Szczepan Przybylski
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 15 grudnia 1899 rok Września, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): starszy strażnik Służby Więziennej
Miejsce kaźni i pochówku: Twer-Miednoje
Zamordowany: 11-12 kwietnia 1940 roku
Starszy strażnik Służby Więziennej, syn Wawrzyńca i Katarzyny z domu Marciniak, urodził się 15 grudnia 1899 roku we Wrześni. Do Wojska Polskiego – I Pułku Strzelców Wielkopolskim (55. Pułk Piechoty Poznańskiej) ochotniczo wstąpił 8 lutego 1919 roku. Walczył w powstaniu wielkopolskim z oddziałami niemieckimi. Następnie walczył w obronie Lwowa z Ukraińcami. Podczas wojny polsko-bolszewickiej służąc wykazał się męstwem 9 września 1920 roku podczas ataku na miejscowość Żabinka, a następnie pod Kobryniem i Tuolami. Do rezerwy przeniesiony 15 grudnia 1921 roku z awansem na plutonowego.
W więziennictwie służył od 1924 roku. Początkowo służbę pełnił w więzieniu w Rawiczu, a od 1927 roku do września 1939 roku w Więzieniu Karnym we Wronkach w powiecie szamotulskim.
Odznaczony Virtuti Militari i dwukrotnie Krzyżem Walecznych oraz Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921.
Uczęszczał do szkoły powszechnej we Wrześni i Czekuszewie w latach 1906 – 1914. Rolnik. Po zwolnieniu z wojska, na przełomie 1923 i 1924 roku pracował w charakterze listonosza w Swarzędzu.
Żonaty, miał troje dzieci; syn Edward (1926) i Leokadia-Urszula (1927).
Jeniec obozu NKWD w Ostaszkowie, zamordowany w Twerze i pochowany w Miednoje. Lista wywózkowa numer 019/3 z 7 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany w okresie 11-12 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Straży Więziennej.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Szczepan Przybylski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na tabliczkach na ścianie pamięci w Izbie Tradycji i Pamięci Zakładu Karnego we Wronkach (2019).
Literatura:
Miednoje, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [3]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zamordowani Kalininie pochowani w Miednoje [253]
Order Virtuti Militari
W czasie kampanii przeciwko bolszewickiemu najeźdźcy walcząc o obronę wsi Laskowo wykazał się niezwykłym męstwem, powstrzymując atak bolszewicki na czele sekcji rezerwowej.
W uznaniu za taką postawę został odznaczony orderem Virtuti Militari 5 kl. nr 3439.
Wniosek na odznaczenie
orderem Virtuti Militari
Podczas zaciętych walk stoczonych z oddziałami 19 dywizji sowieckiej o posiadanie wsi Laskowo pod Tuolą odznaczył szczególnem męstwem szeregowy Przybylski. Przeważające siły nieprzyjaciela ponawiały stale swe ataki masowe chcąc za każdą cenę odebrać znajdująca się w naszem posiadaniu wieś Laskowo, której broniły 6 i 7 kompania 55 P.P.
W gradzie kul przebiegał szeregowy Przybylski wzdłuż linii bojowej przenosząc rozkazy do walczących oddziałów i prowadząc szczupłe rezerwy własne na najwięcej zagrożone miejsce wskazane przez dowódcę odcinku. Pod naporem coraz to nowych sił nieprzyjacielskich zaczęła się linia nasza chwiać i lada chwila mogła nastąpić złamanie dotychczasowej niezmordowanej obrony. Bolszewicy przerwały w jednym miejscu naszą linię i na prące naprzód ich oddziały rzuca się na czele sekcji rezerwowej szeregowy Przybylak. Po stronie nieprzyjaciela odznacza się komunista olbrzymiego wzrostu wiodący bolszewików do ataku. Kule jakoby się jego nie imały i posuwa się on stale naprzód niwecząc wszelki napotkany opór. Szeregowy Przybylski nie baczny na osobiste bezpieczeństwo podnosi się w toku zaciętej walki ogniowej i z postawy stojącej mierzy do biegnącego w jego kierunku komunisty od którego zaledwie kilkadziesiąt kroków go dzieli. Celnie strzałem ugodzony olbrzym pada zabity na miejscu, a biegnące za nim gromady widok ten powstrzymuje. Z momentu tego korzysta szeregowy Przybylski by poderwać do kontrataku żołnierzy własnych. Nieprzyjaciel zostaje odrzucony a jego siła natarcia złamana dzięki zachowaniu się szeregowego Przybylskiego, który walnie przyczynił się do utrzymania wsi Laskowo a tem samem do korzystnego dla nas wyniku walk pod Kobryniem i Tuolami.
Dowódca kompanii, Ratajczak podporucznik
Jako naoczny świadek poświadczam jako szeregowy Przybylski Szczepan, podczas walk o wieś Laskowo rzeczywiście czynu opisanego we wniosku o odznaczeni krzyżem Virtuti Militari dokonał.
Grześkowiak St., plutonowy
Jako naoczny świadek poświadczam jako szeregowiec Przybylski Szczepan, podczas walk o wieś Laskowo rzeczywiście czynu opisanego we wniosku o odznaczenie krzyżem Virtuti Militari dokonał.
Ostenda Michał, sierżant
źródło materiałów: https://wbh.wp.mil.pl/pdfviewer/?f=/c/scans/VM/I.482.44-3439.pdf
Ściana Pamięci we Wronkach
Pamięci funkcjonariuszy i pracowników więzienia we Wronkach poległych i pomordowanych podczas II wojny światowej.
Umieszczona na ścianie więzienia 17.05.2019 roku.
Zawiera 16 tabliczek z nazwiskami pomordowanych.
źródło: https://eszamotuly.pl/pniewy-wronki-upamietnili-ofiary-zbrodni-katynskiej/