Adam Stanisław Całka
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 4 listopada 1911 rok Poznań, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 20-22 kwietnia 1940 roku
Podporucznik rezerwy, syn Franciszka i Zofii z domu Adamczyk, urodził się 4 listopada 1911 roku w Poznaniu. Absolwent dywizyjnego kursu podchorążych rezerwy w 59. Pułku Piechoty w Zambrowie z 1933 roku. Zmobilizowany 25 sierpnia 1939 roku wyjechał do Warszawy, najprawdopodobniej do Składnicy Materiału Intendenckiego nr 1. Opuścił stolicę z wojskiem w nocy z 6 na 7 września. W nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej.
Ukończył szkołę powszechną na poznańskiej Wildzie, następnie uczył się w gimnazjum im. Jana Kantego w Poznaniu. Absolwent liceum handlowego z 1931 roku i Wyższej Szkoły Handlowej w Poznaniu. Pracownik umysłowy Zakładów Stomil w Poznaniu.
Kawaler.
Rodzina otrzymała jeden list z Kozielska 20 grudnia 1939 roku (datowany 22 listopada 1939 roku), na kilka wysłanych przez rodzinę odpowiedzi nie było reakcji. Poszukiwania prowadzono m.in. przez Czerwony Krzyż w Genewie oraz redakcje: Tygodnika Zorza i Repatrianta.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 036/1 z 16 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 20-22 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Adam Stanisław Całka został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Adama Stanisława Całki znaleziono książeczkę oficerską oraz kawałek listu pisanego z Warszawy – ”Najdroższy Staśku” (03059).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
Kozielsk, 22 listopada 1911*
Najdrożsi Rodzice i Rodzeństwo!
Żyję i jestem zdrów. Przebywam na terenie ZSRR. Spotkałem tu kilku znajomych z Poznania: A. Szwedka kolegę z gimnazjum Kantego; J. Freudenreicha ze Stomila i p. Szulczyńskiego, dawnego dostawcę Taty. Czuję się na ogół dobrze i nie tracę humoru. Spotykam się również z doktorem Górnickim i Hernesem. Nie wiem jednak nic o Was, Najdrożsi ani o naszych bliskich. Napiszcie mi więc dokładnie czy wszyscy z naszej rodziny żyją i czy są zdrowi? Co się dzieje z Jankiem, Tadkiem i Kaziem. Nie wiem też czy Lolo ewakuował się z Warszawy w nocy z 6 na 7 września i nie zdążyłem się z nim już porozumieć. W Warszawie została moja walizka. Walizka ta znajdowała się ostatnio w Składnicy Materiału Intendenckiego nr 1 przy ul. Jagiellońskiej 46 w Kadrze. W walizce tej, brązowej marki „Unica” znajdował się oprócz wszystkich prawie rzeczy, które zabrałem z Poznania, mój dowód osobisty w portfelu. Gdybyście więc Najdrożsi mieli możność zdobycia tej walizki, a przede wszystkim dowodu os., to postarajcie się o to. Napiszcie proszę Was Kochani wszystko obszernie i oględnie lecz żadnych dokumentów, pieniędzy ani rzeczy, na razie mi nie przysyłajcie. Zima jest dotychczas łagodna i nie różni się zbytnio od naszej. O stosunkach w Poznaniu i ewentualnych stratach w gronie najbliższych napiszcie mi Najdrożsi dokładnie, abym mógł o nich pamiętać w modlitwach. Rodzicom Najdroższym całuję gorąco ręce Rodzeństwo całuję czule i czekam wiadomości,
Wasz kochający syn i brat Adaś.
P.s. Pozdrówcie wszystkich Relcznich (?). Bądźcie dobrzy dla Krysi i zaopiekujcie się trochę przez wzgląd na mnie jeśliby ona była zbytnio osamotniona.
———————————————-
Adresat: Franciszek Całka
ul. Ogrodowa 13 m. 19
Poznań, woj. Poznańskie
Nadawca: Adam Całka,
Kozielsk, skr. poczt. 12, ZSRR
* błędnie wpisana data – zamiast 1939 roku
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Adam Stanisław Całka otrzymał swój Dąb Pamięci w Lasku Katyńskim w Poznaniu przy ulicy Polskiej z inicjatywy Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
