Antoni Minikowski
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 13 sierpnia 1887 rok Sopot (Niemcy)
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): kapitan piechoty w stanie spoczynku
Miejsce kaźni i pochówku: Charków
Kapitan piechoty w stanie spoczynku, syn Franciszka i Michaliny z domu Wyrwickiej, urodził się 13 sierpnia 1887 roku w Sopocie. Wcielony do armii niemieckiej walczył na froncie wschodnim w czasie I wojny światowej. W 1918 roku zgłosił się do Straży Ludowej w Poznaniu-Jeżyce, uczestnik powstania wielkopolskiego. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1921 w szeregach 1. Pułku Strzelców Wielkopolskich na froncie litewsko-białoruskim. Mianowany podporucznikiem w 1920 roku. Po wojnie służy w 55. Pułku Piechoty jako dowódca batalionu i kompanii, a następnie przydzielony do Komendy Obozu Ćwiczebnego Biedrusko. Mianowany kapitanem 1 stycznia 1928 roku. W 1933 roku przeniesiony w stan spoczynku. W 1939 roku komendant Placu Śrem. We wrześniu 1939 roku próbuje organizować obronę Śremu. Po 8 września dołącza do swojej jednostki – 55. Pułku Piechoty. W nieznanych okolicznościach trafia do niewoli sowieckiej.
Odznaczony Krzyżem Walecznych dwukrotnie, Złotym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.
Przed odzyskaniem niepodległości działał w Towarzystwie Młodzieży Poznań-Jeżyce. Pracował jako księgowy w Księgarni Wysyłkowej w Poznaniu oraz w Związku Powstańców Wielkopolskich.
Żonaty z Heleną z domu Cyprycką, miał dwóch synów: Mieczysława (1922) i Romana (1925) oraz córkę Barbarę (1920).
W grudniu 1939 roku rodzina otrzymała kartkę z obozu w Starobielsku datowaną na 11 listopada 1939 roku. W kolejnej z 7 marca 1940 roku informuje, że wraz z nim przebywają w obozie niektórzy dawni współpracownicy ze Związku Powstańców Wielkopolskich: dr Włodzimierz Lewandowski, kupiec Alfons Radomski i kupiec Józef Chudy. Ostatnia kartka wysłana do rodziny nosi datę 25 marca.
Wymieniony w liście kapitana Stanisława Wolnowskiego z obozu w Starobielsku do rodziny.
Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień majora.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Antoni Minikowski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).
Literatura:
Charków, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [2]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Antoni Minikowski siedzi po prawej stronie na stole, 1920 rok
i dziećmi: Mieczysławem, Barbarą i Romanem.
źródło zdjęć: * materiały własne
Zarząd Główny Związku Powstańców Wielkopolskich
Akt ślubu z dnia 1 lipca 1919 roku
Heiratsurkunde
(Standesamt Poznań Nr. B 468/19)
Der Antoni Minikowski, wojskowy n. kat., wohnhaft Poznań geboren am 13 sierpnia 1887 in Zoppot, pow. Westpreussen die Helena Pelagia Cyprycka n. kat., wohnhaft Poznań geboren am 27 lutego 1893 in Poznań haben am 1. lipca 1919 vor dem Standesamt Poznań die Ehe geschlossen.
Poznań, den 10 marca 1945 Der Standesbeamte
———————–
Dokument będący odpisem oryginalnego Aktu Małżeństwa (B 468/19) został wystawiony w Poznaniu 10 marca 1945 roku na formularzu niemieckim, co było częstą praktyką w tamtym czasie. Opatrzony okrągłą pieczęcią Urzędu Stanu Cywilnego w Poznaniu.
————————
W Poznaniu 1 lipca 1919 roku w Urzędzie Stanu Cywilnego w Poznaniu zawarli związek małżeński Antoni Minikowski urodzony 13 sierpnia 1887 roku w Sopocie w Prusach Zachodnich i Helena Pelagia Cyprycka urodzona 27 lutego 1893 roku w Poznaniu. Oboje wyznania katolickiego.
źródło zdjęć: * materiały własne
Zaświadczenie
Centralne Archiwum Wojskowe
dnia 12 września 1964 roku
Zaświadcza się na podstawie dokumentów archiwalnych, że ob. Antoni Minikowski, urodzony 13.08.1887 roku, brał udział w powstaniu wielkopolskim jako członek Straży Ludowej w Poznaniu od grudnia 1918 roku do 31 stycznia 1919 roku, a od dnia 1 lutego 1919 roku do 31 sierpnia 1919 roku pełnił zawodową służbę wojskową w Wojsku Polskim ostatnio w stopniu kapitana.
Podstawa: Apm 7411
Szef Centralnego Archiwum Wojskowego
Świadectwo
Biedrusko, dnia 12 września 1933 roku
Komenda Obozu Ćwiczeń Biedrusko
Rozkaz nr 50
Dziennikiem Personalnym nr 7/33 został kapitan Minikowski Antoni przeniesiony z dniem 31 sierpnia 1933 roku w stan spoczynku.
