Zygmunt Marian Ertel

Podpułkownik w stanie spoczynku, syn Stanisława i Anieli z domu Hoffman, urodził się 25 lutego 1890 roku w Pieruszycach w powiecie pleszewskim. Ukończył w 1913 roku dziewięcioklasowe męskie gimnazjum humanistyczne w Ostrowie Wielkopolskim, gdzie zdał maturę. Jako gimnazjalista od 1908 roku należał do tajnego Towarzystwa Tomasza Zana. Następnie przez pewien czas przebywał w Hamburgu, gdzie pracował w firmie handlującej zbożem. Od 1913 roku studiował prawo na Uniwersytecie Berlińskim i jednocześnie ekonomię w Akademii Handlowej w Berlinie (zaliczył 3 semestry). 1 marca 1915 roku został
powołany do służby w armii niemieckiej, w której służył do stycznia 1919 roku. Walczył na froncie wschodnim. Służył w wojskach łączności. W 1917 roku po zdaniu egzaminu oficerskiego otrzymał nominację na podporucznika. Był dowódcą plutonu telegraficznego, a pod koniec służby został szefem łączności 11. Dywizji Piechoty. 2 lutego 1919 roku wstąpił w szeregi wojsk powstania wielkopolskiego. Został wcielony do I Batalionu Telegraficznego. Początkowo dowodził plutonem szkolnym w jego 3. kompanii, a po otrzymaniu awansu do stopnia porucznika (30 marca 1919 roku) objął 10 kwietnia 1919 roku dowództwo kompanii w nowo utworzonym II Batalionie Telegraficznym. Jednocześnie przez semestr kontynuował studia prawnicze na Uniwersytecie Poznańskim. W sierpniu 1919 roku na czele swej kompanii odszedł na front w składzie Grupy generała Konarzewskiego. Od 3 sierpnia 1919 roku dodatkowo został szefem łączności Grupy, a od 13 grudnia tego roku – szefem łączności 14. Dywizji Piechoty i jednocześnie nadal dowódcą dywizyjnej kompanii telegraficznej (nr 14). Na stanowiskach tych pozostał do końca wojny, awansując w tym czasie do stopnia kapitana (dekretem z 20 października 1920 roku – z dniem 1 kwietnia 1920 roku). Uczestniczył w wielu kursach i szkoleniach specjalistycznych. Był komendantem Centrum Wyszkolenia Łączności przy Dowództwie Okręgu Generalnego w Poznaniu, następnie I oficerem Szefostwa Łączności Dowództwa Okręgu Korpusu w Poznaniu, a po odbyciu stażu w armii francuskiej kierownikiem referatu w Sekcji Łączności Departamentu V Wojsk Technicznych Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. W kwietniu 1924 roku otrzymał awans do stopnia majora, ze starszeństwem od 1 lipca 1923 roku. 19 sierpnia 1924 został mianowany oficerem łącznikowym przy Dyrekcji Poczt i Telegrafów w Wilnie, następnie był szefem łączności Dowództwa Obszaru Warownego Wilno, a 16 lipca 1929 roku został szefem łączności 8. Dywizji Piechoty w Modlinie. 1 stycznia 1930 roku awansował do stopnia podpułkownika i 12 sierpnia 1930 roku objął dowództwo 3. Batalionu Telegraficznego w Grodnie. Z dniem 15 stycznia 1933 roku został oddany do dyspozycji Ministerstwa Poczt i Telegrafów i objął stanowisko naczelnika Wydziału Technicznego w Dyrekcji Okręgowej Poczt i Telegrafów w Bydgoszczy. 31 lipca 1933 roku został przeniesiony formalnie do rezerwy i jednocześnie przyjęty na etat Ministerstwa Poczt jako urzędnik cywilny (w V stopniu służbowym). Następnie został mianowany wicedyrektorem Okręgu Poczt i Telegrafów we Lwowie i na tym stanowisku pozostał do września 1939 roku.
Odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy, Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Niepodległości, Medalem Dziesięciolecia Odzyskania Niepodległości i Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921. Podczas służby w armii niemieckiej otrzymał Krzyż Żelazny II klasy.

Żonaty z Aldoną z domu Wysocką.

Aresztowany przez NKWD 25 października 1939 roku we Lwowie i osadzony w więzieniu na Zamarstynowie. Wiosną 1940 roku wywieziony do Kijowa.

Aresztant więzienia tzw. Zachodniej Ukrainy, zamordowany w więzieniu w Kijowie przy ul. Karolenkiwskiej 17 i pochowany w Kijowie-Bykowni. Lista wywózkowa nr 055/5-034 z maja 1940 roku.

Zygmunt Marian Ertel został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Jego pamięci poświęcono tablicę w katedrze polowej Wojska Polskiego w Warszawie, został też wymieniony na pamiątkowej tablicy, która znajduje się przy I Liceum Ogólnokształcącym im. Jana Kompałły i Wojciecha Lipskiego w Ostrowie Wielkopolskim.
24 maja 2013 r. przy kościele pw. św. Jadwigi Królowej w Krakowie został posadzony Dąb Katyński jego imienia.