Bolesław Łuczak

Jeszcze przed otrzymaniem rozkazu mobilizacji w sierpniu 1939 roku Bolesław Łuczak zarządził wyjazd żony z córkami do majątku jej brata – Ceperka na terenie dzisiejszej Białorusi. Mała Ania, urodzona 1 czerwca 1939 roku, miała niespełna dwa miesiące, gdy Tatuś po raz ostatni pocałował ją w czoło na pożegnanie. Razem z trzyletnią siostrą Magdaleną wyjechały do babci Julii Fieduszko.
Wybuchła II wojna światowa. Zaczęły przychodzić kartki z wiadomościami. 17 września weszli Rosjanie i sytuacja zmieniła się na gorszą. Już w październiku 1939 roku, po aresztowaniu przez Rosjan, Bolesław napisał do żony: „Wyjeżdżam i prawdopodobnie dość daleko (około 1000 km)”. Dalej zasugerował, aby rodzina powróciła do Poznańskiego.
Pogłoski wśród Polaków mówiły o możliwych aresztowaniach rodzin oficerów, inteligentów – więc zapadła decyzja o ucieczce. Żona próbowała pozyskać dokumenty, aby legalnie przejść na stronę niemiecką. Niestety z powodu braku dokumentów ostatecznie musiały zdecydować się na „zieloną granicę”. Czworo dzieci, babcia i dwie matki ruszyły w grudniu 1939 roku przez kopny śnieg – niestety przewodnik pozostawił ich w tyle i musiały zawrócić. Postanowiły podjąć drugą próbę przedostania się. Tym razem przyjechał szwagier Mamy i udało się dotrzeć do Warszawy. Zamieszkały w stolicy zajętej przez Niemców. Jadwiga początkowo pracowała w farbiarni, a z czasem dzięki wykształceniu – przed ślubem w 1934 roku, po ukończonych studiach pracowała jako bibliotekarka – uzyskała etat w dawnej Bibliotece Narodowej. Do jej obowiązków należało spisywanie zasobów bibliotecznych, zapewne celem wywiezienia do Niemiec ważniejszych wolumenów. Pani Anna wspomina, iż gdy matki pracowały, dziećmi zajmowała się Babcia Julia.
Tuż przed wybuchem powstania warszawskiego, w lipcu 1944 roku, udało się wyjechać do Tomaszowa Mazowieckiego, do majątku, którym zarządzał brat Bolesława Łuczaka. Jadwiga, obawiając się nadchodzącego frontu, podjęła decyzję o wyjeździe do Poznańskiego. Celem był majątek Łukaszewo, rodzinny dom Męża. Przez Jarocin, Leszno i Gostyń próbowały dostać się do domu. Ostatecznie trafiły do własnego majątku w Skokówku – niewielki folwark o powierzchni 25 hektarów uzyskał Bolesław Łuczak w okresie międzywojennym. Ze względu na swoją wielkość nie podlegał on parcelacji i pozostał w rodzinie. Jadwiga wydzierżawiła go okolicznym rolnikom, a sama przeniosła się do Kórnika. Wcześniej pracowała w bibliotece Zamku Kórnickiego i udało się jej ponownie podjąć tam pracę. Uzyskała również mieszkanie służbowe dla siebie i dwóch córek, które rozpoczęły naukę w szkole. Jak podkreśla córka Anna, „wszyscy” wiedzieli, że jej Ojciec nie wrócił z wojny – zginął na Wschodzie, zapewne zamordowany.
Pani Anna skończyła studia w Poznaniu, a następnie – śladem starszej siostry – zamieszkała w Warszawie, z którą związała całe swoje dalsze życie. Rodzinny majątek uzyskany przez Bolesława Łuczaka przed wojną, w wyniku problemów prawnych przepadł.

źródło: na podstawie relacji Anny Szczurek