Stanisław Pakuła
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 6 kwietnia 1910 rok Grodzisk Wielkopolski, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): porucznik
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 20-22 kwietnia 1940 roku
Porucznik, syn Teofila i Pelagii z domu Szwajcar, urodził się 6 kwietnia 1910 roku w Grodzisku Wielkopolskim. Absolwent Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego z 1935 roku i Szkoły Podchorążych Rezerwy Sanitarnej w Warszawie z 1936 roku. W 1937 roku powołany do służby czynnej i mianowany podporucznikiem 1 stycznia 1937 roku. Od 1938 roku młodszy lekarz w 85. Pułku Piechoty. Porucznikiem mianowany 19 marca 1939 roku, przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza.
Batalion KOP „Słobódka II” został włączony 1 września 1939 roku do składu 3. Pułku Piechoty KOP jako III batalion. Do 13 września walczył na Suwalszczyźnie, potem przetransportowany na Wołyń brał udział w walkach z sowietami. Skapitulował po ciężkich walkach wobec przeważających sił agresora sowieckiego 23 września.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 035/1 z 16 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 20-22 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Stanisław Pakuła został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony wśród na Pomniku Katyńskim w Grodzisku Wielkopolskim (2018) oraz na głazie Golgota Wschodu (2014).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
https://dobroni.pl/artykul/grodziska-lista-katynska-n569506
Pomnik katyński w Grodzisku Wielkopolskim
Katyń 1940
Jeśli ja zapomnę o nich, Ty, Boże na niebie, Zapomnij o mnie!
Grodzisk Wielkopolski, 2018 rok
9 maja o godz. 12:00 w Grodzisku Wielkopolskim odbyła się uroczystość odsłonięcia Miejsca Pamięci Zbrodni Katyńskiej w Parku Miejskim, które zostało utworzone z inicjatywy Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu i Gminy Grodzisk Wielkopolski.
Wiele, bardzo wiele jest przejawów męstwa, często heroicznego, o którym nie pisze się w gazetach lub o których mało się wie. Zna je tylko ludzkie sumienie… i wie o nich Bóg.
(z homilii Jana Pawła II wygłoszonej 15 listopada 1978 roku)
Miejsce Pamięci składa się z kilku elementów. Część centralną stanowi wagon kolejowy z symbolicznymi sylwetkami polskich oficerów, obok na fragmencie ceglanego muru znajduje się tablica Katyń 1940 oraz plansza edukacyjna przybliżająca ich sylwetki. Całość uzupełnia 13 dębów z imiennymi tabliczkami, które upamiętniają 13 mieszkańców ziemi grodziskiej, którzy zostali zamordowani w Katyniu .
źródło: https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/51865,Uroczystosc-odsloniecia-Miejsca-Pamieci-Zbrodni-Katynskiej-Grodzisk-Wielkopolski.html
Głaz Golgota Wschodu
Katyń – Sybir – Kresy
Katyń
Ofiarom Zbrodni Katyńskiej
z terenu gminy
Grodzisk Wielkopolski
w 75 rocznicę napaści
ZSRR na Polskę.
2014
Umieszczony na terenie zakładu poprawczego w Grodzisku Wielkopolskim.
autor zdjęcia: Włodzimierz Minikowski