Janusz Paweł Walawski

Każdy żołnierz był oceniany według szeregu kryteriów dotyczących oceny wartości osobistych, oceny wartości zawodowych, oceny wartości fizycznych, inteligencji, oceny zdolności kierowniczych i wychowawczych, oceny zdolności organizacyjnych i administracyjnych, sytuacji materialnej i rodzinnej oraz określenia przydatności służbowej. Całościowo ocena kończyła się ogólną oceną.
W ramach oceny wartości osobistych brało się pod uwagę indywidualną energię, inicjatywy, poczucie honoru, godności i ambicji osobistych. Ważny był charakter, siła woli, skłonności i wady, jak również obowiązkowość, pilność i ambicja pracy. Poczucie solidarności i odpowiedzialności, wyrobienie towarzyskie były ważne. Oceniało się stosunek do służby wojskowej na tle ideowym, honoru i ambicji oraz na tle posłuszeństwa. Ważne było poczucie dyscypliny, stosunek do władzy i do społeczeństwa.
Ocena wartości zawodowych zawierała odniesienia do osobistej odwagi, uzdolnień wojskowych, zdolności dowodzenia oraz możliwości szkoleń i instruowania. Ważna była zdolność rozkazywania, przy jednoczesnej kontroli wydawanych rozkazów.
Wytrzymałość fizyczna, sprawność fizyczna, ruchliwość i wymowa wraz z wyrobieniem sportowym były analizowane w ocenie wartości fizycznych. Brało się też pod uwagę alkoholizm, narkotyzm i inne uzależnienia.
Inteligencja obejmowała analizę zdolności intelektualnych, logikę, konsekwencję, rozwój umysłowy, bystrość i pamięć. Ważna była zdolność podchwytywania obcych myśli oraz zdolność podejmowania szybkich i rozsądnych postanowień. Oceniało się umiejętność orientowania się w nowych warunkach i umiejętność zużytkowywania posiadanych wiadomości.
Kryteria oceny zdolności kierowniczych i wychowawczych analizowały uzdolnienia kierownicze oraz wychowawcze. Ważna była zdolność wywierania własnego wpływu, stopień wymagania od podwładnych i stosunek do nich. Oceniano odporność i podatność na wpływy postronne. Analizowano przyzwyczajenie do rygoru, poczucie sprawiedliwości, surowość i łagodność.
Ważnym elementem oceny całościowej była też ocena zdolności organizacyjnych i administracyjnych. Odnoszono się do zmysłu organizacyjnego, planowości działania i wytrwałości przy jednoczesnej dokładności, sumienności w pracy. Analizowano zdolność samodzielnego rozwiązywania zagadnień, przestrzegania przepisów i skłonność do uchybień. Ważny był zmysł administracyjny i poczucie pracy.
Analizowana była sytuacja materialna i rodzinna żołnierza, szczególnie wpływ warunków rodzinnych i materialnych na spełniania obowiązków. Umożliwiano składanie konkretnych wniosków, które ułatwiłyby byt oraz pracę.
Ostatnim elementem oceny było określenie przydatności służbowej na zajmowanym stanowisku oraz wyższym w czasie pokoju oraz w czasie wojny. Ważny był też kierunek zainteresowań.