Franciszek Marian Kowalski

Major weterynarii rezerwy, syn Wojciecha i Karoliny z domu Leszczyńskiej, urodził się 8 września 1890 roku we Lwowie. Od 1914 roku w armii austriackiej, od 1918 roku w Wojsku Polskim, jako oficer I Pułku Ułanów Poznańskich, z którym wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Służył w Szpitalu Koni we Lwowie, a następnie w Okręgowym Szpitalu Koni w Poznaniu. Przeszedł do rezerwy w 1925 roku w stopniu majora. Przynależny ewidencyjnie do Powiatowej Komendy Uzupełnień Kościan.
Odznaczony Krzyżem Walecznych i Złotym Krzyżem Zasługi.

W 1919 roku uzyskał dyplom lekarza weterynarii. W 1925 roku – dyplom doktora weterynarii w Akademii Weterynaryjnej we Lwowie. Od 1925 do 1939 roku pracował jako lekarz weterynarii we Wrześni i dyrektor Rzeźni Miejskiej. Nauczyciel w Szkole Mleczarskiej we Wrześni od 1929 roku. Prowadził również prywatną praktykę weterynaryjną. Oprócz pracy zawodowej poświęcał się działalności społecznej, był m.in. prezesem Związku Oficerów Rezerwy we Wrześni.

Żonaty z Anną z domu Kaczorowską, miał dwóch synów: Zbigniewa i Wielisława oraz córkę Marię.

Rodzina otrzymała dwa listy, pierwszy z datą 27 listopada 1939 roku, kolejny 4 grudnia 1939 roku. 9 marca 1940 roku dotarła kartka. Z korespondencji przebijała troska o rodzinę. Ostatnią wiadomość rodzina otrzymała w kwietniu. Był to telegram. Napisany po niemiecku o treści: Odjazd. Telegrafować Helena. Sens słów zrozumieli. Ojciec spodziewał się, że wraca do Polski. Radził, aby przenieśli się do Krakowa, bo tam mieszkała ciocia Helena. Sądził, że tam się spotkają.

Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień podpułkownika.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Franciszek Marian Kowalski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na tablicy Pro Memoria lekarzy weterynarii poległych w czasie II wojny światowej (2018).