
Michał Dzierzgowski
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 18 września 1902 rok Poznań, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): porucznik pilot w stanie spoczynku
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 4-7 kwietnia 1940 roku
Porucznik pilot w stanie spoczynku, syn Edmunda i Marii z domu Grochowskiej, urodził się 18 września 1902 roku w Poznaniu. Jako gimnazjalista w grudniu 1918 roku wstąpił do Straży Obywatelskiej i brał udział w walkach ulicznych w czasie powstania wielkopolskiego. 16 stycznia 1919 roku wstąpił do 1 Kompanii Lotniczej na lotnisku Ławica, a w lipcu przeniósł się do Szkoły Strzelców Samolotowych i Obserwatorów Lotniczych. Po ukończeniu szkolenia został wcielony do 3. Wielkopolskiej Eskadry Lotniczej. Walczył na froncie wielkopolskim, a następnie na froncie wschodnim. W 1920 roku mianowany podporucznikiem. Walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. 17 kwietnia 1920 roku zestrzelił sowiecki samolot przy stacji kolejowej Sławiany, wykazując się odwagą i determinacją w realizacji zadania bojowego. Za ten czyn odznaczony został Orderem Virtuti Militari V klasy.
Po wojnie służył w jednostkach lotniczych, m.in. w 1. i 3. Pułku Lotniczym. W 1931 roku przeszedł w stan spoczynku. We wrześniu 1939 roku był dowódcą dywizjonu szkolnego 3. Bazy Lotniczej. 17 września 1939 roku zatrzymany w miejscowości Byczkowce koło Tarnopola, gdzie dostał się do niewoli.
Odznaczony także Krzyżem Walecznych i Polową Odznaką Obserwatora.
Ukończył Gimnazjum św. Marii Magdaleny w Poznaniu. Absolwent Uniwersytetu Poznańskiego, doktor chemii.
Żonaty z Anną z domu Niesiołowską, miał syna Krzysztofa.
Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa bez numeru z 2 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 4-7 kwietnia 1940 roku.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Michał Dzierzgowski został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Upamiętniony wśród powstańców wielkopolskich – ofiar katyńskich na poznańskiej Ławicy, jak również na cmentarzu w Mogilnie.
Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Michała Dzierzgowskiego znaleziono dyplom magistra filozofii, wizytówki, list i fotografie (02116).
Literatura: 1, 15, 16, 17, 18, 19, 29, 30, 32

źródło:http://www.muzeumkatynskie.pl/pl/9967/11387/szczegoly.html

Ostatni na prawo pchor. obs. Michał Dzierzgowski
źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Micha%C5%82_Dzierzgowski
Opinie przełożonych – złożone do wniosku
na złożenie orderu Virtuti Militari
Dowódca pułku III Eskadra Pol. Lotn. Wielkopolskich – Odważny, dobry obserwator, jako żołnierz obowiązkowy, który zawsze sumiennie wypełnia dane rozkazy;
Dowódca brygady Buckiewicz I Grupa Pol. Lotnicza Wielkopolska – Bardzo rozważny i dzielny obserwator, dobrze wywiązujący się z zadań obserwator;
Dowódca dywizji, szef lotnictwa – Wniosek na Krzyż srebrny popieram;
Dowódca frontu Szeptycki – Wniosek na Krzyż Srebrny (klasa V) popieram.
Order Virtuti Militari
17 IV 1920 roku załogi pięciu samolotów z 14 Lotniczej Eskadry Wywiadowczej otrzymały rozkaz zbombardowania sowieckiego lotniska znajdującego się na linii Borysów – Oksza. Pilot podporucznik Ziembiński i obserwator starszy strzelec Dzierzgowski stoczyli zwycięską walkę powietrzną z dwoma nieprzyjacielskimi Niuportami, z których jednego udało się zestrzelić. Mimo kontrakcji wroga polska załoga zdołała wykonać zadanie i zrzucić cały zapas bomb. W wyniku walki otrzymała osiem trafień – pięć przeszyło skrzydła samolotu, trzy uszkodziły kabinę, jednak szczęśliwie udało jej się powrócić na macierzyste lotnisko.
Za czyn te został odznaczony Orderem VM 5 kl. nr. 8104. Odznaczony również Krzyżem Walecznych.



źródło: https://wbh.wp.mil.pl/

źródło: https://wbh.wp.mil.pl/

źródło: https://wbh.wp.mil.pl/
Pomnik katyński na cmentarzu w Mogilnie
„Gdy gaśnie pamięć ludzka dalej mówią kamienie”
Stefan Kardynał Wyszyński Prymas Polski
Wśród wielu dziesiątek tysięcy żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w 1940 roku w Katyniu, Starobielsku, Ostaszkowie, Miednoje, Charkowie, Czortkowie, Równem i Kozielsku
oraz innych miejscach Golgoty Wschodu z rozkazu stalinowskich władz Związku Sowieckiego, znaleźli się synowie Ziemi Mogileńskiej.
Urny z ziemią nasiąkniętą krwią naszych bohaterów
złożono pod pomnikiem 15 września 2007 roku.
źródło: https://www.mogilno.pl/asp/82-rocznica-sowieckiej-agresji-na-polske,335,artykul,1,471


Pomnik Zdobywców Lotniska Ławica
Odsłonięty 6 stycznia 1984 roku został odsłonięty – była to 65 rocznica bitwy o Ławicę. Pomnik upamiętnia powstańców wielkopolskich, którzy w styczniu 1919 roku zdobyli lotnisko w brawurowym ataku i pozyskali największy łup wojenny w historii polskiego oręża – kilkaset samolotów, będących następnie podstawą budowy polskiego lotnictwa wojskowego.
Powstańcom Wielkopolskim,
którzy 6 stycznia 1919 roku zdobyli stację lotniczą Ławica.
Ten zbrojny czyn oraz przejęty sprzęt
umożliwiły zorganizowanie pierwszych eskadr
polskiego lotnictwa wojskowego
w odradzającej się Rzeczypospolitej.
W sąsiedztwie pomnika posadzono 15 Dębów Pamięci
upamiętniających ofiary zbrodni katyńskiej.
źródło: https://www.pap.pl/aktualnosci/news%2C624916%2Codslonieto-tablice-upamietniajace-wielkopolskich-lotnikow-zamordowanych-w-katyniu.html
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Michał Dzierzgowski otrzymał swój Dąb Pamięci od Stowarzyszenia Katyn w Poznaniu. Został posadzony na poznańskiej Ławicy w 100 rocznicę Powstania Wielkopolskiego.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.