Podczas 8-letniego swego pobytu w K.O.C. Biedrusko na stanowisku adjutanta wykazał kapitan Minikowski swe zalety jako wzorowy pracownik nigdy nie strudzony nie uchylający się od żadnej powierzonej mu pracy.
Oddając się pracy z całem zapałem i energją i poświęcając cały swój czas dla dobra służby postawił powierzoną my adjutankturę K.O.C. Biedrusko pod każdem względem na wysokim poziomie.
Zawsze ceniony przez swoich przełożonych, lubiany i poważany przez kolegów jako ten, który chętnie służył radą i pomocą, a przez podwładnych szanowany za swą sprawiedliwość i troskę o nich pozostawia w K.O.C. Biedrusko nie zapomnianą pamięć.
Dziś z żalem żegnając kpt. Minikowskiego dziękujemy Mu w imieniu służby za jego dotychczasową pełną dodatnich rezultatów pracę i życzę Mu pomyślności na dalszej drodze życia.
Komendant Obozu Ćwiczeń Biedrusko, Bizoń, podpułkownik
źródło: * materiały własne
Świadectwo
Porucznik Minikowski Antoni urodzony dnia 13 sierpnia 1887 roku, wstąpił ochotniczo do nowo tworzącego się 1. Pułku Strzelców Wielkopolskich w dniu 1 lutego 1919 roku.
Porucznik Minikowski pełnił służbę oficera broni pułku, jako sierżant. Przebył z pułkiem wszystkie walki na frontach Galicji, Białoruskim i Wielkopolskim. Za waleczność nagrodzony Krzyżem Walecznych po raz pierwszy i drugi. Odznaczony honorowymi odznakami „Orlęta”, „Krzyż Wschodu”, Krzyż Frontu Litewski Białoruskiego, znaczkiem pułkowym 14. dywizji piechoty Wojsk Wielkopolskich i odznaką honorową za pobyt na froncie.
Po powrocie pułku do garnizonu obejmuje dowództwo kompanii karabinów maszynowych, którą doprowadza do bardzo wysokiego poziomu.
Należy on do pierwszych organizatorów pułku, następnie na polach walk Galicji i Białorusi zdobył sobie na zajmowanych stanowiskach pamięć i uznanie. Należy on do zastępu żołnierzy podniosłego ducha, która spotykała się również u lemiesza pracy organizacyjnej. W ciągu służby wykazywał porucznik Minikowski wybitne zdolności organizacyjne. Względem kolegów towarzyski, zrównoważony. Względem podkomendnych wyrozumiały, wymagający, ale bardzo sprawiedliwy.
Żołnierz z krwi i kości. Pod każdym względem wzorowy oficer.
Na przyszłość życzę mu tych samych wyników pracy, jakie zdobył przy 55. Poznańskim Pułku Piechoty (1. Pułku Strzelców Wielkopolskich).
Dowódca pułku, Krupowicz, pułkownik
Leszno, dnia 3 marca 1922 roku
źródło: * materiały własne
Złoty Krzyż Zasługi
Urząd Wojewódzki Poznański do Pana Antoniego Minikowskiego, zamieszkałego w Poznaniu, Dąbrowskiego 54.
W dniu 21 lutego 1939 roku o godzinie 12-tej Pan Wojewoda dokona uroczystej dekoracji Złotym Krzyżem Zasługi, nadanym Panu zarządzeniem Pana Prezydenta R.P.
Urząd Wojewódzki prosi o zgłoszenie się w oznaczonym czasie w sekretariacie Wojewody.
Za Wojewodę – dr Zieliński, naczelnik Wydziału
źródło: * materiały własne
Wyciąg aktu zejścia
Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo poznańskie, powiat Poznań-miasto – Urząd Stanu Cywilnego w Poznaniu zaświadcza, że Antoni Minikowski lat 59, zmarł w dniu 9 maja 1946 roku.
Stan cywilny zmarłego: żonaty.
Poznań, dnia 30 stycznia 1953 rok
Polski Czerwony Krzyż
Pismem z dnia 3 marca 1962 roku zawiadamia obywatelkę Helenę Minikowską w związku ze zgłoszonym zapytaniem w sprawie Minikowskiego Antoniego, skierowanym bezpośrednio do Radzieckiego Czerwonego Krzyża w Moskwie, iż przeprowadzone poszukiwanie Minikowskiego Antoniego syna Franciszka, urodzonego 13 marca 1887 roku w Sopocie na terenie Związku Radzieckiego, dały wynik negatywny.
źródło: * materiały własne
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Antoni Minikowski otrzymał swój Dąb Pamięci w Lasku Katyńskim w Poznaniu przy ulicy Polskiej z inicjatywy Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
