A B C D E F G H I J K L Ł M N O P Q R S T U V W X Z
Zbigniew Antonowicz foto

Zbigniew Antonowicz

DANE PODSTAWOWE

Data i miejsce urodzenia: 14 listopada 1894 rok Kalisz, województwo poznańskie
Stopień wojskowy (z 1.09.1939): kapitan saperów rezerwy
Miejsce kaźni i pochówku: Katyń
Zamordowany: 4-7 kwietnia 1940 roku

Kapitan saperów rezerwy, syn Michała i Zofii z domu Kucharskiej, urodził się 14 listopada 1894 roku w Kaliszu. Młodszy brat Teodora Oresta Antonowicza. Wcielony w 1915 roku do Legionu Puławskiego. Podczas walk Legionu 7 sierpnia 1915 roku pod Nurowem został wysłany jako łącznik do dowódcy batalionu z prośbą o pomoc. W celu wykonania zadania przebiegł przez teren silnie ostrzeliwany przez niemiecką artylerię i karabiny maszynowe. Dotarł do dowództwa Legionu, mimo że został ranny w głowę i utracił oko. Za ten czyn został odznaczony Orderem Virtuti Militari V klasy. Do Polski powrócił w sierpniu 1918 roku i wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej, a następnie do Pułku Ziemi Kaliskiej (późniejszy 29. Pułk Strzelców Kaniowskich). Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1918-1921. Pracował w Intendenturze Dowództwa Okręgu Korpusu IV Łódź jako urzędnik wojskowy. Po zakończeniu wojny przeniesiony do Szefostwa Inżynierii i Saperów Dowództwa Okręgu Korpusu Łódź. Odbył kurs doskonalenia oficerów. W 1926 roku odkomenderowany na stanowisko dowódcy plutonu, a następnie adiutanta pułku w 2. Pułku Saperów. Przeniesiony do Samodzielnego Referatu Informacyjnego OK I w Warszawie (1931-1935). W 1935 roku powrócił do 2. Pułku Saperów. Ze względu na zły stan zdrowia, w 1938 roku skierowany do rezerwy. Otrzymał przydział do I Okręgu Korpusu. Zmobilizowany uczestniczył w ewakuacji zakładów w których pracował, potem dołączył do macierzystej jednostki korpusu saperów kaniowskich w Puławach, kończąc szlak bojowy pod Dubnem. Tam dostał się do niewoli sowieckiej.

Odznaczony ponadto Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem Niepodległości, Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości i Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918-1921.

Od 1904 roku uczęszczał do gimnazjum rządowego. Po strajku szkolnym w 1905 roku kontynuował naukę w domu, a w latach 1909-1914 w Szkole Realnej w Kaliszu, gdzie przez 2 lata był członkiem tajnego kółka „Samokształcenia” wraz z gronem kolegów z klasy. Od 1914 roku uczył się na Politechnice Moskiewskiej, przerwane wcieleniem do Legionu Pułaskiego. Pod koniec grudnia 1916 roku ponownie podjął naukę.
Po przejściu do rezerwy ze względu na pogarszający się stan zdrowia w latach 1938-1939 pełnił funkcję wicedyrektora Państwowego Zakładu Inżynierii w Modlinie. Mieszkał w Nowym Dworze Mazowieckim.

Żonaty z Bronisławą z domu Starzyńską, miał córkę Annę (1919) oraz dwóch synów: Witolda (1922) i Zbigniewa (1927).

Jeniec obozu NKWD w Kozielsku, zamordowany i pochowany w Katyniu. Lista wywózkowa bez numeru z 2 kwietnia 1940 roku. Rozstrzelany 4-7 kwietnia 1940 roku.

Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z 5 października 2007 roku awansowany pośmiertnie na stopień majora.

Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari oraz Krzyżem Kampanii Wrześniowej 1939 roku.

Pamięci Zbigniewa Antonowicza poświęcono tablicę w katedrze polowej WP w Warszawie. Wymieniony na tablicach pamiątkowych w kościele pw. Matki Bożej Różańcowej i na zbiorowej mogile na cmentarzu parafialnym przy ul. Piaskowej w Puławach.

