A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U V W X Z
Stanisław Stefan Ślusarek

Stanisław Stefan Ślusarek

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 18 grudnia 1917 rok Gostyń, województwo poznańskie
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 11-13 maja 1940 roku

Syn Stanisława i Katarzyny z domu Koniecznej, urodził się 18 grudnia 1917 roku w Gostyniu.
Absolwent gimnazjum gostyńskiego z 1936 roku. Służył w 3. Pułku Piechoty w Jarosławiu. W 1939 roku walczył w ramach 2. Dywizji Piechoty.

Kawaler.

Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 054/3 z 5 maja 1940 roku. Rozstrzelany 11-13 maja 1940 roku.

Stanisław Stefan Ślusarek został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).

Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Stanisława Ślusarka zostały odnalezione: zaświadczenie oficerskie, karta przydziału wojennego, zaświadczenie szpitala wojennego 703 oraz jeden list prawdopodobnie od matki z datą 12.I.1940 roku (0897).

Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Mieszkańcy Gostynia i okolic w mogiłach katyńskich [11]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
https://muzeum.gostyn.pl/wp-content/Gostynski_Slownik_Biograficzny/S1/%C5%9Blusarek%20stanis%C5%82aw.pdf


Rekonstrukcja losów Stanisława Ślusarka

Jego losy w okresie od września 1939 roku do wiosny 1940 roku można w znacznej części zrekonstruować dzięki notatkom jego kolegi pułkowego, ppor. Jana Kamińskiego, znalezionym w 1943 roku przy jego zwłokach w lesie katyńskim.

wrzesień 1939 roku

Dywizja Piechoty, w skład której wchodziły trzy pułki: 2. pułk piechoty (Sandomierz), pułk piechoty (Jarosław) i 4. pułk piechoty (Kielce), walczyła we wrześniu w składzie Armii „Łódź” jako jej odwód od Łasku (1 września) do Modlina (kapitulacja 28 września). Ośrodek zapasowy dywizji mieścił się w Jarosławiu i właśnie do niego skierowano Stanisława Ślusarka po mobilizacji 31 sierpnia. Zadaniem ośrodka była obrona Jarosławia i Radymna oraz przygotowanie obrony na wschodnim brzegu Sanu od Sieniawy do Radymna. 4 września batalion marszowy 3. pułku piechoty został skierowany do Pawłosiowa, odległego o 3 km na południowy zachód od Jarosławia, celem ubezpieczenia miasta od strony Pruchnika. W nocy z 8 na 9 września batalion powrócił nad
San i rano, we współpracy z innymi pododdziałami ośrodka, obsadził pozycje wzdłuż szosy do Oleszyc i Lubaczowa na wschodnim brzegu rzeki. 10 września około południa jednostki niemieckie podeszły pod Jarosław, ale ich natarcie zostało odparte i dopiero następnego dnia, po kilkugodzinnej walce, przełamały polską obronę i przekroczyły San. Wobec tego pododdziały ośrodka wycofywały się na północny-wschód, w kierunku Rudawy i Dzikowa, gdzie znajdował się punkt zborny.
Z zapisków ppor. Kamińskiego wynika, że batalion 3. pułku piechoty już 9 września przez Oleszyce, gdzie został ostrzelany przez bojówkę ukraińską, dostał się do Dzikowa; tutaj przenocowano. Jeden z pododdziałów ośrodka wycofał się 12 września z lasów pod Rudawą, w dniach 13-17 września maszerował lasami pod ciągłym naporem oddziałów niemieckich na północ, w kierunku Józefowa, lecz wobec beznadziejnej sytuacji został rozwiązany przez dowódcę; sprzęt zniszczono a żołnierze rozeszli się.
Batalion zapasowy 3. pułku piechoty wycofywał się 11 września z Rudawy w kierunku Oleszyc, Lubaczowa i Tomaszowa Lubelskiego i dalej na wschód. W Bełżcu z różnych grup żołnierzy ośrodka zorganizowano batalion zbiorowy, który wycofywał się w kierunku Rawy Ruskiej i dalej przez Mosty Wielki i Kamionkę Strumiłową do lasów w okolicy Brodów. 16 września wieczorem
batalion podzielony na dwie części wyruszył w kierunku Tarnopola. Jedna część przez Podkamień dotarła jedynie do Załoźców (25 km na południe od Brodów) i tutaj 18 września rano została otoczona przez oddziały sowieckie. Druga część, w której maszerował ppor. Kamiński, skierowała się na Złoczów i w tym samym dniu dostała się do niewoli sowieckiej.

