Stanisław Talarczyk
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 4 stycznia 1896 rok Łęki Małe, powiat kościański, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): posterunkowy Policji Państwowej
Miejsce kaźni i pochówku: Twer-Miednoje
Zamordowany: 25-27 kwietnia 1940 roku
Posterunkowy Policji Państwowej, syn Józefa i Marii z domu Kowalskiej, urodził się 4 stycznia 1896 roku w Łękach Małych, gmina Kamieniec w powiecie kościańskim. Ukończył sześć klas szkoły powszechnej. Prawdopodobnie walczył w armii niemieckiej w I wojnie światowej. Po powrocie z frontu walczył w oddziale powstania wielkopolskiego na odcinku wolsztyńskim frontu zachodniego – Kompania Wielichowska. Do policji przyjęty 8 grudnia 1920 roku. Służbę pełnił w policji powiatu czarnkowskiego, m.in. na posterunku Policji Państwowej w Piłce i Drawskim Młynie, a we wrześniu 1939 roku na posterunku Policji Państwowej w Drawsku w powiecie czarnkowskim.
Żonaty z Leokadią, miał trzech synów: Stanisława (1923), Zenona (1927) i Benona oraz dwie córki: Halinę (1926, zmarła w 1942) i Barbarę (1939).
Przysłał rodzinie jedną kartkę pocztową z datą 8 stycznia 1940 roku. Pisał, że wysłał w grudniu list do Konarzewa, ale rodzina go nie otrzymała.
Aresztowany 17 września 1939 roku w Kowlu. Jeniec obozu NKWD w Ostaszkowie, zamordowany w Twerze i pochowany w Miednoje. Lista wywózkowa numer 044/2 z 22 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany w okresie 25-27 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień aspiranta Policji Państwowej.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Stanisław Talarczyk został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na tablicach kościańskiego Krzyża Wschodniego (2007).
Literatura:
Miednoje, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [3]
Martyrologia policjantów województwa poznańskiego II RP [10]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
https://www.koscian.pl/files/8545/folder_koscianska_lista_katynska.pdf
Zamordowani Kalininie pochowani w Miednoje [253]
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań
Ostaszków, 8 stycznia 1940 r.
Kochana Żono i dzieci,
Pozdrawiam Was wszystkich i donoszę, że ja jestem w zdrowiu, to samo Wam życzę. Zapytuję, czy jesteście wszyscy przy życiu i przy zdrowiu. Gdzie się znajdujecie, życzeniem było by żebyście byli w domu w Drawsku na swojej własności, bo ten jest szczęśliwy kto z domu się nie rusza i pozostał w domu. Pisałem list jeszcze 2.12.39 do Konarzewa i nie otrzymałem odpowiedzi bo nie wiedziałem gdzie jesteście.
Wasz, Stanisław
————————————————-
Adresat: Wiel. Pani Leokadia Talarczyk
Drawsko pow. Czarnków, woj. poznańskie
Nadawca: Talarczyk Stanisław Józefowicz
Ostaszków, skr. poczt. 37, obw. Kaliningradski, ZSRR
Kościański Krzyż Wschodni
Upamiętnia 62 osoby zamordowane na Wschodzie.
Tablice odsłonięto w 2007 roku.
Cokół pod krzyżem nosi ślady po ostrzale. Są to ślady „zabawy” niemieckich okupantów.
Wspomnienie syna – dr Stanisława Talarczyka
Na Posterunek Policji Państwowej w Drawsku Stanisław Talarczyk został przeniesiony w 1932 roku. Załoga liczyła 6 osób: Godawa (komendant), Antoni Jeszkowski (zastępca komendanta), Talarczyk, Śmiglak, Nowak i Borowski jako posterunkowi. Do obowiązków policjantów należała służba na przejściach granicznych m.in. w Drawsku oraz na stacji kolejowej w Drawskim Młynie. Po ogłoszeniu mobilizacji musieli sprawdzić czy powołani do wojska rezerwiści wyjechali do swoich jednostek.
W ostatnim tygodniu sierpnia 1939 roku cała rodzina wraz z rodziną Śmiglaków spakowała się i wyjechała kolejką do Konarzewa. Rodzina pożegnała się z Ojcem na peronie w Drawskim Młynie – to było ich ostatnie spotkanie.
Z późniejszych informacji wynika, że Stanisław Talarczyk wyjechał rowerem wraz z uciekającymi mieszkańcami 1 września w godzinach popołudniowych. Miał rozkazy przemieszczania się na Kresy Wschodnie. Celem było zabezpieczanie zaplecza dla walczącej polskiej armii. Mieszkaniec Drawska – Brzeziński poinformował rodzinę, że policjantowi udało się dotrzeć do Kowla, gdzie obaj zostali aresztowani przez sowietów. Brzeziński, jako zwykły żołnierz został zwolniony i zdołał powrócić do domu. Talarczyka – posterunkowego zatrzymano.
W październiku 1939 roku rodzina Talarczyków powróciła do domu w Drawsku. Była zaniepokojona losem ojca, docierały liczne informacje o bestialskim traktowaniu urzędników i policjantów przez sowietów. Z drawskiego posterunku do niewoli sowieckiej dostał się również zastępca komendanta Antoni Jeszkowski. Obaj zostali osadzenie w obozie w Ostaszkowie.
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań