Janina Lewandowska

Janina Antonina Lewandowska

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 22 kwietnia 1908 rok Charków
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowana: 23-24 kwietnia 1940 roku

Podporucznik rezerwy, córka generała Józefa Dowbora Muśnickiego i Agnieszki z domu Korsuńskiej, urodziła się 22 kwietnia 1908 roku w Charkowie. Mieszkała z rodzicami w Batorowie. Po ukończeniu gimnazjum im. gen. Zamoyskiej w Poznaniu studiowała w Konserwatorium Muzycznym. Entuzjastka lotnictwa. Była członkinią Aeroklubu Poznańskiego. Zdobyła uprawnienia pilota w Wyższej Szkole Pilotażu w Poznaniu. Ukończyła kurs radiotelegraficzny we Lwowie i w Dęblinie, uzyskując stopień podchorążego, następnie podporucznika. Była pierwszą kobietą w Europie, która wykonała skok spadochronowy z wysokości 5 km. We wrześniu 1939 roku dołączyła do Bazy Lotniczej Nr 3.

W 1939 roku wyszła za mąż za podpułkownika Mieczysława Lewandowskiego, instruktora szybowcowego.

W obozie zmieniła swoje dane podając, że urodziła się w 1914 roku oraz nieprawdziwe imię ojca Mariana.
Z takimi danymi figurowała na liście wywozowej z Kozielska.

Prawdopodobnie 22 września 1939 roku w rejonie Husiatyna dostała się do niewoli sowieckiej. Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowana i pochowana w Katyniu. Lista wywózkowa numer 040/1 z 20 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelana 23-24 kwietnia 1940 roku.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowana pośmiertnie na stopień porucznika.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Janina Antonina Lewandowska została upamiętniona na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). W marcu 2020 roku Narodowy Bank Polki wydał srebrną monetę kolekcjonerską o nominale 10 zł „Katyń, Palmiry 1940”, na której umieszczone zostały podobizny sióstr Janiny Lewandowskiej i Agnieszki Dowbor-Muśnickiej, symbolizujące tych wszystkich, którzy zginęli w 1940 roku w Katyniu oraz Palmirach. Jest również wymieniona wśród upamiętnionych Dębami Pamięci przy pomniku Zdobywców Lotniska Ławica w Poznaniu.

Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Wielkopolscy lotnicy zamordowani w Katyniu [20]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
https://pl.wikipedia.org/wiki/Janina_Lewandowska



Fotografia wykonana po ślubie Janiny Lewandowskiej z instruktorem pilotażu Mieczysławem Lewandowskim (10 VI 1939 rok).
Fotografia wykonana po ślubie Janiny Lewandowskiej z instruktorem pilotażu Mieczysławem Lewandowskim (10 VI 1939).
źródło: https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/zbrodnia-katynska/91087,Janina-Lewandowska-1908-1940.html
Janina i Mieczysław Lewandowscy na lotnisku w Tęgoborzu.
Janina i Mieczysław Lewandowscy na lotnisku w Tęgoborzu.
źródło: https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/zbrodnia-katynska/91087,Janina-Lewandowska-1908-1940.html

Janina Lewandowska - tabliczka cmentarna z cmentarza w Katyniu.
Tabliczka cmentarna podporucznik Janiny Lewandowskiej na cmentarzu wojennym w Katyniu.

Pomnik Zdobywców Lotniska Ławica - Poznań.

Pomnik Zdobywców Lotniska Ławica

Odsłonięty 6 stycznia 1984 roku został odsłonięty – była to 65 rocznica bitwy o Ławicę. Pomnik upamiętnia powstańców wielkopolskich, którzy w styczniu 1919 roku zdobyli lotnisko w brawurowym ataku i pozyskali największy łup wojenny w historii polskiego oręża – kilkaset samolotów, będących następnie podstawą budowy polskiego lotnictwa wojskowego.

Powstańcom Wielkopolskim,
którzy 6 stycznia 1919 roku zdobyli stację lotniczą Ławica.
Ten zbrojny czyn oraz przejęty sprzęt
umożliwiły zorganizowanie pierwszych eskadr
polskiego lotnictwa wojskowego
w odradzającej się Rzeczypospolitej.

W sąsiedztwie pomnika posadzono 15 Dębów Pamięci
upamiętniających ofiary zbrodni katyńskiej.

źródło: https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C624916%2Codslonieto-tablice-upamietniajace-wielkopolskich-lotnikow-zamordowanych-w-katyniu.html


Katyń…
ocalić od zapomnienia

Janina Lewandowska otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki Szkole Podstawowej nr 2 w Połczynie Zdroju (d. Publiczne Gimnazjum w Połczynie-Zdrój) przy ulicy Mieszka I 19.

Dąb Pamięci Janiny Lewandowskiej został również posadzony na poznańskiej Ławicy przy pomniku Zdobywców Lotniska Ławica.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

Tablica dębu pamięci Janiny Lewandowskiej w Połczynie Zdroju.
źródło: https://katyn-pamietam.pl/hero/549
Tablica dębu pamięci Janiny Lewandowskiej przy poznańskim lotnisku Ławicy.
źródło: * materiały własne


Powiązane wpisy

Scroll to Top