Witold Bałachowski

Witold Bałachowski

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 14 października 1892 rok Cibórz, powiat brodnicki, województwo pomorskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): porucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 4-5 kwietnia 1940 roku

Porucznik rezerwy, syn Edmunda i Heleny z domu Pomierskiej, urodził się 14 października 1892 roku w Ciborzu w powiecie brodnickim. W czasie I wojny światowej służył w wojsku niemieckim. Po jej zakończeniu i zwolnieniu z armii tworzył w powiecie brodnickim polskie rady ludowe, uczestnik Powstania Wielkopolskiego. Jako oficer Wojska Polskiego uczestniczył w przyłączeniu w styczniu i lutym 1920 Pomorza Gdańskiego do Polski oraz brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku. Organizator dywizji pomorskiej. Objął dowództwo baterii w 15. Pułku Artylerii Ciężkiej. Po wojnie mianowany porucznikiem rezerwy artylerii, zwolniony do rezerwy i przydzielony do 7. Pułku Artylerii Ciężkiej. Powołany do wojska w sierpniu 1939 roku, 2 września wyjechał z Bydgoszczy. W nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej.
Odznaczony Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości i Brązowym Medalem „Za Długoletnią Służbę”.
Absolwent gimnazjum w Brodnicy. W 1914 roku rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu w Berlinie. W latach 1919-1923 studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Poznańskiego. W trakcie studiów był zastępcą asystenta w Katedrze języka i literatury angielskiej oraz pełnił tę samą funkcję w seminarium historii sztuki. W 1926 roku zdał ostatnie egzaminy i uzyskał prawo nauczania w szkołach średnich języka niemieckiego jako podstawowego oraz języków: angielskiego i francuskiego jako przedmiotów dodatkowych. Od 1 marca 1923 do końca lat międzywojennych pracował nieprzerwanie jako profesor w Miejskim Gimnazjum Matematyczno-Przyrodniczym im. M. Kopernika w Bydgoszczy. W roku szkolnym 1933/34 pełnił obowiązki dyrektora tej placówki. Był członkiem Katolickiego Stowarzyszenia im. Piotra Skargi. Aktywny działacz organizacji katolickich.

Żonaty z Barbarą z domu Tyblewską, miał dwie córki: Marię (1926) i Barbarę (1935).
Przesłał rodzinie list i pocztówkę z obozu NKWD w Kozielsku.

Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa bez numeru z 2 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 4-5 kwietnia 1940 roku.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Witold Bałachowski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Porucznika Witolda Bałachowskiego upamiętniono również na tablicy wmurowanej na ścianie byłego Technikum Kolejowego przy ul. Kopernika w Bydgoszczy w 1959 roku z nazwiskami nauczycieli bydgoskich, nie umieszczając informacji gdzie zginął; tablica została wymieniona w czerwcu 2018 roku; uchwałę w tej sprawie podjął 7 lutego 2018 roku Komitet Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa przy Oddziale IPN-KŚZpNP w Gdańsku. Znalazł się też na głazie z tablicą ku czci pamięci ofiar zbrodni katyńskich z czerwca 2009, ul. Ludwikowo, skwer ks. prałata Zdzisława Peszkowskiego.

Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Witolda Bałachowskiego (zidentyfikowany jako Witold Bałuchowski) zostały odnalezione: część legitymacji na odznakę, list oraz świadectwo szczepienia (04115).

Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
Katyń 1940 [257]


Poświadczenie prawa wykonywania zawodu nauczyciela dla Witolda Bałachowskiego

Poświadczenie tymczasowe

Państwowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu dla kandydatów na nauczycieli szkół średnich w Poznaniu, dnia 30 października 1926 roku poświadcza, iż pan Witold Bałachowski zdał egzamin z języka niemieckiego jako przedmiotu głównego, z języka francuskiego i angielskiego jako przedmiotów pobocznych, z filozofii, pedagogiki i języka polskiego jako przedmiotów ogólnego wykształcenia.

Podpisał prezes Prezydium Państwowej Komisji egzaminacyjnej w Poznaniu dla kandydatów na nauczycieli szkół średnich.

źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań


List Witolda Bałachowskiego z obozu w Kozielsku
Witold Bałachowski list z Kozielska

Kozielsk, 25.II.40 r.


Moje Kochane!
Odebrałem wreszcie list z 14.I.br, innego dotąd nie dostałem. Ogromnie się ucieszyłem, ze żyjecie, choć Wam pewnie b. trudno. Przetrwamy jednak jakoś. Podajcie mi adres w obecnym brzmieniu i piszcie często pocztówki, które dochodzą wcześniej. Jestem zdrów i czekam w tej wielkiej gromadzie cierpliwie. Niech Marlena się odezwie.
Całuję Was serdecznie Witold

źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/korespondencja/korespondencja-witolda-balachowskiego/

Kozielsk, 20.XI.1939 r.


Moje Najdroższe!
Po trzech prawie miesiącach odzywam się do Was. Jestem w Rosji, zdrów i cały, nie tracę nadziei, ze wrócę do Was. Tak ….. musiałem wtedy opuścić Bydgoszcz, nie pozwolono jeszcze do Was wstąpić. A Wyście pewno sporo cierpiały, tak się lękałem
czyście czasem nie jechały w ostatniej chwili, myślę jednak, że wytrwałyście i jesteście w naszych ukochanych ścianach. Dużo mam tutaj znajomych. Dziennie spaceruję z Żuralskim i Kamińskim (Schal?).
Nie spotkałem Pis…Czy p. Durham została? Myślą jestem stale z Wami. Co też tam porabiacie, czy otrzymujesz pensję, czy Marlenka kochana chodzi do szkoły, czy Buś – Basia czasami o Twoim tułaczu. Jeżeli dojdzie list z 4 grudnia, uwierzcie, że jestem z Wami i ślę Wam najserdeczniejsze życzenia. Da Bóg byśmy wnet sobie mogli wszystko opowiedzieć. Jeżeli chcecie do mnie pisać, wierzcie, że można to uczynić raz miesięcznie, pisz
oględnie, bo obowiązują tam pewno przepisy pod tym względem. Byłem nawet w Tatarach i bardzo blisko Potorska (?)
Pisząc odpisz dosłownie adres w jęz. rosyjskim – przed chwilą odwiedzili mnie Zbijewski, Górski – mąż Wandy Pińskiej i Kachela(?)…dużo się dowiedziałem.
Mogłabyś pozdrowić (…) w gimnazjum, dać znać gdzie jestem itd.
Polecam Was opiece Najwyższego, pozdrawiam i całuję serdecznie, Anetkę pozdrawiam
Tuń

adresat: W. Pani Bałachowska
Bydgoszcz (Bromberg)
ul. Kołłątaja 1 m. 7, wojew. pomorskie

źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/korespondencja/korespondencja-witolda-balachowskiego/

Koperta z listem Witolda Bałachowskiego z obozu w Kozielsku
Witold Bałachowski kartka z Kozielska

Katyń…
ocalić od zapomnienia

Witold Bałachowski otrzymał swój Dąb Pamięci przy Urzędzie Miasta Bydgoszczy na ulicy Jezuickiej 1.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

Logo Katyń... Ocalić od zapomnienia

Powiązane wpisy

Scroll to Top