
Jan Wiertelak
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 1 stycznia 1900 rok Łąkociny, powiat ostrowski, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): porucznik uzbrojenia rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Charków
Porucznik uzbrojenia rezerwy, syn Marcina i Marii z domu Doradnej, urodził się 1 stycznia 1900 roku w Łąkocinach w powiecie ostrowskim. W Wojsku Polskim jako ochotnik od 10 stycznia 1919 roku, walczył w rejonie Krotoszyna i Zdun. W czasie wydarzeń Republiki Ostrowskiej, w listopadzie 1918 roku, był dowódcą gońców. Uczestnik powstania wielkopolskiego i wojny polsko-bolszewickiej 1919-1921 w szeregach 70. Pułku Piechoty z Pleszewa. Ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w 1921 roku. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem z dniem 1 lutego 1921, przeniesiony do rezerwy z przydziałem do 7. Oddziału Służby Uzbrojenia. Czterokrotnie odbył ćwiczenia w rezerwie, ostatnie w marcu 1937 roku w Szkole Gazowej w Warszawie (Marymont). W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany do wojska jako kapitan rezerwy. W czasie kampanii wrześniowej dostał się do niewoli rosyjskiej.
Odznaczony Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 oraz odznaką pamiątkową Wojsk Wielkopolskich.
Uczył się w gimnazjum humanistycznym w Munsterze, Westfalii, od 1916 roku w Gimnazjum Męskim w Ostrowie, gdzie zdał maturę w 1919 roku. Od 1916 roku członek Towarzystwa Tomasza Zana. Ukończył studia w zakresie chemii na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Poznańskiego w 1924 roku. Rozpoczął pracę w Zakładzie Chemii Ogólnej Wydziału Rolniczo-Leśnego na Uniwersytecie Poznańskim. W 1926 roku uzyskał stopień doktora. Kontynuował studia we Francji (Instytut du Pin w Bordeaux), Anglii (Princes Risborough Bucks) i USA (Madison, Wisconsin). W 1935 roku habilitował się na Politechnice Warszawskiej. W 1936 roku podjął pracę w Wyższej Szkole Handlowej w Poznaniu, gdzie zorganizował katedrę Technologii i Towaroznawstwa, a w 1938 roku nadano mu tytuł profesora nadzwyczajnego tej uczelni. W 1939 roku wybrano go prorektorem Wyższej Szkoły Handlowej w Poznaniu. W latach 1938-1939 był prezesem Polskiego Towarzystwa Chemicznego i rzeczoznawcą sądowym. Prowadził badania przede wszystkim z chemicznej technologii drewna. Był autorem lub współautorem 48 publikacji i referatów. Przyczynił się do powstania polskiej bibliografii chemicznej.
Kawaler.
Ostatnią wiadomość przesłał rodzinie 8 marca 1940 roku z obozu jenieckiego dla oficerów polskich w Starobielsku. Była to kartka wysłana do mieszkającej w Łąkocinach siostry.
Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Jan Wiertelak został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).
Literatura:
Charków, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [2]
Pamięci pracowników uczelni poznańskich – ofiar zbrodni katyńskiej [13]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
https://wlkp24.info/wspomnienie/jan-wiertelak/

Zaświadczenie
Warszawa, dnia 10 października 1928
Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego niniejszym zaświadcza, że p. Dr. Jan Wiertelak udaje się, jako stypendysta Ministerstwa na studia z zakresu technologii chemicznej drewna do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej.
Ministerstwo prosi Polskie Placówki Zagraniczne o pomoc i wszelkie ułatwienia w sprawach, związanych z jego studiami.
Zaświadczenie niniejsze, ważne na rok akademicki 1928/29, wydaje się na ręce p. Dr. J. Wiertelaka, odpis zaś zaświadczenia przesyła się do wiadomości Ministerstwa Spraw Zagranicznych.
p.o. Dyrektora Departamentu, Buszkowski
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań
Oświadczenie
Poznań, dnia 20 października 1928 rok
Oświadczam niniejszem, że posiadam obywatelstwo polskie. Urodziłem się na terenie województwa Poznańskiego, służyłem jako ochotnik przez dwa i pół lat w wojsku polskim i jestem podporucznikiem rezerwy wojska polskiego.
Jan Wiertelak
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań

Katyń…
ocalić od zapomnienia
Jan Wiertelak otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki staraniom Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, Biblioteka Główna
ulica Witosa 45, Poznań.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.



Pamięci
prof. dra hab. Jana Wiertelaka (1900-1940)
chemika, wybitnego uczonego o uznaniu międzynarodowym
twórcy oddziału chemii i chemicznej technologii drewna
Uniwersytetu Poznańskiego
profesora Wyższej Szkoły Handlowej
Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego
i Uniwersytetu Poznańskiego
prorektora Wyższej Szkoły Handlowej (1939)
Prezesa Polskiego Towarzystwa Chemicznego (1938-1939)
uczestnika Powstania Wielkopolskiego
wojny polsko-bolszewickiej oraz II wojny światowej
awansowanego pośmiertnie do stopnia kapitana
zamordowanego przez NKWD w Charkowie w 1940 roku
Rektor i Senat Uniwersytetu Przyrodniczego
źródło: https://puls.edu.pl/aktualno-ci/uroczyste-ods-oni-cie-tablicy-pami-tkowej-po-wi-conej-pami-ci-prof-dr-hab-jana