A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U V W X Z
Edmund Ciemnoczołowski

Edmund Ciemnoczołowski

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 8 października 1902 rok Rogowo, powiat żniński, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): porucznik rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 20-22 kwietnia 1940 roku

Porucznik rezerwy, syn Józefa i Katarzyny z domu Konieczka, urodził się 8 października 1902 roku w Rogowie w województwie poznańskim. Od 31 grudnia 1918 roku do 10 marca 1919 roku brał udział z Powstaniu Wielkopolskim w Kompanii Jawornickiej. Uczestniczył między innymi w walkach pod Jaworznem i Żninem. Do Wojska Polskiego wstąpił 2 sierpnia 1920 roku do 7 kompanii zapasowej telegrafistów w Poznaniu i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Zdemobilizowany 21 października 1920 roku. Odbył kurs podoficerski w 65. Pułku Piechoty w 1926 roku. Mianowany został podporucznikiem w rezerwie, ze starszeństwem dnia 1 września 1929 roku. Odbył ćwiczenia w rezerwie w 1934 roku.
W roku 1934 jako podporucznik rezerwy piechoty znajdował się w ewidencji Państwowej Komisji Uzupełnień Inowrocław, od maja 1936 roku przeniesiony do kadry oficerskiej OK VIII w Toruniu. Porucznikiem był od 14 lipca 1939 roku. W 1939 roku zmobilizowany do 59. Pułku Piechoty z Inowrocławia. We wrześniu 1939 roku w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej.
Odznaczony Medalem Niepodległości, Medalem Pamiątkowym za wojnę 1918-1921, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.
Jako nastolatek udzielał się w Związku Harcerstwa Polskiego. W roku 1923 ukończył Seminarium Nauczycielskie w Gnieźnie. Absolwent Państwowego Instytutu Robót Ręcznych w Warszawie (1934-1936). W 1926 roku został nauczycielem stałym, a od 1930 roku kierownik Szkoły Powszechnej w Gołańczy i kierownik dokształcającej szkoły zawodowej. Od 1938 roku nauczyciel w Szkole Ćwiczeń przy Liceum Pedagogicznym w Wągrowcu.

Żonaty z Anną z domu Chwiłkowską, miał dwóch synów: Eugeniusza (1931) i Andrzeja (1936) oraz dwie córki: Emilię (1927) i Marię (1939).
W 1940 roku rodzina otrzymała wiadomość od Czerwonego Krzyża informującą, że Edmund Ciemnoczołowski znajduje się w obozie w Kozielsku

Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 035/3 z 16 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 20-22 kwietnia 1940 roku.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Edmund Ciemnoczołowski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Obelisk poświęcony jego pamięci znajduje się przy Zespole Szkół w Gołańczy. Wspomnienie Edmunda Ciemnoczołowskiego jest też na Krzyżu Katyńskim w Krotoszynie (1991) oraz na liście zamordowanych przez NKWD Synów Ziemi Żnińskiej (1993). Staraniem rodziny w 2020 roku została zaktualizowana płyta poświęcona nauczycielom szkoły w Wągrowcu. Symboliczny grób zamordowanego oficera można odwiedzić na poznańskim Cmentarzu Komunalnym nr 2 na Junikowie.

Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy początkowo nierozpoznanym ciele Edmunda Ciemnoczołowskiego zostały odnalezione: legitymacja sportowca, 3/4 świadectwa POS (plakietka) oraz medalik – ryngraf Matki Boskiej (03563).

Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich. Tom 2 [18]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]


Kolekcja Akt Powstańców Wielkopolskich - Edmund Ciemnoczołowski
I.487.10991 Kolekcja Akt Powstańców Wielkopolskich – Edmund Ciemnoczołowski
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/
Kolekcja Akt Powstańców Wielkopolskich - Edmund Ciemnoczołowski
I.487.10991 Kolekcja Akt Powstańców Wielkopolskich – Edmund Ciemnoczołowski
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/

Edmund Ciemnoczołowski z rodziną.
Edmund Ciemnoczołowski z żoną i dziećmi, 1936 rok.
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań
Edmund Ciemnoczołowski w szkole w Gołańczy, 1928 rok
Edmund Ciemnoczołowski (pierwszy z lewej) Gołańcz, 1928 rok.
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań
Edmund Ciemnoczołowski nad deską kreślarską.
Edmund Ciemnoczołowski nad deską kreślarską.
źródło: https://commons.wikimedia.org/
Edmund Ciemnoczołowski, Gołańcz
Edmund Ciemnoczołowski – szkoła w Gołańczy, 1928 rok (?).
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań

Dyplom Edmund Ciemnoczołowski
Dyplom dla Edmunda Ciemnoczołowskiego
Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Poznań
13 maja 1938 rok
Dyplom Edmund Ciemnoczołowski Medal Niepodleglosci
Kuratorium Okręgu Szkolnego Poznańskiego dnia 27 grudnia 1929 roku przyznało Edmundowi Ciemnoczołowskiemu w Gołańczy Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.
Poświadczenie obywatelstwa polskiego Edmunda Ciemnoczołowskiego i jego rodziny 1939 rok
Poświadczenie obywatelstwa Edmunda Ciemnoczołowskiego i jego rodziny, 1939 roku

Informacja z Londynu dotyczące Edmunda Ciemnoczołowskiego
Główna Komisja Likwidacyjna w Londynie w piśmie z dna 22 stycznia 1948 roku stwierdza, że na posiadanej przez tutejszy oddział liście ofiar Katynia figuruje Ciemnoczołowski Edmund, porucznik. Przy zwłokach znaleziono: legitymację sportową, plakietkę i medalik.
Dokument urodzenia Edmunda Ciemnoczołowskiego
Dokument urodzenia Edmunda Ciemnoczołowskiego
Edmund Ciemnoczołowski - informacja z PCK.
Edmund Ciemnoczołowski - informacja z PCK.
Polski Czerwony Krzyż w Warszawie 26 marca 1940 roku poinformował Annę Ciemnoczołowską, iż otrzymał wiadomość, że Edmund Ciemnoczołowski znajdował się dnia 10 lutego w obozie jeńców Kozielsk, Smoleńskaja obłast i pytał o swoją żonę.

źródło: materiały udostępnione przez Muzem Armii Poznań

Edmund Ciemnoczołowski - uznanie za zmarłego

Postanowienie o uznanie za zmarłego


Sąd Grodzki w Wągrowcu postanowieniem z dnia 9 marca 1948 roku stwierdził, że Edmund Ciemnoczołowski, urodzony dnia 8 października 1902 roku w Rogowie, powiat Żnin, syn Józefa i Katarzyny z domu Konieczka, nauczyciel, ostatnio zamieszkały w Wągrowcu zmarł 30 czerwca 1943 roku godzina 24 pod katyniem Z.S.R.R.

Uzasadnienie
Wiarygodnym zaświadczeniem Głównej Komisji Likwidacyjnej b. Wojska Polskiego na Zachodzie oraz zeznaniami wnioskodawczyni Anny Ciemnoczołowskiej wykazanym zostało, że zmarły powołany w charakterze porucznika w 1939 roku do wojska polskiego dostał się do niewoli rosyjskiej i poniósł śmierć w następnie przy wymordowaniu polskiego obozu jenieckiego pod Katynem.

źródło: materiały udostępnione przez Muzem Armii Poznań


Historia pewnej… tablicy

W 1971 roku na budynku Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej w Wągrowcu przy ulicy Kolejowej pojawiła tablica „w hołdzie poległym i pomordowanym przez okupanta hitlerowskiego nauczycielom powiatu wągrowieckiego” wraz z nazwiskami kilkunastu pedagogów, wśród nich Edmunda Ciemnoczołowskiego.
W 2017 roku do dyrektora szkoły wpłynęło pismo z podpisami jedenastu członków rodziny (wnuków i prawnuków) Edmunda Ciemnoczołowskiego z prośbą o uregulowanie kwestii prawdziwości danych zawartych na tablicy – ich dziadek, pradziadek został zamordowany w Katyniu przez sowietów!

