Józef Paszkiewicz
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 12 lutego 1898 rok Czapury, powiat poznański, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): major artylerii
Miejsce kaźni i pochówku: Charków
Major artylerii, syn Wojciecha i Marii z domu Heigelman, urodził się 12 lutego 1898 roku w Czapurach w powiecie poznańskim. W latach 1915-1916 służył w armii niemieckiej. W grudniu 1918 roku stanął na czele oddziału utworzonego przez mieszkańców Czapur i wziął udział w walkach w Poznaniu. Od 1 stycznia 1919 roku dowódca kompanii w 1. Pułku Strzelców Wielkopolskich w Powstaniu Wielkopolskim. W Wojsku Polskim od 1919 roku. Podczas wojny polsko-bolszewickiej 1919-1921 walczył w szeregach 55. Pułku Piechoty Wielkopolskiej. Najpierw walczył na froncie ukraińskim – brał udział w obronie Lwowa od marca do czerwca 1919 roku. Od października 1919 roku na froncie białoruskim w ramach wojny polsko-bolszewickiej, gdzie szczególnie odznaczył się w ofensywie na Mińsk. Rozbił przeważające siły nieprzyjaciela. Za czyn ten otrzymał Order Virtuti Militari V klasy. W 55. Pułku Piechoty służył do 1926 roku, a następnie pełnił służbę w 17. Pułku Artylerii Polowej jako dowódca baterii. Od 1935 roku służył w Centrum Wyszkolenia Artylerii. We wrześniu 1939 roku był dowódcą Ośrodka Zapasowego Artylerii Lekkiej nr 8 w Skierniewicach. Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 grudnia 1920 roku. 27 stycznia 1930 roku awansował na kapitana ze starszeństwem.
Odznaczony ponadto czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921 i Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości.
W czasie mobilizacji w 1939 został mianowany dowódcą Ośrodka Zapasowego Artylerii Lekkiej Nr 8 w Skierniewicach. 6 września podjął decyzję o skierowaniu oddziału do Chełma. Po agresji ZSRR na Polskę 19 września w rejonie Łucka dostał się do niewoli sowieckiej.
Ukończył gimnazjum matematyczno-przyrodnicze im. Bergera w Poznaniu maturą w 1915 roku. Uczestnik strajku szkolnego w 1906 roku. Był członkiem Towarzystwa Tomasza Zana. W latach 1923-1925 studiował prawo na Uniwersytecie Poznańskim.
Kawaler.
Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień podpułkownika.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Józef Paszkiewicz został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).
Literatura:
Charków, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [2]
Powstańcy wielkopolscy w grobach katyńskich [15]
Powstańcy Wielkopolscy w mogiłach katyńskich [16]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich [29]
https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zef_Paszkiewicz
Order Virtuti Militari
Podczas ofensywy na Mińsk pozycje 6 kompanii 55. Pułku Piechoty zostały 12.X.1920 w pobliżu wsi Jaroszówka zaatakowane przez nieprzyjaciela, który przy mocnym wsparciu artylerii uderzył znacznym siłami. W obliczu przytłaczającej przewagi przeciwnika kompania musiała się wycofać, przez co w linii frontu powstała luka. Stojąc na czele dwóch batalionów, dzięki doskonałemu dowodzeniu, podporucznik Paszkiewicz zdołał utrzymać powierzony mu odcinek, a nawet przystąpił do zdecydowanego kontrataku na skrzydło nieprzyjaciela, czym zmusił do go zaprzestania akcji zaczepnej. Co więcej, ciągle prąc do przodu odrzucił wroga za linię rzeki Usy. Do niewoli wzięto kilkudziesięciu jeńców.
Za czyn te został odznaczony Orderem VM 5 kl. nr. 4655. Odznaczony również czterokrotnie Krzyżem Walecznych.
Szczegółowy opis czynów
Po zdobyciu w dniu 10.10.20 r. przez 1 Pułk Strzelców Wlkp. Kajdanowa bolszewicy przez kilka dni następnych bezustannie prowadzili zacięte ataki, chcąc ostatecznie opanować Kajdanowo z powrotem, by tym samym wstrzymać naszą ofensywę na Mińsk. Dnia 12.11.20 r. przeszedł przeciwnik do generalnego ataku na całym przyczółku pragnąc tym razem za wszelką cenę, jak okazało się po tym z przychwyconych rozkazów bolszewickich przerwać nasz front. Skoncentrowawszy większe siły naprzeciw lewego naszego skrzydła, uderzyli bolszewicy całymi masami po uprzednim gruntownym przygotowaniu artyleryjskim na wieś Jaroszówkę, gdzie graniczyły właśnie odcinki naszej 6. kompanii i oddziały 15. Dyw. P. Wlkp. Ppor Paszkiewicz, dowódca 6. komp. wytrzymywał wszystkie uderzenia, zadając nieprzyjacielowi olbrzymie straty. Dopiero gdy sąsiadującym z nim 7. P. Strz. Wlkp. pod naciskiem przeważających sił nieprzyjacielskich wycofał się manewrem z zajmowanej przezeń pozycji, zmuszony był ppor. Paszkiewicz nagiąć cośkolwiek lewe swe skrzydło. Z chwilą jednak gdy bolszewicy parli wciąż naprzód, zorientował się ppor. Paszkiewicz w całej powadze sytuacji, jaka mogłaby się wytworzyć, gdyby posuwaniu się dalszemu przeciwnika nie stawić zdecydowanego oporu i polecając 2 plutonom obsadzającym odcinek trzymać się bezwzględnie, uderzył sam na czele rezerwowego i 1 kom. (…) ruchem skrzydłowym na przeciwnika, zmuszając go nie tylko do zaprzestania akcji zaczepnej, lecz parł stale naprzód, wyrzucił go na Irę (?) oczyszczając cały teren przed rzeką od nieprzyjaciela. Kontratak ppor. Paszkiewicza, znakomicie wykonany dzięki doskonałemu prowadzeniu żołnierzy w ogniu, dzięki osobistej odwadze dowódcy kompanii, który nie bacząc na silny ogień kar. masz i na ciężkie straty, jakie poniosła kompanja, stale znajdował się w linji pierwszej, by dać tylko przykład dobry żołnierzom, przyniósł w rezultacie kilkudziesięciu jeńców oraz zasłał pole walki kilkuset trupami nieprzyjacielskimi.
Za akcję tę, doskonale przeprowadzoną uprzejmie proszę o nagrodzenie ppor. Paszkiewicza krzyżem Virtuti Militari kl. V.
Dowódca Pułku, podpułkownik
Wniosek o odznaczenie orderem Virtuti Militari Józefa Paszkiewicza, biuro WBH.
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/pdfviewer/?f=/c/scans/VM/I.482.23-1703.pdf