Wg list ekshumacyjnych i dokumentów Zarządu Głównego Polskiego Czerwonego Krzyża przy nie rozpoznanym ciele Zbigniewa Antonowicza zostały odnalezione: list z dnia 23.I.1940 roku „Zbichurka najdroższy! Nareszcie z listu do proboszcza mamy trochę wiadomości o Tobie”, dalej w treści „Mieszkamy w Nowym Dworze w dawnym mieszkaniu Kuberów nad piekarnią ul. Przyrynek 9 m. 10. Podpisała: Gromadka”, Bronka, Hania, Witek, Zbyszek” oraz modlitewnik z notatkami (02284). Zbigniew Antonowicz został zidentyfikowany (w latach 80-tych XX wieku) na podstawie informacji od rodziny – dzięki fragmentom listu znalezionego w mundurze.

Literatura:
Katyń, Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego [1]
Kaliszanie – ofiary zbrodni katyńskiej [9]
Postanowienie nr 112-48-07 Prezydenta RP z dnia 5 października 2007 r. [19]
Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich [29]
Zabici w Katyniu, Indeks represjonowanych, tom XXI [30]
https://pl.wikipedia.org/wiki/Zbigniew_Antonowicz


Order Virtuti Militari

Podczas walk Legionu Pułaskiego 7 sierpnia 1915 roku pod Nurcem wysłany jako łącznik do 2 kompanii celem doniesienia o przygotowaniach Niemców do ataku na dopiero co zdobyte polskie pozycje i z prośbą o przysłanie posiłków.

W tym celu musiał przedostać się przez pole silnego obstrzału karabinów maszynowych i artylerii niemieckiej.
Nie zważając na niebezpieczeństwo na jakie się narażał, starszy szeregowy wyskoczył z okopu i przebiegł do dowództwa Legionu, doniósł wiadomości terminowo, mimo, że został raniony odłamkiem granatu w czoło i utracił oko.

Za czyny te został odznaczony Orderem VM 5 kl. nr 5345. Odznaczony również Krzyżem Niepodległości.

Zbigniew Antonowicz zdjęcie VM
Order Virtuti Militari

Wniosek o odznaczenie orderem Virtuti Militari w myśl chwały Kapituły Tymczasowej z dnia 23.1.1920 Zbigniewa Antonowicza
Wniosek o odznaczenie orderem Virtuti Militari w myśl chwały Kapituły Tymczasowej z dnia 23.1.1920 Zbigniewa Antonowicza
źródło: https://wbh.wp.mil.pl/c/scans/VM/I.482.54-4508.pdf
Wniosek o odznaczenie orderem Virtuti Militari Zbigniewa Antonowicza
Wniosek VM Zbigniewa Antonowicza złożony z przez gen. por. Rządkowskiego, który w opinii stwierdził: Zasługuje na odznaczenie Virtuti Militari V klasy, 7.III.1922 r.

Szczegółowy opis czynów

Wymieniony brał czynny udział we wszystkich walkach 1 Legjonu tj. od boju pod Pakosławiem dn. 19 maja do boju dn. 7 sierpnia 1915 roku pod Nurcem.
Dnia 7 sierpnia 1915 roku w boju pod Nurcem wymieniony został wysłany przez d-cę komp. 2 jako łącznik do d-cy Baonu celem doniesienia o przygotowaniach Niemców do ataku na tylko co zdobyte przez nas pozycje i z prośbą o przysłanie posiłków.
W tym celu należało przejść przez pole silnego ostrzału karabinów maszynowych i artylerji niemieckiej.
Wymieniony nie zważając na niebezpieczeństwo na jakie się naraża wyskoczył z okopów i przebiegł do d-ctwa 1 Legjonu, które było odgraniczone przez pozycje niemieckie, doniósł wiadomość terminowo, mimo, że został zraniony odłamkiem granatu w czoło z utratą oka.

Czy ranny lub zabity przy akcji: ranny w czoło odłamkiem granatu z utratą oka.


