A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U V W X Z
Bronisław Czabajski

Bronisław Czabajski

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 7 września 1888 rok Gostyń, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): kapitan artylerii pospolitego ruszenia
Miejsce kaźni i pochówku: Charków

Kapitan artylerii pospolitego ruszenia, syn Józefa i Teofili z domu Borowicz, urodził się 7 września 1888 roku w Gostyniu. W latach 1914-1918 służył w armii niemieckiej, walczył na froncie wschodnim i zachodnim. Na początku stycznia 1919 roku jako podporucznik zgłosił się do koszar sołackich (Poznań), gdzie formowano artylerię ciężką. Jako dowódca baterii walczył na froncie północnym powstania wielkopolskiego w rejonie Szubina i Nakła. 11 marca został mianowany dowódcą 2. baterii 15. Pułku Artylerii Ciężkiej, a 20 marca otrzymał awans na porucznika. Od 13 marca do 6 czerwca 1919 roku uczestniczył w działaniach Grupy Wielkopolskiej generała Daniela Konarzewskiego na froncie ukraińskim w walkach o Lwów. Od 28 lipca do września 1919 roku brał udział w walkach na froncie litewsko-białoruskim, dowodząc baterią 15. Pułku Artylerii Ciężkiej. Z frontu powrócił do Poznania 15 listopada. Z końcem marca 1920 roku bateria rozpoczęła walki w ramach przygotowywanej ofensywy kijowskiej, a 28 maja skierowano ją ponownie na front litewsko-białoruski. Tutaj uczestniczyła w ofensywie do Berezyny, w walkach odwrotowych, na przedpolach Warszawy i w ofensywie sierpniowo-wrześniowej. W październiku 1920 roku został kapitanem. Od 1921 roku w rezerwie. Przydzielony do 17. Dywizjonu Artylerii Ciężkiej, potem do 8. Pułku Artylerii Ciężkiej, w którym odbywał ćwiczenia rezerwy. Zmobilizowany do batalionu sanitarnego w Łodzi.
Odznaczony Krzyżem Walecznych i Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921.

Ukończył siedem klas gimnazjum w Krotoszynie w 1910 roku. Studiował farmację na uniwersytetach w Monachium i Lipsku do 1914 roku, a następnie na Uniwersytecie Poznańskim, gdzie uzyskał 8 czerwca 1922 roku dyplom farmaceuty. Od 28 sierpnia 1935 roku prowadził aptekę publiczną w Poznaniu na Dębcu.

W sierpniu 1939 roku w randze kapitana rezerwy został zmobilizowany do baonu sanitarnego w Łodzi w charakterze aptekarza. Ostatnią wiadomość rodzina otrzymała od niego 30 sierpnia 1939 roku z Łodzi. Nie wiadomo jak dostał się do niewoli radzieckiej. Początkowo był osadzony w Szepietówce, a następnie przeniesiony do obozu w Starobielsku (nr 3644). Z obozu przesłał rodzinie trzy pocztówki. Ostatnią rodzina otrzymała 28 marca 1940 roku. Wysłana przez żonę pocztówka do Starobielska z datą 4 maja 1940 roku została zwrócona nadawcy. Figurowała na niej pieczątka poczty moskiewskiej z datą 20 maja 1940 roku.

Żonaty z Aleksandrą z domu Walkowiak, miał trzech synów: Urbana, Michała i Andrzeja.

Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień majora.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Bronisław Czabajski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony jest na tablicy pamiątkowej absolwentów gimnazjum (obecnie liceum im. Hugona Kołłątaja w Krotoszynie) zamordowanych przez sowietów w czasie II wojny światowej. Jego nazwisko znajduje się również na Tablicy Farmaceutów w sanktuarium katyńskim w kościele ojców Dominikanów w Poznaniu (2023).

Literatura:
Charków, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [2]
Mieszkańcy Gostynia i okolic w mogiłach katyńskich [11]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
https://muzeum.gostyn.pl/wp-content/Gostynski_Slownik_Biograficzny/C/czabajski%20bronis%C5%82aw.pdf


Podporucznik Bronisław Czabajski w armii niemieckiej (1917).
Podporucznik Bronisław Czabajski w armii niemieckiej (1917).
źródło: https://gaso-gostyn.pl/

TABLICA FARMACEUTÓW WIELKOPOLSKICH

Ponad jedną trzecią farmaceutów wymienionych na tablicy stanowią ofiary zbrodni katyńskiej, a przecież to nie wszyscy. Brakuje nazwisk
Maksymiliana Elke (1901-1940), absolwenta poznańskich studiów farmaceutycznych w 1927 roku, a także Kazimierza Wysockiego (1892-1940), właściciela apteki w Opalenicy, który w 1939 roku został zmobilizowany do 7. Szpitala Okręgowego w Poznaniu. W Lesie
Katyńskim strzałem w potylicę Rosjanie zamordowali również Antoniego Majorowicza, właściciela Apteki im. Adama Mickiewicza przy ul. Mickiewicza w Poznaniu. W 1939 roku Julian Nietupski (1893-1940) był kierownikiem apteki 7. Szpitala Okręgowego Korpusu nr VIII w Poznaniu. Uczestniczył w kampanii wrześniowej i po jej zakończeniu znalazł się w niewoli sowieckiej. Zginął w Katyniu. Kilka dni później NKWD przyszło po jego żonę, dzieci i dalszych krewnych. Wszyscy zostali zesłani na Sybir. W siedzibie NKWD w Charkowie zginął Stefan Mroczkiewicz (1905-1940), który w 1931 roku ukończył studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Poznańskim. Przez kilka lat pracował w Aptece „Pod Złotym Lwem” w Poznaniu, następnie uzyskał dyplom Oficerskiej Szkoły Sanitarnej i przeniósł się do Bydgoszczy, gdzie został kierownikiem Apteki Centralnej przy ul. Gdańskiej. Zmobilizowany do 7. Szpitala Okręgowego w Poznaniu, wraz z nim znalazł się na wschodzie Polski i trafił do obozu w Starobielsku. Został zastrzelony w siedzibie NKWD w Charkowie.

Polegli farmaceuci byli bardzo młodzi i kreatywni. Wielkopolska Okręgowa Izba Aptekarska i Oddział PTFarm w Poznaniu ze swoją Sekcją Historii Farmacji zatroszczyli się o zachowanie pamięci o nich i okolicznościową tablicą wpisały ich tragiczne losy w dzieje Poznania.

Tablica Farmaceutów w kościele OO Dominikanów w Poznaniu
Upamiętnia 64 wielkopolskich farmaceutów zamordowanych w czasie II wojny światowej. Została odsłonięta i poświęcona w krużgankach kościoła ojców Dominikanów w Poznaniu dnia 8 grudnia 2023 roku.

źródło: https://farmacjawielkopolska.pl/uploads/farmacja/21/PDF.pdf

Katyń…
ocalić od zapomnienia

Bronisław Czabański otrzymał swój Dąb Pamięci w Lasku Katyńskim w Poznaniu przy ulicy Polskiej z inicjatywy Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

Broniław Czabajski
Logo Katyń... ocalić od zapomnienia

Powiązane wpisy

Scroll to Top