Jan Rubas

Starszy sierżant, syn Marcina i i Stanisławy z domu Nawrockiej, urodził się 17 maja 1901 roku w Czechelu w powiecie pleszewskim. Ukończył ośmioklasową szkołę powszechną w Barop pod Dortmundem, a następnie pracował w fabryce Union w Dortmundzie w latach 1916-1918 jako pomocnik maszynisty. W tajemnicy przed rodzicami 28 marca 1919 roku wyjechał do Polski z zamiarem wstąpienia do powstańczych wojsk wielkopolskich; zatrzymany został na granicy i zmuszony do podpisania deklaracji, że nie będzie walczył z oddziałami niemieckimi. Pomimo tej deklaracji 4 kwietnia 1919 roku wstąpił do batalionu pleszewskiego i w jego składzie walczył na froncie wielkopolskim w Ostrowie Wielkopolskim i pod Krotoszynem, a następnie na froncie południowym. 12 maja 1919 roku wraz z całym batalionem wcielony do 8. Pułku Piechoty Wielkopolskiej, z którym walczył na froncie ukraińskim i bolszewickim, awansując 6 lipca 1920 roku do stopnia starszego strzelca. Po wojnie podjął naukę w szkole podoficerskiej, którą ukończył w 1922 roku i otrzymał nominację na podoficera zawodowego. W 1924 roku został przydzielony do Korpusu Ochrony Pogranicza Dederkały. Awansowany 1 października 1924 roku do stopnia plutonowego, był kolejno: zastępcą dowódcy plutonu 2. kompanii granicznej w Bykowcach, dowódcą strażnicy w 3. kompanii granicznej w Łanowcach i 4. kompanii granicznej w Białozórce. Od 1930 roku był podoficerem gospodarczym w dowództwie batalionu i na tym stanowisku 1 listopada 1930 roku został mianowany sierżantem. Od 1931 roku był dowódcą strażnicy Radoszówka 2. kompanii granicznej w Bykowcach. 10 października 1934 roku wyznaczony szefem 2. kompanii granicznej, ukończył brygadowy kurs podoficerów informacyjnych dla szefów i podoficerów gospodarczych w 1935 roku oraz kursy w Centralnej Szkole Podoficerów Korpusu Ochrony Pogranicza Osowiec – dla podoficerów zawodowych w 1935 roku, doskonalący w 1937 roku i graniczny w latach 1937-1938. Awansowany 1 stycznia 1936 roku do stopnia starszego sierżanta. Od 27 września 1937 roku był podoficerem granicznym i dowódcą plutonu kompanii. W lutym 1939 roku ukończył kurs podoficerów granicznych przy 26. Pułku Piechoty we Lwowie. We wrześniu 1939 roku pozostał na granicy w składzie batalionu Korpusu Ochrony Pogranicza Dederkały.
Odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę i Odznaką „Za Służbę Graniczną”.

Żonaty z Janiną z domu Trzaskalską, miał dwóch synów: Henryka (1932) i Mirosława (1934) oraz córkę Marię (1937).

Osadzony 20 września 1939 roku w obozie w Juży, w Iwanowskiej Obłaści i zwolniony w październiku 1939 roku, powrócił do rodziny w Bykowcach. Tam z końcem października został aresztowany przez NKWD i więziony początkowo w Jampolu, potem wywieziony.
Aresztant więzienia tzw. Zachodniej Ukrainy, zamordowany w więzieniu w Kijowie przy ul. Karolenkiwskiej 17 i pochowany w Kijowie-Bykowni. Lista wywózkowa numer 042-7 z kwietnia 1940 roku.

Jan Rubas został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy  poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Upamiętniony w Katedrze Polowej Wojska Polskiego w Warszawie. Wymieniony na pamiątkowej tablicy na Murze Pamięci w Pleszewie (2010).