Józef Nowak

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 17 marca 1903 rok Żydów, powiat gnieźnieński, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): podporucznik służby zdrowia rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Charków

Podporucznik służby zdrowia rezerwy, syn Franciszka i Marianny, urodził się 17 marca 1903 roku w Żydowie w powiecie gnieźnieńskim. Należał do kadry zapasowej 1. Szpitala Okręgowego. Zmobilizowany w 1939 roku, w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej.
Działał w stowarzyszeniu Bratniej Pomocy. Był prezesem oddziału poznańskiego. Ukończył studia na Uniwersytecie w Poznaniu w 1932 roku. Lekarz medycyny, internista z Poznania.

Żonaty z Ireną z domu Radomską, miał córkę Alicję (1937) oraz bliźniaczki urodzone 16.04.1940 roku – z dziewczynek przeżyła tylko jedna: Jolanta.
Przesłał rodzinie list z obozu NKWD w Starobielsku (?). Forma korespondencji (dwustronnie zapisana karteczka papieru o wielkości ok. 6x3cm) wskazuje, iż została dostarczona przez osobę bez udziału poczty. Rodzina otrzymała również telegram z dnia 20.03.1940 roku z obozu NKWD w Starobielsku.

Jeniec obozu NKWD w Starobielsku, zamordowany w siedzibie charkowskiego Zarządu NKWD i pochowany w Charkowie.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień porucznika.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Józef Nowak został upamiętniony na tablicy pamięci „Mieszkańcy województwa poznańskiego – ofiary ludobójstwa katyńskiego” w kaplicy św. Józefa kościoła pw. św. Jana Kantego w Poznaniu (19.09.2017). Wymieniony na monumencie Pamięci Ofiar Katyńskich Ziemi Witkowskiej (2020).

Wymieniony na liście katyńskiej 99 oficerów podporucznika Mariana Babuchowskiego.

Literatura:
Charków, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [2]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
* materiały własne Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu udostępnione przez członków

Zarząd Bratniej Pomocy w grudniu 1928 roku.
Stoją: Klekotko (skarbnik), Fabianowski (członek zarządu), Fikus (członek zarządu). Siedzą: Kopa (II viceprezes, Nowak (prezes), Jagalski (I viceprezes i sekretarz).

Józef Nowak Bratnia Pomoc — Zarząd Bratniej Pomocy w lutym 1930 roku.
Stoją: Żymanowski Edmund, Kasznica Stanisław, Malenda Antoni.
Siedzą: Pawlak Bolesław, Nowak Józef (prezes), Karls Jan, Pułacki Marjan.

Józef Nowak - Zjazd Bratniej Pomocy w Poznaniu — **Konferencja Międzyśrodowiskowa Ogólnopolskiego Związku Bratnich Pomocy**
w Poznaniu od 25 do 26 maja 1929 roku w czasie Powszechnej Wystawy Krajowej
I rząd: Puchalski (Wilno), Słomiński (Warszawa), Arlitewicz (Warszawa), z czapką (Cieszyn), Olszewski (Gdańsk), Martyniak (Lublin).
II rząd: Dżogu (Lwów), Nowak (Poznań), Grabski (Warszawa), Horodyński (Kraków).
*źródło zdjęć: * materiały własne*

Dyplom ukończenia studiów lekarskich na Uniwersytecie Poznańskim w latach 1924 -1932 przez Józefa Nowaka.

Józef Nowak uprawnienia lekarskie — Zaświadczenie rejestracyjne Józefa Nowaka, wydane przez Urząd Wojewódzki Poznański dnia 4 kwietnia 1935 roku, uprawniające do wykonywania praktyki lekarskiej w Państwie Polskim po uprzednim wpisaniu się na listę członków właściwej okręgowej izby lekarskiej. Połowa lat 30-tych XX wieku.

Józef Nowak, zaświadczenie rejestracyjne — Zaświadczenie rejestracyjne nr 130 wydane 18.4.1935 roku
Izba Lekarska Poznańsko-Pomorska potwierdza, iż Józef Nowak został zarejestrowany z dniem 4.4.1935r. i ma prawo wykonywania praktyki lekarskiej w Państwie Polskim.
———————————————————————–
Córka Alicja „od zawsze chciała być lekarzem” i jest lekarzem – pediatrą. W trakcie swojej drogi zawodowej spotkała wykładowców, lekarzy pamiętających i bardzo ciepło wspominających jej Ojca Józefa;
dr Mieczysława Stabroskiego, wieloletniego dyrektora szpitala dziecięcego przy ulicy Krysiewicza w Poznaniu;
prof. Józefa Wiza, mikrobiologa, wykładowcę akademickiego z którym jej Ojciec m.in. uczył się w gimnazjum.

Józef Nowak potwierdzenie praktyk — Świadectwo odbycia praktyk w Szpitalu Ginekologicznym Ubezpieczalni Społecznej w Poznaniu w charakterze wolontariusza w latach 1934-1935.

