Józef Baranowski
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 23 września 1902 rok Zimna Woda, powiat lwowski, województwo lwowskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): porucznik piechoty rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Charków
Porucznik piechoty rezerwy, syn Piotra i Anny z domu Niżałowskiej, urodził się 23 września 1902 roku w Zimnej Wodzie w powiecie lwowskim. Będąc uczniem III klasy szkoły realnej we Lwowie, jako ochotnik brał udział w walkach z Ukraińcami. Dostał się do niewoli, z której zbiegł i dotarł do Krakowa. W obliczu zagrożenia sowieckiego 7 lipca 1920 roku wstąpił ponownie do wojska. Jako żołnierz 13. Pułku Piechoty brał udział w walkach na przedpolach Warszawy. We wrześniu 1920 roku został przeniesiony do dowództwa 5. Dywizji Piechoty, a miesiąc później zwolniony do rezerwy. Ukończył kurs w Centrum Wyszkolenia Łączności w 1930 roku. Podporucznikiem ze starszeństwem mianowany 1 lipca 1925 roku. Przydzielony do 70. Pułku Piechoty, w którym odbywał ćwiczenia jako dowódca kompanii. W 1939 roku wchodził w skład Ośrodka Zapasowego 14. Dywizji Piechoty.
Odznaczony Krzyżem Obrony Lwowa z Mieczami, Medalem Niepodległości, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.
Ukończył Państwowe Seminarium Nauczycielskie. Od 3 września 1930 roku był kierownikiem Szkoły Powszechnej w Sikorzynie w powiecie gostyńskim, a od 5 października 1932 roku w Łęce Wielkiej. Od września 1937 roku był kierownikiem placówki oświatowej w Piaskach. 12 lutego 1939 roku został wybrany na radnego do Gromadzkiej Rady Narodowej w Piaskach.
Żonaty z Heleną.
Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Józef Baranowski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).
Literatura:
Charków, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [2]
Mieszkańcy Gostynia i okolic w mogiłach katyńskich [11]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
https://muzeum.gostyn.pl/wp-content/Gostynski_Slownik_Biograficzny/B/baranowski%20j%C3%B3zef1.pdf
źródło: materiały udostępnione przez Wielkopolskie Muzeum Niepodległości
Sikorzyn, dnia 16 maja 1932 roku
Urodziłem się dnia 23 września 1902 r. w Zimnej-Wodzie koło Lwowa.
Z chwilą zajęcia Lwowa przez Ukraińców, jako uczeń 3 klasy szkoły realnej we Lwowie wstąpiłem w szeregi „Obrońców Lwowa” dnia 2 listopada 1918 r. i już tego samego dnia brałem udział w ataku na dworzec główny. Po zdobyciu dworca pozostawałem w załodze dworcowej II odcinka do dnia 8 listopada 1918 r., przechodząc w tym czasie wszystkie walki, między innymi taką pamiętną walkę z dnia 3 na 4 listopada. W dniu 8 listopada 1918 r. zostałem przydzielony do oddz. por. Wolaka, w którym to oddziale brałem udział w walkach o Skniłów dnia 8 listop. Po zdobyciu Skniłowa, powróciliśmy zabranym pociągiem z armatami do Lwowa na dworzec główny. Tego samego dnia wieczorem przeszedłem do tworzącego się oddziału w Zimnej-Wodzie, który miał za zadanie obronę Zimnej-Wody i opanować amunicję pod Basiówką. W dniu 11 listopada 1918 r. w czasie napadu Ukraińców na Zimną-Wodę dostałem się do niewoli ukraińskiej przebywając w obozie jeńców na Kosaczowie koło Kołomyi. Dnia 4 stycznia 1919 r. uciekłem z niewoli i przez Rumunję, Węgry i Austrję wróciłem do Polski dnia 7 lutego 1919 r. Po wyjściu ze stacji zbornej w Krakowie wróciłem do Lwowa i dnia 10 lutego 1919 r. wstąpiłem jako ochotnik do 1 p. p. „Strzelców Lwowskich” z przydziałem do VI kompanji pod dow. por. Storka, z którą to kompanją przechodziłem wielkie walki do 23. XII. 1919 r. W tym czasie zostałem zwolniony jako uczeń szkoły średniej. Po raz drugi wstąpiłem jako ochotnik do wojska polskiego dnia 7. VII. 1920 r. biorąc udział w walkach z bolszewikami pod Warszawą w 13 p. p. IX kompanji, skąd przeszedłem we wrześniu do dowództwa 5 dyw. piechoty. Po skończeniu wojny jako małoletni i uczeń szkoły średniej zostałem zwolniony dnia 18. października 1920 r. Po ukończeniu 6 klas szkoły realnej w 1922 r. otrzymałem posadę nauczycielską w powiecie łomżyńskim. W roku 1926 zdałem egzamin nauczycielski. Obecnie jestem kierownikiem szkoły w Sikorzynie powiatu gostyńskiego.