niewola sowiecka

Notatki ppor. Kamińskiego za trzy dni, 19-21 września, zostały wprawdzie zniszczone, lecz wiadomo z innych relacji, że w tym czasie jeńcy przeszli do Tarnopola (z Załoźców około 30 km, ze Złoczowa około 60 km). 22 września przemaszerowali przez Podwołoczyska nad Zbruczem do obozu we Frydrychówce, dawnym majątku Ledóchowskich, położonym w pobliżu Wołoczysk po rosyjskiej stronie granicy. Tutaj zgromadzono kilka tysięcy jeńców wziętych do niewoli przez sowieckie jednostki Frontu Ukraińskiego i rozmieszczono ich w zabudowaniach folwarcznych (stajnie, obory itd.) i w pobliskiej cukrowni. Wieczorem 24 września nastąpił wymarsz do stacji kolejowej, załadunek do wagonów towarowych i odjazd na wschód. Następnego dnia transport przejechał przez Płoskirów. 28 września dojechał do stacji Hanówka, skąd jeńców doprowadzono do pobliskiej Kozielszczyny (4 km od stacji) i rozmieszczono w zrujnowanych zabudowach gospodarczych dawnego klasztoru.
Zamieszkali w oborach i chlewach bez jakiegokolwiek wyposażenia; spali na ziemi, przykrywali się płaszczami i kocami, jeśli je mieli. Stanisław Ślusarek i Jan Kamiński przykrywali się jednym kocem i siennikiem, który otrzymali dopiero 9 października, gdy już bardzo się ochłodziło. Budowę pryczy rozpoczęto dopiero 11 października. gdy padał deszcz. Przez od dawna nie reperowane, dziurawe
strzechy woda lała się na śpiących, a z powały spadały rozmiękłe kawałki gliny. Do budynku murowanego przeniesiono jeńców dopiero 23 października. W obozie przebywało około dziesięć tysięcy jeńców, natomiast był tylko jeden kran z wodą, brakowało latryn, jeńcy nie myli się, szybko zapanowało zawszenie.
Stanisław Ślusarek pracował w kuchni. Stanowiły ją cztery kotły ustawione na paleniskach na dworze, przeniesiono je pod dach dopiero 10 października. Oczywiste jest, że te cztery kotły były dalece niewystarczające na tak znaczną liczbę ludzi, zatem kuchnia pracowała bez przerwy i zupę, gotowaną na liściach buraków i kapusty, wydawano przez całą dobę. Od 22 października 1939 roku
Ślusarek przestał pracować w kuchni. Ostatnia wiadomość o nim z obozu w Kozielszczynie pochodzi z 23 października. Grali wówczas z ppor. Kamińskim w szachy.

obóz w Kozielsku

2 listopada jeńcy odmaszerowali do stacji kolejowej, załadowano ich do wagonów i 4 listopada rano dowieziono do stacji w Kozielsku. O pobycie Stanisława Ślusarka w obozie niewiele wiadomo. Jedyna notatka w zapiskach ppor. Kamińskiego pochodzi z 13 listopada, gdy koledzy składali mu życzenia imieninowe. Wywieziony został z obozu 10 maja 1940 roku przedostatnim transportem na podstawie listy dyspozycyjnej NKWD nr 054/3, datowanej 5 maja, do UNKWD w Smoleńsku i zastrzelony w lesie katyńskim, zapewne następnego dnia. Jego zwłoki wrzucono do zbiorowego dołu, oznaczonego w 1943 roku numerem 8,
jednak ich nie odnaleziono.


Powiązane wpisy

Scroll to Top