marmuru dla uczczenia pamięci leszczynian tych którzy oddali życie swoje za Boga i Polskę 1939 – 1945,
podporucznik Franciszek Trąbała
nauczyciel
Prochy z ziemią katyńską złożone pod tablicą.
źródło: * materiały własne
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Franciszek Trąbała otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki staraniom przedszkola prowadzonego przez Zgromadzenie Sióstr św. Elżbiety przy ulicy Mickiewicza 3 w Lesznie.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