*źródło skanów pism: * materiały własne*

Ślub Józefa Nowak z Ireną Radomską — Ślub Józefa Nowaka z Ireną Radomską, marzec 1936 roku
Dziewczynka stojąca obok panny młodej to siostrzenicą Józefa.
*źródło: * materiały własne*

Ślub Ireny i Józefa Nowak, marzec 1936 rok — Irena i Józef Nowak, ślub kościelny marzec 1936 roku

Józef Nowak z Alicja — Józef Nowak z córką Alicją (1937)

Chrzest Alicji Nowak — Chrzest córki Alicji Nowak (1937)

Józef i Irena Nowak z córką Alicją (1937/1938)

Józef i Irena Nowak — Irena i Józef Nowak, ślub cywilny marzec 1936 roku

Córka Alicja — Córka Józefa Nowaka – Alicja z psem (1938)
w ogrodzie domu dziadków w Puszczykowie.

*źródło zdjęć: * materiały własne*

Żona Józefa – Irena, będąc na samym początku ciąży bliźniaczej, na prośbę wyjeżdżającego, zmobilizowanego do jednostki wojskowej w 1939 roku męża, przeniosła się do swoich rodziców, państwa Radomskich. Mieli oni duży dom w Puszczykowie, w którym wszyscy mieszkali do dnia porodu bliźniaczek (16.04.1940). Następnie Niemcy wyrzucili ich i cała rodzina znalazła grzecznościowo miejsce w willi znajomych, rodziny Tomiaków, w Starym Puszczykowie. Pozostali tam przez cały okres wojny, aż do wyzwolenia. Pani Aniela wspomina swoją Mamusię i Dziadków, którzy wielokrotnie narażali się Niemcom, ratując życie i zdrowie dzieci. Zarówno Matka Irena, jak i Dziadek E. Radomski (przeszedł na emeryturę przed wojną, odchodząc ze stanowiska dyrektora Towarzystwa Ubezpieczeniowego Przezorność), musieli w trakcie okupacji podjąć pracę zarobkową.

Po wojnie, ze względu na sytuację polityczną w Polsce – Matka powiedziała córkom, że Ojciec zginął na wojnie. O zamordowaniu Ojca przez sowietów dowiedziały dopiero się wiele lat później.

List z obozu w Starobielsku (?) – bez daty

WP. Irena Nowak, Poznań, Kolejowa 31
lub
E. Radomski, Puszczykowo, ul. Poznańska 103

Najdroższa Iruś,
moje kochane maleństwo i wszyscy moi drodzy. Już wielokrotnie pisałem do Ciebie Iruś i dziś znów nadarzyła się sposobność. Jestem zupełnie zdrów i dotychczas całą kampanię przebyłem szczęśliwie.
Myślę o Was stale czy jesteście zdrowi i czy wszyscy są w domu. Bardzo często myślę o Was i przyglądam się Waszej fotografii. Psychicznie czuję się również dobrze i życzę Wam wszystkim zdrowia i pomyślności.
Bądź Iruś o mnie spokojna; codziennie modlę się abyśmy szczęśliwie się zobaczyli.
Serdecznie Was całuję,
Józek
——————————————————————-

Biorąc pod uwagę wielkość dwustronnie zapisanej karteczki (~6x3cm) i jej brak oznaczenia miejsca – nie wiadomo, jak trafiła do rąk żony Ireny? skąd (front/obóz NKWD) została wysłana? kiedy została napisana przez Józefa Nowaka?

List Józefa Nowaka do rodziny _2 — *źródło: * materiały własne*

Telegram, Starobielsk, 21.3.40 godz. 22.09

dostarczone przez Niemcy do Poznania – 22.03.40 godz: 9:15

Kochana Iruś!
Całusy córeczce. 5 listów otrzymałem. Pisz dużo. Pamiętam o Was. Serdeczne życzenia Wielkanocne, pozdrowienia
Twój kochający,
Józef Nowak

źródło: * materiały własne

Pamięci Ofiar Katyńskich Ziemi Witkowskiej

Pamięci Ofiar Katyńskich Ziemi Witkowskiej
więzionych i zamordowanych przez sowieckie NKWD
wiosną 1940 w dołach śmierci:
Kozielsk / Katyń; Ostaszków Kalinin / Twer Miednoje; Starobielsk / Charków

Odsłonięty 26 września 2020 roku,
jest symbolem mordu z wiosny 1940 roku. Monument
upamiętnia 38 ofiar zbrodni katyńskiej pochodzących z ziemi witkowskiej.

W 100-lecie zwycięstwa żołnierza polskiego
w wojnie z bolszewikami 1919-1920 roku
w 80 rocznicę zbrodni katyńskiej.

Ze wsparciem darczyńców pomnik ten wystawiło
zgrupowanie historyczne „Kompania Witkowska”.

Witkowo, 26.IX.2020 rok

źródło: https://hit.policja.gov.pl/hit/aktualnosci/194364,Odsloniecie-pomnika-quotPamieci-Ofiar-Katynskich-Ziemi-Witkowskiej.html

Katyń…
ocalić od zapomnienia

Józef Nowak otrzymał swój Dąb Pamięci w Lasku Katyńskim w Poznaniu przy ulicy Polskiej z inicjatywy Stowarzyszenia Katyń w Poznaniu.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.

Józef Nowak

DANE PODSTAWOWE

List z obozu w Starobielsku (?) – bez daty

Telegram, Starobielsk, 21.3.40 godz. 22.09

Pamięci Ofiar Katyńskich Ziemi Witkowskiej

Katyń…ocalić od zapomnienia

Powiązane wpisy

Katyń…
ocalić od zapomnienia