
Stanisław Dorczyk
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 14 września 1907 rok Żytowiecko, powiat gostyński, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 21 kwietnia 1940 roku
Podporucznik rezerwy, syn Kazimierza i Rozalii z domu Górskiej, urodził się 14 września 1907 roku w Żytowiecku w województwie poznańskim. Absolwent kursu w Batalionie Podchorążych Rezerwy Piechoty nr 7 w Śremie z 1929 roku. Podporucznikiem ze starszeństwem mianowany 1 stycznia 1932 roku i przydzielony do 56. Pułku Piechoty. Odbył ćwiczenia w latach 1935, 1936 i 1937. Zmobilizowany 31 sierpnia 1939 roku do Ośrodka Zapasowego 14. Dywizji Piechoty.
Od 1 września 1921 roku do 18 czerwca 1926 roku uczęszczał do seminarium nauczycielskiego w Rawiczu. Tutaj uzyskał świadectwo dojrzałości, uprawniające do pełnienia obowiązku nauczyciela tymczasowego w szkołach powszechnych. Nauczyciel szkoły powszechnej w Grąbkowie w powiecie rawickim, w Sarnowie, następnie w Węglewie, w Ceradzu Kościelnym, a od 1 sierpnia 1935 roku w Tarnowie Podgórnym w powiecie poznańskim.
Żonaty z Zofią z domu Wulter, miał syna Kazimierza.
4 września 1939 roku pomaszerował w kierunku Brześcia n. Bugiem, aby dołączyć do Grupy Operacyjnej „Polesie”. Przeszli przez bombardowaną Warszawę, Sulejówek, skierowali się do Mińska Mazowieckiego. Dostał się do niewoli 18 września 1939 roku prawdopodobnie w okolicach Łucka. Z Kozielska nadeszły do Tarnowa Podgórnego dwie pocztówki, pierwsza z nich z datą 23 grudnia 1939 roku.
Zofia poszukiwała męża jeszcze przed otrzymaniem od niego listu – zachowały się odpowiedzi na jej pisma nadesłane przez Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża w Genewie z 22 grudnia 1939 roku i 18 września 1940 roku, Niemiecki Czerwony Krzyż w Berlinie z 27 stycznia 1940 roku, Biuro Informacyjne PCK w Warszawie z 2 września 1940 roku oraz Oddział Konsularny Ambasady ZSRR w Berlinie z 7 września 1940 roku..
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 036/2 z 16 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 21 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień porucznika.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Stanisław Dorczyk został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Stanisława Dorczyka znaleziono książeczkę służby nr 1781 (wydaną przez PKU Poznań-Miasto), kartkę pocztową (pisaną w języku niemieckim przez żonę z 11 lutego 1940 roku i podpisaną: „Zośka, Kazik, Stefa”), fotografię żony wraz z synkiem Kazikiem na saneczkach oraz kartkę papieru, zarysowaną kreskami ołówkiem przez synka (04067).
Literatura: 1, 11, 17, 19, 30, 115, 181

„dziecko na saneczkach,
za którym stoi kobieta na tle drzew”
Ze zdjęciem związana jest szczególna historia, bowiem odbitkę fotografii wydobyto z katyńskiej mogiły podczas ekshumacji w 1943 roku.
Nie znalazła się tam przypadkowo. Trzy lata wcześniej Zofia Dorczyk, mama Kazimierza, dołączyła ją do listu, który wysyłała do Kozielska. Chciała, by przebywający w sowieckim obozie mąż, podporucznik rezerwy Stanisław Dorczyk, zobaczył jak synek urósł. Wiedziała, że przebywa właśnie tam, dostała kartkę – dał znak że żyje.
Wizerunek jest niewyraźny, postać chłopca i jego mamy z trudem przebija się przez odkształcenia spowodowane przebywaniem w mogile pełnej żołnierskich ciał.
źródło: https://przystanekhistoria.pl/pa2/teksty/101427,Gdy-nieme-groby-przemawiaja.html

źródło: http://www.muzeumkatynskie.pl

źródło: http://www.muzeumkatynskie.pl

źródło: http://www.muzeumkatynskie.pl