Podpis: Józef Baranowski (ppor. rez.)
Kronika szkoły podstawowej w Sikorzynie
fragmenty (lata 1930-1932)
25. IX.1930 Moje spostrzeżenia o dzieciach
Dzieci są dość pilne i przedstawiają dobry materiał d dalszej pracy. Zauważyłam brak elementarnych wiadomości z rachunków u dzieci w oddziałach IV i V.
27.IX.1930 Walka o szkołę polską
W dniu dzisiejszym obchodzono rocznicę „25 lecia walki o szkołę polską”.
źródło: materiały udostępnione przez Wielkopolskie Muzeum Niepodległości
1.XII.1930 100 Rocznica Powstania Listopadowego – zwiedzanie pamiątek z powstania
Dnia dzisiejszego odbył się uroczysty obchód 100-letniej rocznicy Powstania Listopadowego. Na uroczystość złożyły się: a) przedmowa kierownika szkoły; b) deklaracje i śpiew dzieci. Po poranku udaliśmy się z dziećmi do Gostynia na zwiedzanie wystawy pamiątek z powstania listopadowego, która była urządzona w auli gimnazjum. Równocześnie ze zwiedzaniem pamiątek powstania listopadowego zwiedziły dzieci okazy przyrodnicze w gimnazjum.
Sama wystawa była dobrze zorganizowana i godna zwiedzenia.
19.III.1931 Obchód imienin J. Piłsudskiego
Dzień ten poświęcono uroczystemu obchodowi imienin Pierwszego Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego. Na program złożyły się:
1. Krótki życiorys Marszałka;
2. Deklaracje i wiersze na cześć Marszałka;
3. Odśpiewanie szeregu pieśni legionowych.
29.IV.1931 Święto sadzenia drzewek
Dzisiaj odbyło się w tutejszej szkole święto sadzenia drzewek. Posadzono 11 drzewek morwowych, otrzymanych bezpłatnie od Wydziału Powiatowego w Gostyniu, na granicy zachodniej boiska szkolnego.
27.VI.1931 Zapis dzieci do szkoły
Dzisiaj odbył się zapis dzieci do szkoły urodzonych w roku 1924.
1.IX.1931 Rozpoczęcie roku szkolnego 1930/1931
Dnia 1 września 1931r. rozpoczęła się nauka w szkole. Przy rozpoczęciu nauki szkolnej nie byłem obecny, gdyż odbywałem ćwiczenia wojskowe od dnia 8 sierpnia 1931 do 18 września 1931. W czasie trwania mojej nieobecności nauka odbywała się w skróconych godzinach a mianowicie: oddziały od III do IV uczyły się w 3 godzinach dziennie, oddział I i II w 2 godzinach dziennie.
9.XII.1931 II Powszechny spis ludności
Dnia 9 grudnia 1931 roku odbył się drugi powszechny spis ludności. Nauczyciele tutejsi byli zajęci jako honorowi komisarze spisowi. Józef Baranowski kierownik szkoły był komisarzem na okręg spisowy 77 Sikorzyn; Helena Baranowska nauczycielka była komisarzem spisowym na okręg 175 Pijanowice – dwór i Czesław Kaczmarek był komisarzem spisowym na okręg 78 Pijanowice – gmina. Wobec powyższego nauka nie odbywała się w dniach: 9, 10 i 11 grudnia.
31.XII.1931 Gwiazdka w szkole
Uroczystości gwiazdkowej w szkole tutejszej w bieżącym roku szkolnym nie był dlatego, że za pieniądze przeznaczone na gwiazdkę dla dzieci w sumie 25zł, na propozycję kierownika szkoły uchwaliły dzieci zakupić książeczki do biblioteki szkolnej. Szczególnie na zakup bajeczek dla młodszej dziatwy, których to bajeczek największy brak odczuwał się w tutejszej szkole.
2.III.1932 Kursy wieczorowe
Dnia 2 marca 1932 roku zostały zakończone kursy dokształcające przy tutejszej szkole. Kursy te trwały od dnia 12.XI.1931 do dnia 2.III.1932 roku.