Stefan Mroczkiewicz
DANE PODSTAWOWE
Data i miejsce urodzenia: 27 sierpnia 1905 rok Wągrowiec, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik służby zdrowia rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Charków
Podporucznik służby zdrowia rezerwy, syn Antoniego i Teresy z domu Markiewicz, urodził się 27 sierpnia 1905 roku w Wągrowcu. Absolwent Szkoły Podchorążych Rezerwy Sanitarnych z 1933 roku. Odbył ćwiczenia rezerwy w 8. Szpitalu Okręgowym w 1934 roku oraz w 7. Szpitalu Okręgowym w 1936 roku. Mianowany podporucznikiem ze starszeństwem 1 stycznia 1935 roku i przydzielony do kadry zapasowej 7. Szpitala Okręgowego.
Maturę zdał w wągrowieckim Państwowym Klasycznym Gimnazjum w 1927 roku. Absolwent studiów farmaceutycznych Uniwersytetu Poznańskiego z 1931 roku. Na studiach był działaczem Polskiej Korporacji Akademickiej „Lechia”. Aptekarz. Po studiach podjął pracę w aptece „Pod Złotym Lwem” na Starym Rynku w Poznaniu, w 1936 roku przeniósł się do Bydgoszczy na stanowisko kierownika Apteki Centralnej przy ulicy Gdańskiej 27.
Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.
Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień porucznika.
Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.
Stefan Mroczkiewicz został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Upamiętniony na tablicy K!Lechia (1986) oraz na tablicy wielkopolskich farmaceutów w krużgankach kościoła OO Dominikanów w Poznaniu (2023).
Literatura:
Charków, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [2]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
https://wagrowiec1381.wordpress.com/tag/zwiazani-z-wagrowcem/page/3/
Edmund (w środku), Stefan (z prawej) oraz Marian (z lewej).
źródło: https://wagrowiec1381.wordpress.com/2017/08/13/stefan-mroczkiewicz-absolwent-klasztornej-na-liscie-katynskiej/
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań
Poszukiwania Stefana przez brata Mariana
Powołując się na „Słowo Powszechne” z dn. 24.3.1983 w sprawie
uzupełnienia Listy Katyńskiej pozwalam sobie przesłać dane o bracie moim śp. Stefanie przebywającym w obozie w Starobielsku.
Stefan Mroczkiewicz urodz. 27.8.1905 r. w Wągrowcu, ojciec Antoni, matka Teresa z Markiewiczów, ostatnio przebywał jako kierownik apteki centralnej w Bydgoszczy. Do wojska powołany został jako ppor. rez. sanit. do szpitala wojskowego w Toruniu, skąd wyruszył w kierunku Warszawy i potem przez Lublin do Chełma Lubelskiego, gdzie dostał się do tzw. niewoli sowieckiej i przebywał w obozie w Starobielsku. W dniu 13.1.1940 r. matka moja śp. Teresa Mroczkiewicz otrzymała pocztówkę z Rotes Kreuz z Poznania, do
której była doczepiona kartka napisana przez mego brata z adresem: Teresa Mroczkiewicz Lwówek oraz Apteka Centralna Bydgoszcz. Kto dostarczył kartkę do Czerwonego Krzyża w Poznaniu nie wiadomo. Przez cały okres okupacji nie mieliśmy żadnej wiadomości. W d. 15.12.1947 otrzymała moja matka list od p. Melanii Warszawskiej z Puszczykówka o wiadomości jakie otrzymała od swego syna, który razem z moim bratem przebywa w obozie w Starobielsku. Treść listu prześlę gdy będę miał odbitki. Wszelkie poszukiwania za pośrednictwem PCK w Warszawie jak i Ambasady Polskiej w Moskwie i za pośrednictwem Zw. Patriotów w Moskwie nie przyczyniły się do odszukania pobytu mego śp. Brata. Jest rzeczą bezsporną, że został zamordowany przez NKWD, ale gdzie znajduje się zbiorowy grób nie wiadomo, może w okresie tzw. „białych plam” nastąpi odkrycie tych masowych grobów w okolicy
Starobielska co jednak wydaje mi się małopodobne.
Mgr farmacji Marian Mroczkiewicz
Puszczykówko, dn. 15.XII.1947
Szanownej Pani
Uprzejmie donoszę, dzieląc się chętnie tak szczupłemi wiadomościami o naszych synach. A więc od syna mego odebrałam 2 kartki, jedną ze Starachowic, pisana z wiadomością pobytu w lagrze – pisana w listopadzie roku 1939. Otrzymana 31.XII.39 w Bydgoszczy. Druga kartka pisana w wigilię Bożego Narodzenia roku 1939 w Charkowie z opisem wigilii.
Jeńcy mieli rzekomo choinkę – siedemnaście potraw tradycyjnych,
rozrywki kulturalne, gry jak w szachy itp., donosił też, ze będzie pisał co drugi miesiąc. Niestety była to druga i ostatnia kartka. Otrzymałam tę kartkę 27.II.40. W Wielką Sobotę roku 1940 o godz. 8.30 rano otrzymałam na podany adres przeze mnie do niego, telegram radiowy. Z czego wynika, że ode mnie również pisaną kartkę odebrał. Telegram radiowy nadany w Moskwie o godz. 8 rano był następującej treści:
„Zdrowych i szczęśliwych Świąt! Stefan Warszawski, Stefan Mroczkiewicz i trzech innych kolegów z Bydgoszczy.”
Od tego czasu mimo naszych starań znikła wszelka wiadomość. Jednakże ja stale łudzę się nadzieją, że oni żyją i wrócą.
Łączę pozdrowienia i życzenia doczekania się następnych świąt
szczęśliwego powrotu oczekiwanego syna,
Melania Warszawska
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań
Strzępki wiadomości…
Rodzina Stefana Mroczkiewicza – matka Teresa i brat Marian przez wiele lat poszukiwali śladów zaginionego.
Kartka 1
Adresat: Teresa Mroczkiewiczowa, Lwówek pow. Nowy Tomyśl
Adnotacja: Kartkę tę otrzymaliśmy z obozu jeńców w Starobielsku w głębi Rosji. Zdrów, warunki bytu dobre. Bydgoszcz powiadomiliśmy także o tem.
Kartka 2
Dwie kartki z Polskiego Czerwonego Krzyża przesłane do Mariana Mroczkiewicza (brata), Zarząd Główny, Biuro Informacji i Poszukiwań, z datami: 8.9.1952 oraz 29.10.1959 informujące o braku odnalezienia Stefana Mroczkiewicza na terenie ZSRR.
Kartka 3
Wiadomość od E. Frankowskiego z dnia 12.I.1948 roku otrzymana przez Mariana Mroczkiewicza.
Szanowny Panie!
Odnośnie brata Pana, z którym często się widywałam jeszcze w okresie niewoli, donoszę, że został on wywieziony razem z innymi kolegami i zginął w 1940 roku (mnie więcej w kwietniu).
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań
TABLICA FARMACEUTÓW WIELKOPOLSKICH
Ponad jedną trzecią farmaceutów wymienionych na tablicy stanowią ofiary zbrodni katyńskiej, a przecież to nie wszyscy. Brakuje nazwisk
Maksymiliana Elke (1901-1940), absolwenta poznańskich studiów farmaceutycznych w 1927 roku, a także Kazimierza Wysockiego (1892-1940), właściciela apteki w Opalenicy, który w 1939 roku został zmobilizowany do 7. Szpitala Okręgowego w Poznaniu. W Lesie
Katyńskim strzałem w potylicę Rosjanie zamordowali również Antoniego Majorowicza, właściciela Apteki im. Adama Mickiewicza przy ul. Mickiewicza w Poznaniu. W 1939 roku Julian Nietupski (1893-1940) był kierownikiem apteki 7. Szpitala Okręgowego Korpusu nr VIII w Poznaniu. Uczestniczył w kampanii wrześniowej i po jej zakończeniu znalazł się w niewoli sowieckiej. Zginął w Katyniu. Kilka dni później NKWD przyszło po jego żonę, dzieci i dalszych krewnych. Wszyscy zostali zesłani na Sybir. W siedzibie NKWD w Charkowie zginął Stefan Mroczkiewicz (1905-1940), który w 1931 roku ukończył studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Poznańskim. Przez kilka lat pracował w Aptece „Pod Złotym Lwem” w Poznaniu, następnie uzyskał dyplom Oficerskiej Szkoły Sanitarnej i przeniósł się do Bydgoszczy, gdzie został kierownikiem Apteki Centralnej przy ul. Gdańskiej. Zmobilizowany do 7. Szpitala Okręgowego w Poznaniu, wraz z nim znalazł się na wschodzie Polski i trafił do obozu w Starobielsku. Został zastrzelony w siedzibie NKWD w Charkowie.
Polegli farmaceuci byli bardzo młodzi i kreatywni. Wielkopolska Okręgowa Izba Aptekarska i Oddział PTFarm w Poznaniu ze swoją Sekcją Historii Farmacji zatroszczyli się o zachowanie pamięci o nich i okolicznościową tablicą wpisały ich tragiczne losy w dzieje Poznania.
źródło: https://farmacjawielkopolska.pl/uploads/farmacja/21/PDF.pdf
Tablica pamiątkowa (odlew)
Umieszczona dnia 28 lipca 1986 roku w ogólnokrajowej izbie pamięci Korporacyjnej w kościele akademickim Św. Anny w Warszawie (w wieży bernardyńskiej – wymiary tablicy 80x57cm).
Korporacja “Lechia” (K! Lechia) jest męskim stowarzyszeniem studenckim, które powstało na Uniwersytecie Poznańskim w roku 1920. Opiera się o: wiarę, patriotyzm, zdobywanie wiedzy i rozwijanie przyjaźni wśród członków. Ważnym elementem tożsamości Lechii są również tradycje filomackie i filareckie, jak też etos rycerski.
Przedwojenna “Lechia” liczyła ok. 200 członków, z których większość stanowili sędziowie, adwokaci i lekarze. Patronem Korporacji był dowódca Powstania Wielkopolskiego gen. Józef Dowbor-Muśnicki. Oficjalna działalność “Lechii” skończyła się w 1939 roku. Wielu członków Korporacji zginęło w czasie niemieckiej okupacji i komunistycznej dyktatury. Po 1945 roku żyjący Lechici spotykali się nieoficjalnie kilka razy do roku aż do reaktywacji, która nastąpiła na początku lat dziewięćdziesiątych.
źródło: * materiały własne
Katyń…
ocalić od zapomnienia
Stefan Mroczkiewicz otrzymał swój Dąb Pamięci w Lasku Katyńskim w Poznaniu przy ulicy Polskiej z inicjatywy Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu.
Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.
