Rodzina Katyńska w Pile
Członkowie Pilskiej Rodziny Katyńskiej brali udział w organizowanych przez Federację Rodzin Katyńskich pielgrzymkach
oraz w otwarciu i poświęceniu cmentarzy wojennych w Charkowie, Katyniu i Miednoje.
Historia
17 września 1990 roku w Domu Kultury w Pile odbyło się pierwsze zebranie organizacyjne osób związanych więzami rodzinnymi z pomordowanymi przez NKWD w 1940 roku jeńcami obozów w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku.
Zebrani postanowili założyć stowarzyszenie pod nazwą Rodzina Katyńska. Jednocześnie wybrano pierwszy Zarząd Stowarzyszenia, którego pierwszym prezesem została pani Anna Oświęcimska.
Pierwszym dokonaniem Rodziny Katyńskiej była organizacja pielgrzymki do Katynia, której uczestnicy w dniu 11 listopada 1990 roku złożyli wiązanki kwiatów i oddali hołd spoczywającym tam pomordowanym oficerom. W wyjeździe tym wzięła udział delegacja Szkoły Policji w Pile, której przewodniczył komendant Szkoły, płk. dr Włodzimierz Michalski.
Pierwszym materialnym śladem działalności Stowarzyszenia było zbudowanie, na cmentarzu komunalnym w Pile, miejsca pamięci ku czci pomordowanych. Tworzą go trzy kamienne obeliski z nazwami obozów: Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk oraz duży drewniany krzyż i ołtarz ofiarny. Jego poświęcenie odbyło się w dniu 9 listopada 1991 roku po mszy świętej. W uroczystości wzięły udział kompanie honorowe Wojska Polskiego i policji, poczty sztandarowe organizacji kombatanckich i szkół oraz licznie zgromadzone rodziny ofiar i miejscowe społeczeństwo. 29 kwietnia 1995 roku na obeliskach umieszczono tablice z czarnego granitu z nazwiskami ofiar poszczególnych obozów. Po mszy świętej dokonano ponownego odsłonięcia i poświęcenia obelisków. Uroczystość miała piękną oprawę. W następnym roku pod obeliskami złożono urny z ziemią pobraną z miejsc stalinowskich zbrodni. Dokonano dekoracji miejsca pamięci Wstęgą z Kokardą Krzyża Srebrnego Orderu Wojennego Virtuti Militari.
W 55. rocznicę zbrodni katyńskiej Rodzina Katyńska, wspólnie z dyrektorami Muzeum Okręgowego i Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Pile, zorganizowała sympozjum na temat losów Polaków na terenie ZSRR w okresie drugiej wojny światowej. W Bibliotece Publicznej dokonano otwarcia wystawy poświęconej tematyce katyńskiej.
Z inicjatywy kilku organizacji kombatanckich i Rodzin Katyńskich w dniu 11 listopada 1996 roku odsłonięto w Pile na Placu Staszica pomnik „Pamięci Ofiar Stalinowskiego Ludobójstwa”. Pomnik otoczony jest z czterech stron cokołami, w które wmurowano urny z ziemią z miejsc kaźni. Inskrypcje na metalowych tablicach cokołów poświęcone są Sybirakom, żołnierzom AK, oficerom WP i funkcjonariuszom Policji Państwowej, pomordowanym w 1940 roku oraz Bezimiennym Ofiarom Stalinizmu.
W połowie 1998 roku podjęto prace nad ożywieniem działalności Rodziny Katyńskiej pod kierownictwem nowego zarządu, ukonstytuowanego 6 stycznia 1999 roku, którego prezesem został Stanisław Matarewicz.
Na prośbę Zarządu J.E. ksiądz biskup koszalińsko-kołobrzeski Marian Gołębiewski zlecił księdzu dr Stanisławowi Skopiakowi, proboszczowi parafii p.w. Świętej Rodziny w Pile opiekę duszpasterską nad członkami Pilskiej Rodziny Katyńskiej.
Opracowano również i wysłano do Ojca Świętego Jana Pawła II pismo z prośbą o wszczęcie procesu informacyjnego celem wyłonienia męczenników spośród pomordowanych na Wschodzie oraz ich beatyfikację.
Członkowie PRK brali udział w organizowanych przez Federację Rodzin Katyńskich pielgrzymkach oraz w otwarciu i poświęceniu cmentarzy wojennych w Charkowie, Katyniu i Miednoje.


60 rocznica zbrodni katyńskiej
Dla godnego uczczenia 60. rocznicy mordu katyńskiego członkowie PRK, po uzyskaniu zezwoleń i środków, umieścili w kościele pw. Świętej Rodziny tablicę pamiątkową z nazwiskami ofiar poszczególnych miejsc kaźni. Uroczystość odsłonięcia i poświęcenia tablicy odbyła się 16 kwietnia 2000 roku. 18 listopada tego samego roku, w kościele garnizonowym pw. Matki Boskiej Częstochowskiej, odsłonięto tablicę upamiętniającą miejsca wiecznego spoczynku Bliskich pomordowanych przez zbrodniarzy z NKWD.
Zarząd i członkowie PRK służyli pomocą w zbieraniu i opracowywaniu materiałów o tematyce katyńskiej uczniom szkół podstawowych i średnich, biorących udział w konkursach na temat zbrodni dokonanych przez NKWD w 1940 roku.
W maju 2000 roku zarząd PRK zorganizował w Powiatowej Bibliotece w Pile okolicznościową wystawę z okazji 60. rocznicy zbrodni katyńskiej.

Poza Piłą na terenie byłego województwa pilskiego wzniesiono pamiątkowe krzyże oraz głazy z pamiątkowymi tablicami ku czci Tych
„…Co za Polskę / wiarę / Za Honor Narodu / oddali swoje życie / w Czerwonych Kuźniach Wschodu (…)”
Chodzież
28 kwietnia 1991 roku na cmentarzu komunalnym odsłonięto miejsce pamięci poświęcone poległym i pomordowanym Obrońcom Ojczyzny w latach 1939-1945.
Projektantem i inicjatorem budowy był Janusz Nidecki, ówczesny wiceprezes Rodziny Katyńskiej w Pile.


Czarnków
Tablica pamiątkowa na ścianie Ratusza poświęcona Bohaterom z Czarnkowa poległym i zamęczonym w więzieniach i obozach w latach 1939-1945. Nazwiska pomordowanych w Katyniu dopisano w sierpniu 1989 roku z inicjatywy Urszuli Krajewskiej, córki ppor. Rez. Kazimierza Koźmy, zamordowanego w Katyniu.
Głaz z tablicą z brązu z nazwiskami policjantów z Czarnkowa zamordowanymi w Twerze w 1940 roku, odsłonięty i poświęcony 20 maja 1995 roku.


Jastrowie
Krzyż drewniany na cmentarzu komunalnym poświęcony 3 listopada 1990 roku, przy którym ustawiono głaz z tablicą pamiątkową w hołdzie pomordowanym przez NKWD.
Inicjatorem i projektantem był mgr Jerzy Pulsakowski.

Wałcz
Krzyż metalowy z tablicą pamiątkową na cmentarzu komunalnym, postawiony w hołdzie pomordowanym ofiarom Katynia, ks. J. Popiełuszce i robotnikom poległym w latach 1956, 1970 i 1981.
W 1991 roku na cmentarzu wojennym ustawiono okazały krzyż drewniany poświęcony ofiarom Katynia, Charkowa i Miednoje.
