Teofil Mikulski
Wydawnictwo Uniwersytetu wrocławskiego
wrocław 1999
Biogramy jeńców
Kozielsk
Starobielsk
Ostaszków
Ukraina
Zaginieni [258]
Biogramy jeńców obozów NKWD w Rosji sowieckiej.
Opracowane na podstawie informacji udzielanych przez rodziny, nielicznych zachowanych pamiątek i dokumentów oraz coraz bardziej ulotnej pamięci przyjaciół. Jeżeli dodamy do tego, iż już w czasie przygotowywania niniejszej książki do druku odeszło od nas na zawsze wielu, zrozumiemy, dlaczego poszczególne biogramy tak bardzo różnią się szczegółowością i objętością (fragment wstępu od redakcji).
CZYTAJ WIĘCEJ
Opis książki
Słowo wstępne
Już prawie sześćdziesiąt lat minęło od zbrodni katyńskiej, a pamięć jej wśród Polaków jest nadal niezmiennie żywa i rozległa. Zbrodnia katyńska i jej okoliczności należą do najbardziej znanych współczesnych symboli tragedii wojennych Polaków. Mówiono i pisano o niej od 1943 roku. W Polsce, zniewolonej przez despotyzm sowiecki, wydarzenia katyńskie należały do najbardziej zakłamanych. Sprawcy zbrodni nie chcieli się do niej przyznać. Z charakterystycznym dla komunistów zadufaniem, że każde kłamstwo ubrane w odpowiedni sztafaż propagandowy może zostać przyjęte przez zachodnie demokracje, uparcie powtarzali oskarżenia o nią hitlerowców. Byli przekonani, że uda się im odpowiedzialnością za zbrodnię obciążyć reżim hitlerowski, oskarżany i tak za inne działania ludobójcze. Obciążanie Sowietów tą zbrodnią było niewygodne dla wielkich mocarstw zachodnich, które szukając możliwości porozumienia z imperium stalinowskim, mimo oczywistych dowodów odpowiedzialności jego władców za zbrodnię katyńską, wolały głośno o niej nie mówić. Tak było w latach wojny i w pierwszych latach powojennych. Sytuacja zmieniła się dopiero w okresie zimnej wojny, kiedy sprawa katyńska stała się wygodnym argumentem w budowaniu oskarżeń reżimu komunistycznego o ludobójstwo.
To nie szacunek dla Polaków, ich wkładu w wojnę z hitlerowskimi Niemcami, ich tradycji, potrzeby uznania ich w pamięci narodów, poczucie sprawiedliwości, dążenie do ukarania sprawców czy wreszcie polski interes narodowy decydowały, że świat zaczął pisać i mówić o zbrodni katyńskiej oraz sądzie nad mordercami. Zbrodnia katyńska, jej charakter i okoliczności stawały się wymowną ilustracją charakteru systemu komunistycznego, przykładem działań ponadnarodowych, zdolnych do niczym niezasłoniętego ludobójstwa w imię obrony interesów swoich rządów czy też planów o panowaniu nad światem (fragment słowa wstępnego Wojciecha Wrzesińskiego).