Stanisław Przybylak
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 19 sierpnia 1895 rok Studzianka, powiat śremski, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): starszy przodownik Służby Granicznej
Miejsce kaźni i pochówku: Twer-Miednoje
Zamordowany: 29 kwietnia – 1 maja 1940 roku
Starszy przodownik Służby Granicznej, syn Jana i Marianny z domu Bruczyńskiej, urodził się 19 sierpnia 1895 roku w Studziance, powiat śremski. W I wojnie światowej walczył w armii niemieckiej. Uczestnik powstania wielkopolskiego w powiatach śremskim i gostyńskim. Ochotniczo 8 kwietnia 1919 roku wstąpił do Wojska Polskiego, walcząc w ramach 61. Pułku Piechoty. Został ranny pod Warszawą. 16 października 1919 roku skierowany na kurs sanitarny do 7. Kompani Sanitarnej w Poznaniu. Zdemobilizowany 20 listopada 1920 roku.
Ukończył Szkołę Straży Celnej w Wieluniu 7 maja 1921 roku i Centralną Szkołę Celną w Górze Kalwarii 25 marca 1925 roku. Służbę pełnił w Straży Celnej, następnie w Służbie Granicznej. Od 8 maja 1921 roku w Inspektoracie Chodzież w Placówce Brzeźno, a od 1 lutego 1922 roku jako kierownik. 1 września 1923 roku przeniesiony do Komisariatu Czarnków, a od 1 marca 1924 roku w Inspektoracie Chojnice jako kierownik Placówki Sypniewo. Od 10 kwietnia 1924 roku w Komisariacie Kamień jako pomocnik kierownika. Od 6 kwietnia 1926 roku w Komisariacie Sypniewo jako pomocnik kierownika, a od 15 października 1927 roku do września 1939 roku pomocnik kierownika Komisariatu Łobżenica w ramach Inspektoratu Nakło. Strażnikiem mianowany 8 maja 1921 roku, starszym strażnikiem 1 lutego 1922 roku, przodownikiem 1 kwietnia 1922 roku, starszym przodownikiem 1 sierpnia 1925 roku.
Brązowym Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 oraz Medalem 10-lecia Odzyskanej Niepodległości.
Jeniec obozu NKWD w Ostaszkowie, zamordowany w Twerze i pochowany w Miednoje, Lista wywózkowa numer 050/2 z 27 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 29 kwietnia – 1 maja 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z dnia 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Policji Państwowej.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Stanisław Przybylak został upamiętniony na tablicach pomniku katyńskiego w Nakle nad Notecią (2010), jest również wspomniany na dodatkowej tablicy katyńskiej gminy Dolsk (2024/2025).
Literatura:
Śremska lista katyńska 1940 [252]
Zamordowani Kalininie pochowani w Miednoje [253]
Obelisk – Pomnik Katyń
Nakło nad Notecią
Ofiarom Zbrodni Katyńskiej
z terenu obecnego powiatu nakielskiego
w 70 rocznicę zbrodni
Mieszkańcy Powiatu Nakielskiego (2010)
Pomysłodawcą przedsięwzięcia był kcyński badacz historii Józef Marosz,
a fundatorem pomnika Zarząd Powiatu w Nakle nad Notecią.
Monument z tablicami ku pamięci pomordowanych
przez sowieckie NKWD w 1940 roku został odsłonięty na terenie parafii
pw. św. Wawrzyńca w Nakle nad Notecią 12 września 2010 roku.
Tablice zawierają 70 nazwisk ofiar, wśród których było 20 policjantów.
źródło: https://kujawsko-pomorska.policja.gov.pl/kb/informacje/historia-policji/zbrod/uroczystosci-zwiazane/3208,Odsloniecie-tablicy-pamieci-w-Nakle-nad-Notecia.html
Tablica Katyńska Gminy Dolsk
14 kwietnia 2024 roku w Błażejewie odsłonięto Pomnik Zamordowanych w Katyniu mieszkańców Gminy Dolsk. Znajdujący się na miejscowym cmentarzu pomnik stanowi hołd dla tych, którzy za wolność kraju oddali to, co najcenniejsze – życie.
Głównymi inicjatorami tego przedsięwzięcia był przede wszystkim ksiądz Adam Anioł, proboszcz parafii w Błażejewie, a także Hanna Kozłowska, prezes Stowarzyszenia Nieodkryte Tajemnice Ziemi Dolskiej Memoria.
Odsłonięcia pomnika dokonała córka zamordowanego w Katyniu Tomasza Machczyńskiego – Irena Jackiewicz. Na uroczystości byli obecni również potomkowie ofiar katyńskich i licznie przybyli mieszkańcy.
6 kwietnia 2025 roku w Dolsku pojawiła się druga tablica upamiętniająca dodatkowo 9 sowieckich ofiar również związanych z Dolskiem.
źródło: https://tydzien.net.pl/2024/04/15/w-blazejewie-powstal-pomnik-zamordowanych-w-katyniu-mieszkancow-gminy-dolsk/
źródło: https://tydzien.net.pl/2025/04/08/jubileusz-odsloniecia-pomnika-ofiar-katynskich-w-blazejewie-poswiecono-druga-tablice-z-nazwiskami-lokalnych-ofiar/
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Stanisław Przybylak otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki Szkole Podstawowej nr 4 im. Boh. I Armii Wojska Polskiego w Kołobrzegu na ulicy Kupieckiej 1.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
