Roman Święcicki
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 15 lipca 1898 rok Żerniki, powiat żniński, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik obserwator rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 9-11 kwietnia 1940 roku
Podporucznik obserwator rezerwy, syn Jana i Wiktorii z domu Błaszkowska, urodził się 15 lipca 1898 roku w Żernikach w powiecie żnińskim. Wcielony do armii niemieckiej walczył na froncie francuskim, dwukrotnie ranny. Od listopada 1918 roku działał w Polskiej Organizacji Wojskowej i współuczestniczył w przygotowaniu powstania wielkopolskiego. Podczas powstania walczył pod Gnieznem, Żninem, Szubinem, Rynarzewem oraz Zdziechowem. W 1919 roku przeniesiony do Stacji Lotniczej Ławica.
Ukończył Szkołę Obserwatorów Lotnictwa w Poznaniu. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w eskadrze na froncie litewsko-białoruskim. W 1920 roku w 12. eskadrze wywiadowczej. Wykonał ponad 100 lotów bojowych, a także brał udział 17 kwietnia 1920 roku w ataku na nieprzyjacielską piechotę i artylerię. Za czyny te został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy. Po ukończeniu wojny otrzymał przydział do szkoły podchorążych w Bydgoszczy do kompanii oficerskiej na przeszkolenie. Podporucznikiem mianowany 1 czerwca 1919 roku. Przeszedł do rezerwy w listopadzie 1921 roku.
Odznaczony ponadto Bojową Odznaką Obserwatorów Lotniczych, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921, Krzyżem Wielkopolskim, Krzyżem Wołyńskim i Krzyżem Frontu Litewsko-Białoruskiego.
Zmobilizowany do Bazy Lotniczej nr 3. Do niewoli dostał się w Zwiniaczach pod Trembowlą.
Po ukończeniu szkoły podstawowej w Żernikach, rozpoczął praktykę w Urzędzie Pocztowym w Janowcu. Po zdemobilizowaniu rozpoczął pracę w charakterze handlowca w Zakładach Przemysłowych Strzała w Poznaniu, w Urzędzie Wojewódzkim w Poznaniu, a od stycznia 1937 roku został kierownikiem referatu wojskowego w Starostwie Powiatowym. Był sekretarzem generalnym Związku Lotników Polskich, prezesem Wielkopolskiego Klubu Lotników i wiceprezesem Aeroklubu Poznańskiego.
Żonaty z Wandą z domu Rajską, miał córkę Bożenę Różę.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 017/1 z 5 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 9-11 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień porucznika.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Roman Święcicki został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony wśród upamiętnionych lotników przy pomniku Zdobywców Lotniska Ławica w Poznaniu (1984) oraz na pomniku katyńskim w Żninie (1993).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Romana Święcickiego zostały odnalezione: wizytówki, fotografia, list, legitymacja nadania krzyża Virtuti Militari, świadectwo szczepienia w Kozielsku oraz świadectwo chrztu (0550a).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Powstańcy Wielkopolscy w mogiłach katyńskich [16]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Wielkopolscy lotnicy zamordowani w Katyniu [20]
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich [29]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
Bezkarne ludobójstwo na polskich oficerach-jeńcach wojennych w ZSRR – 1940 r. [32]
Order Virtuti Militari
Sierżant Święcicki wykonał jako obserwator szereg wzlotów frontowych. Brał udział w walkach dnia 17.IV.1920 podczas których odznaczył się atakując z małej wysokości nieprzyjacielską piechotę i artylerię wywołując w ich szeregach popłoch.
Za czyny te został odznaczony Orderem VM 5 kl. nr. 8110.
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/c/scans/VM/I.482.18-1180.pdf
Zaświadczenie z dnia 21 maja 1920
Dowództwo 14. Dywizji piechoty Wielkopolskiej
(1.Dyw. Strzelców Wlkp.) P.P.
Niniejszym zaświadczam, że 12. Wywiadowcza Eskadra Lotnicza (I.
