Marian Taczak

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 15 czerwca 1897 rok Środa Wielkopolska, województwa poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): major artylerii
Miejsce kaźni i pochówku: Charków

Major artylerii, syn Ignacego i Haliny z domu Kube, urodził się 15 czerwca 1897 roku w Środzie Wielkopolskiej. Powołany do wojska niemieckiego brał udział w I wojnie światowej. Pod koniec wojny zwolniony z wojska, wyjechał w rodzinne strony i włączył się w przygotowanie powstania wielkopolskiego w Ostrowie Wielkopolskim. Wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego w 1919 roku. W szeregach 1. Pułku Artylerii Polowej oraz 1. Brygady Artylerii walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Od 1921 roku dowodził baterią 14. Pułku Artylerii Polowej. Po wojnie nadal służył w 14. Pułku Artylerii Polowej, a następnie w kadrze Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. W sierpniu 1935 roku otrzymał przydział do 8. Pułku Artylerii Ciężkiej w Toruniu na stanowisku kwatermistrza pułku i drugiego zastępcy pułku. Awans na kapitana ze starszeństwem otrzymał 15 sierpnia 1924 roku, nadanie stopnia majora 1 stycznia 1935 roku. We wrześniu 1939 roku pułk wyrusza na wschód w celu formowania jednostek bojowych.
Odznaczony Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę, Złotym Krzyżem Zasługi oraz niemieckim Krzyżem Żelaznym II klasy.
Ukończył Gimnazjum Humanistyczne w Ostrowie w 1915 roku. Do 1935 roku mieszkał we Włodzimierzu Wołyńskim, w kolejnych latach aż do wybuchu wojny w Toruniu.

Żonaty ze Stefanią z domu Pompa, miał syna Bogdana (1931) i córkę Ewę (1935).
Z obozu wysłał trzy kartki pocztowe – zachowała się jedna z datą 1 stycznia 1940 roku.

Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień podpułkownika.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Marian Taczak został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Uhonorowany na dziedzińcu średzkiej Kolegiaty, na tablicy Pamięci Ofiar Katynia (2010) oraz w kościele św. Ducha w Toruniu (1990).

Literatura:
Charków, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [2]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Pisane miłością. Losy wdów katyńskich, tom 2 [27]
Pisane miłością. Losy wdów katyńskich, tom 3 [28]
https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/taczak-marian-jan/

Marian Taczak wśród żołnierzy
*źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/taczak-marian-jan/*

Ślub Mariana Taczaka i Stefanii Pompa, 1927 rok
*źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/taczak-marian-jan/*

Marian Taczak z żoną Stefanią — Marian i Stefania Taczak, 1 lipca 1930 roku
*źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/taczak-marian-jan/*

Wykłady Mariana Taczaka wśród żołnierzy. — Marian Taczak w czasie wykładu z topografii
*źródło: https://katyn.ipn.gov.pl/kat/przedmioty-i-relikwie/przedmioty-sprzed-1939/11967,Taczak-Marian.html*

Marian i Stefania Taczak
*źródło: https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/taczak-marian-jan/*

Rodzina pożegnała się z Ojcem w Brześciu, syn Bogdan, wówczas ośmioletni, za zawsze zapamiętał tę chwilę i słowa Ojca:
**„*Synku pamiętaj, że masz się opiekować Mamą i Siostrą*”.**
Była noc i groza 1939 roku.

Marian Taczak, list z obozu w Starobielsku

Starobielsk, 1 stycznia 1940 r.

Kochani Dziadkowie!
Pisałem do Dziadków w listopadzie, nie mam odpowiedzi, także o Steni i dzieciach nic nie wiem. Może lepiej do mnie pisać przez Czerwony Krzyż, gdyż brak wiadomości mnie bardzo dręczy. Pozatym jestem zdrów zupełnie i na siłach. Umówiłem się też ze Stenią, że będzie pisała do Warszawy na adres Wiktoria Eyczunowa, ul. Pogonowskiego — Warszawa — Żoliborz, może tam Dziadkowie napiszą. Jeżeli Stenia jest na terenie Rosji na Białorusi, mogą Dziadkowie napisać do Wuja Leona, do Uładówki, mógłby on jej pomóc pieniędzmi, Możeby też Dziadkowie napisali do Torunia, do mojego mieszkania ul. Mickiewicza 1/3 na adres naszej gosposi Zofii Gintrowskiej, czy tam jest, co się stało z naszym mieszkaniem lub do właścicielki domu P. Buczkowskiej albo lepiej na obydwa adresy.
Ja nie mogę teraz wszędzie pisać, bo mogę wysłać tylko po 1 liście lub kartce miesięcznie, więc proszę Dziadków o załatwienie mi tej korespondencji, by się dowiedzieć po 4 miesiącach coś o kochanej mojej Steniusi i najdroższych dziateczkach, toćto dla mnie takie ważne. Mam nadzieję, że udało się jej już wrócić do Torunia lub do Dziadków, ale nie jestem tego pewien, gdyż nie wszyscy uchodźcy powrócili na swoje dawne miejsca. Może da się do mnie nadać depeszę z kilku chociażby słowami. W liście czy kartce proszę się ograniczyć do wiadomości ściśle familijnych, by doszły bez przeszkód.
Tu zima na dobre, ale mamy co jeść i ciepło w mieszkaniu.
Całuję rączki Dziadkom, a Stenię i dziateczki jeśli są mocno całuję z całego serca i życzę wszystkim szczęśliwego Nowego Roku.
Kochający Maryś

