Janusz Antoni Raczkowski
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 6 kwietnia 1913 rok Krewów, powiat śremski, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939r.): porucznik
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 16-19 kwietnia 1940 roku
Porucznik, syn Tadeusza i Marii z domu Krajewskiej, urodził się 6 kwietnia 1913 roku w Krewowie w powiecie średzkim. Ukończył Państwowego Gimnazjum Humanistycznego w Bydgoszczy w 1931 roku i Szkołę Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu w 1932 roku. Służył w 16. i 2. Pułku Ułanów. Podporucznikiem mianowany 15 października 1935 roku, a porucznikiem 19 marca 1939 roku. Zawodowy wojskowy od 1935 roku.
Podczas kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził plutonem armatek przeciwpancernych w 2. Pułku Ułanów z Suwałk. Dostał się niewoli sowieckiej w nieznanych okolicznościach.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 029/4 z 13 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 16-19 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Janusz Antoni Raczkowski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na ścianie Pamięci Ofiar Katynia w Środzie Wielkopolskiej (2010).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Janusza Raczkowskiego w mundurze, zostały odnalezione: legitymacja oficerska, 3 listy, pocztówka z jego adresem, odznaka pułkowa, 2 medaliki oraz kartka z nazwiskiem i adresem – Poznań, Franciszka Rataja (02837).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Pisane miłością. Losy wdów katyńskich, tom 2 [27]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
w Rosji, 4.III.1940 roku
(odebrany 15.III.40)
Najdrożsi Dziadkowie!
Przede wszystkim zasyłam Najdroższym Dziadkom swe najserdeczniejsze
pozdrowienia. Jestem mocno zmartwiony tym, że po dziś dzień nie otrzymałem z domu żadnej odpowiedzi na mój list, który mogłem wysłać do Bydgoszczy w listopadzie. Pisałem go pod adresem Rodziców i Stryja Bogdana. Może więc Ciocia Zosia będzie taka dobra, powiadomi Rodziców (przypominam, ze mieszkają gdzie indziej) i poprosi żeby mi kilkakrotnie wysłali wiadomość o sobie. Gdyby mogli to najlepiej by było pierwszą wiadomość wysłać mnie telegraficznie. Jeśli chodzi o moją historię to 12 września byłem ranny w nogę nad Narwią, leżałem w szpitalu w
Białymstoku później w Wilnie skąd nolens volens znalazłem się tutaj. Dziś już czuję się zupełnie dobrze rana się pięknie zagoiła i nic mi nie dolega. Mąż Halusi Kazio był niedaleko, żyje i jest zdrów. Ciekawym jak się Dziadkowie Kochani czują? Co z Rodziną?
Myślę, ze Bóg czuwa nad nią, że żyją i mają co jeść. Kończąc przesyłam raz jeszcze moje najserdeczniejsze życzenia zdrowia i rychłej pomyślności.
Całuję rączki Najdroższym i Kochanym Dziadkom
Zawsze kochający wnuk Janusz
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań
źródło: https://www.srodawlkp.org/pliki/swpm_h9.html#tk
źródło: http://www.sroda.wlkp.pl/asp/pl_start.asp?typ=13&menu=36&artykul=2192&akcja=artykul
Pamięci Ofiar Katynia w Środzie Wielkopolskiej
Przy średzkiej Kolegiacie pw. WNMP na dziedzińcu, znajduje się tablica Pamięci Ofiar Katynia upamiętniająca ofiary Zbrodni Katyńskiej odsłonięta w kwietniu 2010 roku.
Autorem tablicy wmurowanej we wnękę wewnętrzną muru okalającego dziedziniec kolegiacki, po północnej stronie świątyni, jest Adam Wójkiewicz.
Kompozycja składa się z dwóch plastycznych tablic: dużej, na której znajduje się centralna postać odwróconego tyłem jeńca ze skrępowanymi rękoma, w otoczeniu nazwisk zamordowanych, oraz małej z napisem okolicznościowym i plastyczną rogatywką na lewym rogu. Na tablicy znalazły się nazwiska 34 zidentyfikowanych „średzkich” ofiar Katynia, Charkowa i Miednoje.
Obok został posadzony pamiątkowy świerk przywieziony w Katynia.
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Janusz Raczkowski otrzymał swój Dąb Pamięci przy XIII Liceum Ogólnokształcącym w Bydgoszczy na ulicy Aleksandra Fredry 3.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