Wielkopolska), a w szczególności piloci, kpt Jurgenson, por. Rutkowski, ppor. Jach, podchor.. Burzyński, sierż. Gallus oraz obserwator por. Kowalewski, por. Loria, ppor. Płachta, ppor. Karczewski, sierżant Dzierzgowski i sierż. Święcicki uczestniczyli w operacjach bojowych 14. Dywizji Piechoty Wielkopolskiej (1. Dyw. Strzelców Wlkp.) na froncie Litewsko-Białoruskim czynnie walcząc z piechotą i k.m. nieprzyjacielskimi.
Wymienieni lotnicy dzielnie spełniali swe trudne obowiązki za co wyrażam im swą pochwałę i uznanie
Konarzewski, Gen. ppor. i dowódca Dywizji
Poświadczenie zgodności niniejszego odpisu z oryginałem oraz własnoręczność podpisu gen. Konarzewskiego stwierdza się
Ppor. pilot (…)
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/c/scans/VM/I.482.18-1180.pdf
Świadectwo
Sierżant Święcicki Roman należy do jednych z najlepszych obserwatorów
naszej armji. Zaraz po ukończeniu szkoły obserwatorów w Poznaniu pojechał do I. Esk. Lotn. Wlkp. (12. Esk. Wywiad.) w której po bardzo szybkim czasie zyskał sobie zaufanie dowódcy do tego stopnie iż nie liczono się z tym, że jako młody obserwator zadania niektóre będą za trudne dla niego. Śmiało można powiedzieć iż stawał na równi z starymi obserwatorami. Z wywiadów swych przywoził zawsze wiadomości
cenne, narażając się często na duże niebezpieczeństwo.
Latając w połowie kwietnia z l. nad frontem bolszewickim przyczynił się bardzo do powodzenia ofensywy w okręgu Szaciłek utrzymując łączność z piechotą i zwalczając skutecznie ogniem karabinu maszynowego z małej wysokości czujkę nieprzyjaciela.
Podpisy: Płachta ppor. obser., Gallus sierż., K.Burzyński podchor.,
Jach ppor.
Pomnik Zdobywców Lotniska Ławica
Odsłonięty 6 stycznia 1984 roku został odsłonięty – była to 65 rocznica bitwy o Ławicę. Pomnik upamiętnia powstańców wielkopolskich, którzy w styczniu 1919 roku zdobyli lotnisko w brawurowym ataku i pozyskali największy łup wojenny w historii polskiego oręża – kilkaset samolotów, będących następnie podstawą budowy polskiego lotnictwa wojskowego.
Powstańcom Wielkopolskim,
którzy 6 stycznia 1919 roku zdobyli stację lotniczą Ławica.
Ten zbrojny czyn oraz przejęty sprzęt
umożliwiły zorganizowanie pierwszych eskadr
polskiego lotnictwa wojskowego
w odradzającej się Rzeczypospolitej.
W sąsiedztwie pomnika posadzono 15 Dębów Pamięci
upamiętniających ofiary zbrodni katyńskiej.
źródło: https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C624916%2Codslonieto-tablice-upamietniajace-wielkopolskich-lotnikow-zamordowanych-w-katyniu.html
Pomnik Katyński – Żnin
Synom Ziemi Żnińskiej
Oficerom Polskim
z obozów jenieckich Kozielska,
Ostaszkowa, Starobielska
zamordowanym przez NKWD
w 1940 w Katyniu
i innych miejscach kaźni sowieckich.
w hołdzie mieszkańcy Żnina 1993
Pomnik Katyński w Żninie został odsłonięty w 1993 roku. Znajduje się przy ulicy 700-lecia. Upamiętnia zamordowanych przez NKWD oficerów (lista nazwisk).
źródło: https://pomorska.pl/w-zninie-przy-pomniku-katynskim-upamietniono-wybuch-ii-wojny-swiatowej-zdjecia/ar/c1-18778633
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Roman Święcicki otrzymał swój Dąb Pamięci przy Porcie Lotniczym Poznań-Ławica Sp. z o.o. na ulicy Bukowskiej 285.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