————————————————-
Odbiorca: Germania-Deutsches Reich
Kuda: Kostrzyn — Kostschin, Poznańskie-Warthegau, woj. Poznań
ulica Dworcowa — Bannhofstrasse
Dr. Marceli Kube
Nadawca: Starobielsk — C.C.C.P.
Marian Ignacewicz Taczak

Informacja z Moskwy dotycząca Mariana Taczaka — Moskwa, dnia 9 sierpnia 1947 roku
Ambasada R.P. w Moskwie zawiadamia, że podanie w sprawie zwolnienia i repatriacji ob. Taczak Mariana znajduje się w toku załatwiania. O biegu sprawy Ambasada zawiadomi dodatkowo, prosząc równocześnie o natychmiastowe zawiadomienie o dacie ewentualnego powrotu w/w do Kraju.
Podpisał I Sekretarz Ambasady R.P. Aleksander Juszkiewicz

Informacja z PCK odnośnie Mariana Taczaka — Biała Podlaska, dnia 18 lutego 1948 roku
Polski Czerwony Krzyż, oddział w Białej Podlaskiej Uprzejmie zawiadamiamy, że wśród tych, którzy powrócili z ZSRR, nie spotkaliśmy nazwiska Taczak Marian-Jan wobec czego umieściliśmy go na liście „oczekiwanych” i w razie przybycia poinformujemy, dokąd ma się udać.
Podpisał pełnomocnik Zarządu Głównego PCK
na oddział Biała-Podlaska

Informacja z PCK - Marian Taczak — Polski Czerwony Krzyż
Zarząd Główny Biuro Informacji i Poszukiwań
Nr B.Inf.156127/P Warszawa

Odpowiadając na zgłoszenie Pani/Pana w sprawie uzyskania zaświadczenia potwierdzającego śmierć w obozie w Starobielsku Taczaka Mariana ur. 1987 roku syna Ignacego przekazujemy posiadane informacje: Taczak Marian ur. 1987 roku syn Ignacego figuruje na liście jeńców wojennych w Starobielsku pod numerem 3293. Lista została sporządzona przez komendanta obozu, według którego jeńcy odeszli (rosyjskie słowo „ubyli”) z obozu NKWD w Starobielsku (daty brak).
Należy przyjąć, że Taczak Marian ur. 1897 roku syn Ignacego został zamordowany w 1940 roku.

Kierownik Biura Informacja i Poszukiwań
Elżbieta Rejf

źródło materiałów:
*https://nasi-bliscy.federacja-katyn.org.pl/portrety/taczak-marian-jan/*

Pamięci Ofiar Katynia w Środzie Wielkopolskiej

Przy średzkiej Kolegiacie pw. WNMP na dziedzińcu, znajduje się tablica Pamięci Ofiar Katynia upamiętniająca ofiary Zbrodni Katyńskiej odsłonięta w kwietniu 2010 roku.
Autorem tablicy wmurowanej we wnękę wewnętrzną muru okalającego dziedziniec kolegiacki, po północnej stronie świątyni, jest Adam Wójkiewicz.

Kompozycja składa się z dwóch plastycznych tablic: dużej, na której znajduje się centralna postać odwróconego tyłem jeńca ze skrępowanymi rękoma, w otoczeniu nazwisk zamordowanych, oraz małej z napisem okolicznościowym i plastyczną rogatywką na lewym rogu. Na tablicy znalazły się nazwiska 34 zidentyfikowanych „średzkich” ofiar Katynia, Charkowa i Miednoje.
Obok został posadzony pamiątkowy świerk przywieziony w Katynia.

Tablica Katyńska – Toruń
kościół św. Ducha
ul. Piekary 24

Daję im życie wieczne
nie zginą nigdy
i nikt nie wyrwie ich
z rąk moich _{(Jan +10,28)}

Tablica pamięci w kościele św. Ducha na ulicy Piekary 24 w Toruniu upamiętnia pomordowanych przez sowieckie NKWD
w 1940 roku.

Tablica pamięci w kościele św. Ducha Toruń.

Tablica Katyńska - Toruń kościół św. Ducha — *źródło: http://www.miejscapamiecinarodowej.pl/index.php/kujawsko-pomorskie/1855-torun-sciana-katynska*

Tabliczka cmentarna Mariana Taczaka. — Tabliczka pamiątkowa majora Mariana Taczaka na Cmentarzu Wojennym w Charkowie.
*źródło: https://plus.pomorska.pl/kartki-wyslane-ze-starobielska-zdjecia/ar/9928356*

Katyń…
ocalić od zapomnienia

Marian Taczak otrzymał swój Dąb Pamięci dzięki staraniom Szkoły Podstawowej im. mjr.Henryka Sucharskiego w Mazowszu nr 11 w Czernikowie.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

Marian Taczak

DANE PODSTAWOWE

Starobielsk, 1 stycznia 1940 r.

Pamięci Ofiar Katynia w Środzie Wielkopolskiej

Tablica Katyńska – Toruńkościół św. Duchaul. Piekary 24

Katyń…ocalić od zapomnienia

Powiązane wpisy

Tablica Katyńska – Toruń
kościół św. Ducha
ul. Piekary 24

Katyń…
ocalić od zapomnienia