Adam Kowalczyk
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 11 października 1894 rok Nowa Wieś, powiat szamotulski, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): kapitan piechoty
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 30 kwietnia 1940 roku
Kapitan piechoty, syn Jana i Józefy, urodził się 11 października 1894 roku w Nowej Wsi w powiecie szamotulskim. W czasie I wojny światowej walczył w armii niemieckiej na froncie zachodnim, został ranny. Po powrocie do Wronek wstąpił do Straży Ludowej. Z chwilą wybuchu powstania wielkopolskiego jako dowódca oddziału walczył o wyzwolenie Wolsztyna i Zbąszynia. 10 marca 1919 roku otrzymał przydział do Pułku Strzelców Wielkopolskich.
Walczył na froncie litewsko-białoruskim podczas wojny polsko-bolszewickiej. Brał udział w ofensywie znad Wieprza, pod Sobolewem, a także pod Łaskarzewem, gdzie wykazał się szczególnym męstwem. Pod Sobolewem odcięty od swojego batalionu przez bolszewików zdecydowanym atakiem rozbił nieprzyjaciela, wziął 40 jeńców oraz zdobył materiał wojenny, natomiast pod Łaskarzewem trafił na bolszewicką baterię zajeżdżającą na pozycje i atakując, nie dopuścił do rozpoczęcia ognia armatniego, rozbił i zdobył 3 armaty, 3 jaszcze, 200 pocisków, 30 koni i 80 jeńców. Za ten czyn odznaczony został Orderem Virtuti Militari V klasy. Absolwent Szkoły Oficerskiej w Poznaniu.
Służył w 68. i 56. Pułku Piechoty, a od 1930 roku w Korpusie Ochrony Pogranicza. Kapitan od 1928 roku. W sierpniu 1939 roku został kwatermistrzem 3. Pułku Piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza. Zmobilizowany do Ośrodka Zapasowego 25. Dywizji Piechoty.
Odznaczony ponadto czterokrotnie Krzyżem Walecznych.
Żonaty z Melanią z domu Błażejczyk, miał dwie córki: Danutę i Janinę.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 052/4 z 27 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 30 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień majora.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Adam Kowalczyk został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony wśród upamiętnionych na tablicach przy Krzyżu Katyńskim w Krotoszynie (1991).
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Adama Kowalczyka zostały odnalezione: legitymacja nadania Krzyża Virtuti Militari, karta łowiecka, legitymacja Kółka Łowieckiego Garnizonu KOP’u w Podświle (03849).
Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Powstańcy Wielkopolscy w mogiłach katyńskich [16]
Żołnierska droga przez Mękę. Wielkopolanie w obozach sowieckich [17]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich [29]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
Order Virtuti Militari
Porucznik Kowalczyk z dowodzoną przez niego 2 kompanią podczas ofensywy znad Wieprza został odcięty od swego baonu, co nie przeszkodziło mu zdecydowanym atakiem rozbić siły nieprzyjaciela. Skutkiem tego wzięto do niewoli 40 jeńców i zdobyto znaczną ilość sprzętu wojskowego. Następnie kompania podjęła próbę połączenia się z baonem i w trakcie marszu trafiła na zajmującą pozycję bolszewicką baterię. Porucznik Kowalczyk zapobiegł otwarciu przez nią ognia, pokonał przeciwnika zdobywając w brawurowym ataku 3 armaty, 3 jaszcze, 200 pocisków, 30 koni, ponadto do niewoli trafiło 80 jeńców.
Za czyn ten został odznaczony Orderem VM 5 kl. nr 4633. Odznaczony również Krzyżem Walecznych.
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/
Krzyż Katyński w Krotoszynie
Postawiony i poświęcony na cmentarzu parafialnym w Krotoszynie
w 51 rocznicę zbrodni katyńskiej, w dniu 18 maja 1991 roku.
Z inicjatywy rodzin ofiar zamordowanych przez NKWD w Katyniu i innych miejscach kaźni, a pochodzących z regionu Krotoszyna lub związanych z powiatem krotoszyńskim.
Krzyż ma 5 metrów wysokości. Pośrodku spleciony sznur symbolizuje skrępowane ręce zamordowanych oficerów.
U podstaw Krzyża wmurowano ozdobną urnę z ziemią katyńską.
„A jeśli komu droga otwarta do nieba,
Tym co służą Ojczyźnie”
Jan Kochanowski
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzy%C5%BC_Katy%C5%84ski_w_Krotoszynie
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Adam Kowalczyk otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki Wronieckiemu Stowarzyszeniu Historycznemu „Historica” we Wronkach na osiedlu Borek 5D/3.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