Nowa tablica, umieszczona na budynku w grudniu 2020 roku została w całości sfinansowana przez Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu. Projekt zakładał, że dotychczasowa płyta pamiątkowa pozostanie na budynku szkoły i będzie historycznym dowodem na konsekwencje zakłamywania historii i przestrogą dla przyszłych pokoleń.

Pamięci nauczycieli powiatu wągrowieckiego:
żołnierzy wojska polskiego poległych w obronie Rzeczypospolitej Polskiej
we wrześniu 1939 roku
i zmarłych w obozach jenieckich
oraz cywilnych ofiar zamordowanych przez niemieckiego okupanta
w latach 1939-1945

Pamięci por. Edmunda Ciemnoczołowskiego
nauczyciela, oficera wojska polskiego
więźnia obozu w Kozielsku
zamordowanego przez Sowietów
w Katyniu w 1940 roku

źródło: https://poznan.ipn.gov.pl/pl7/aktualnosci/129841,Tablica-upamietniajaca-nauczycieli-powiatu-wagrowieckiego-ofiary-II-wojny-swiato.html
źródło: https://gminawagrowiec.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/186263/nowa_tablica_memoratywna_na_budynku_szkoly_podstawowej_im_marii_

Ciemnoczołowski Edmund - tablica w Wągrowcu

Krzyż katyński w Krotoszynie.

Krzyż Katyński w Krotoszynie

Postawiony i poświęcony na cmentarzu parafialnym w Krotoszynie
w 51 rocznicę zbrodni katyńskiej, w dniu 18 maja 1991 roku.
Z inicjatywy rodzin ofiar zamordowanych przez NKWD w Katyniu i innych miejscach kaźni, a pochodzących z regionu Krotoszyna lub związanych z powiatem krotoszyńskim.

Krzyż ma 5 metrów wysokości. Pośrodku spleciony sznur symbolizuje skrępowane ręce zamordowanych oficerów.
U podstaw Krzyża wmurowano ozdobną urnę z ziemią katyńską.

„A jeśli komu droga otwarta do nieba,
Tym co służą Ojczyźnie”

Jan Kochanowski

źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzy%C5%BC_Katy%C5%84ski_w_Krotoszynie


Pomnik Katyński – Żnin

Synom Ziemi Żnińskiej
Oficerom Polskim
z obozów jenieckich Kozielska,

Ostaszkowa, Starobielska
zamordowanym przez NKWD

w 1940 w Katyniu
i innych miejscach kaźni sowieckich.
w hołdzie mieszkańcy Żnina 1993

Pomnik Katyński w Żninie został odsłonięty w 1993 roku. Znajduje się przy ulicy 700-lecia. Upamiętnia zamordowanych przez NKWD oficerów (lista nazwisk).

źródło: https://pomorska.pl/w-zninie-przy-pomniku-katynskim-upamietniono-wybuch-ii-wojny-swiatowej-zdjecia/ar/c1-18778633

Pomnik katyński w Żninie.

Por. Edmund Ciemnoczołowski, tabliczka na cmentarzu w Katyniu.
por. Edmund Ciemnoczołowski, tabliczka na cmentarzu w Katyniu.

Katyń…
ocalić od zapomnienia

Edmund Ciemnoczołowski otrzymał swój Dąb Pamięci przy Szkole Podstawowej (d. Gimnazjum im. dr. Piotra Kowalika) na ulicy Klasztornej 3 w Gołańczy.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

Kamień pamiątkowy Edmunda Ciemnoczołowskiego przy Szkole w Gołańczy.
Logo Katyń... ocalić od zapomnienia

Powiązane wpisy

Scroll to Top