Józef Pilaczyński

Porucznik rezerwy, syn Władysława i Joanny z domu Falkiewicz, urodził się 19 marca 1897 roku w Poznaniu. W czasie I wojny światowej walczył w armii niemieckiej. Wziął udział w powstaniu wielkopolskim. Od 27 grudnia 1918 roku w kompanii łączności. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1919-1921. Absolwent Szkoły Podchorążych Wojsk Łączności z 1921 roku. Służył w 3. i 2. Pułku Łączności. Od 1933 roku w kompanii telegraficznej 15. Dywizji Piechoty i w 8. Batalionie Telegraficznym. Należał do kadry Okręgu Korpusu VIII. Porucznikiem był od 19 marca 1939 roku.
Ukończył 9 klas niemieckiej szkoły średniej przed I wojną światową. Po demobilizacji w 1921 roku uczył się praktycznie zawodu kupieckiego w firmie „Siuchniński-Stobiecki” w Bydgoszczy. Został kupcem, właścicielem zakładu wytwórczego i sklepu w Bydgoszczy Specjalny Magazyn Wypraw – J. Pilaczyński i S-ka (na ulicy Gdańskiej w Bydgoszczy). Zakład, założony w 1924 roku, szył elegancką bieliznę pościelową, obrusy, a także bieliznę dla dzieci.
Działacz społeczny Zrzeszenia Kupców Samodzielnych. Aktywny działacz sportowy w Bydgoskim Towarzystwie Wioślarskim i Automobilklubie Pomorskim. Był miłośnikiem krajoznawstwa i zamiłowanym turystom. Dzieciom pokazywał rodzinny kraj i uczył go miłować. Wpierał Klub Przyjaciół Harcerstwa i Koło Przyjaciół Batalionu Obrony Narodowej w Bydgoszczy.

Żonaty z Zofią z domu Borys, miał trzech synów: Władysława, Romualda i Andrzeja (1938) oraz trzy córki: Urszulę (zmarła w 1934 roku w wieku 8 lat), Gabrielę i Alinkę (1934).

Zmobilizowany pod koniec sierpnia 1939 roku do 3. Batalionu Telegraficznego. Osadzony w obozie w Kozielsku wysłał list do rodziny na adres willi przy ulicy Kasprowicza. Niemcy wyrzucili żonę Zofię wraz z piątką dzieci i list powrócił do obozu, ponieważ nie znaleziono adresata. Według relacji rodzinnej, po wojnie żona Zofia dowiedziała się, że mąż załamał się, gdy list powrócił. Był przekonany, że rodzina zginęła. Poinformował o swojej sytuacji ponownie wysyłając jeszcze jedną kartkę do znajomego Niemca, dentysty, który mieszkał na ulicy Pomorskiej. List udało się przekazać rodzinie.

Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa numer 032/1 z 14 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 16-19 kwietnia 1940 roku.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień kapitana.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Józef Pilaczyński został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017).

Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy ciele Józefa Pilaczyńskiego zostały odnalezione: dowód rejestracyjny samochodu Chewrolet, wizytówka, legitymacja członka Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych w Bydgoszczy, świadectwo szczepienia w Kozielsku, karta (03275).