Zbigniew Antonowicz na koniu
Ppłk Stanisław Magnuszewski i asystujący mu kpt. Zbigniew Antonowicz podczas defilady z okazji święta 2. Pułku Saperów Kaniowskich, ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego (obecnie Lubelska), 11 maja 1928 rok
źródło: https://www.facebook.com/photo?fbid=637012586450485&set=a.572244222927322&locale=pl_PL
Zbigniew Antonowicz w grupie
Ppłk Stanisław Magnuszewski (2 od lewej), adiutant pułku kpt. Zbigniew Antonowicz (1 od lewej), komendant Policji Państwowej podkomisarz Marian Skulski, prof. Malarski, oraz weterani Powstania Styczniowego przy bramie triumfalnej z okazji święta pułkowego 2. Pułku Saperów Kaniowskich, 11 maja 1928 rok
źródło: https://www.facebook.com/photo/?fbid=865855806899494&set=a.502040573281021&locale=pl_PL
Zbigniew Antonowicz
Zbigniew Antonowicz w mundurze
źródło: https://www.facebook.com/photo?fbid=302713659880381&set=a.247853922033022&locale=pl_PL
Zbigniewa Antonowicz z zasłoniętym okiem, fotografia zbiorowa.
Kapitan Zbigniew Antonowicz (z zasłoniętym okiem) pośród żołnierzy i innych osób w kantynie wojskowej 2. Pułku Saperów Kaniowskich, fot. powstała w latach 1929-1931.
źródło: https://www.facebook.com/photo/?fbid=1213543470781551&set=a.244260897709818&locale=pl_PL

Zbigniew Antonowicz 1939
Ostatnie zdjęcie Zbigniewa Antonowicza zrobione po otrzymaniu rozkazu mobilizacji w 1939 roku.
źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań

Znaleźliśmy Tatę…

W 1989 roku w Tygodniku Polskim (13/1989) ukazał się artykuł dotyczące ppor. Zbigniewa Antonowicza. Na podstawie opublikowanych wcześniej informacji dotyczących „Listy nie rozpoznanych zwłok katyńskich”, gdzie podawano informacje o znaleziskach z dołów katyńskich; rodzeństwo: Anna i Zbigniew Antonowicz zidentyfikowali swojego Ojca – Zbigniewa.

W kieszeni munduru zwłok oznaczonych numerem AM 2284 odnaleziono list wysłany 23 stycznia 1940 roku do Zbigniewa Antonowicza :
Zbichurka najdroższy! Nareszcie z listu od proboszcza mamy trochę wiadomości o Tobie – dalej mieszkamy w Nowym Dworze, w dawnym mieszkaniu Kubertów nad piekarnią (ul. Przyrynej 9/10).
Gromadka – Bronka, Hania, Witek, Zbyszek.


Z informacji uzyskanych od rodziny wynika, że zamordowany nie mogąc odnaleźć swoich bliskich 24 listopada 1939 roku wysłał kartkę do znajomego księdza proboszcza:
Proszę o zawiadomienie rodziny mojej: żony Bronisławy, że jestem zdrów i czuję się dobrze, tylko troska o rodzinę dolega… Potrzebna mi ciepła bielizna i nade wszystko wiadomość o rodzinie.


Rodzina nawiązała kontakt, wysłała m.in. odnaleziony w kieszeni munduru list, który pozwolił później zidentyfikować Zbigniewa Antonowicza, ale w żadnym z zachowanych listów nie potwierdził otrzymania przesyłki z ciepłą odzieżą, choć niezwłocznie została wysłana. Ostatni list napisał do swojej matki, datowany 4 lutego 1940 roku:
Mamusiu moja najdroższa,
żyję, jestem zdrów, tylko tęsknota i brak wiadomości o Was najukochańszych zatruwa każdą chwilę. Proszę o jak najszybszą odpowiedź, może być polecony (…). Mamy tu znośne warunki życia tylko najgorsza niepewność co do Waszych losów (…).
Całuję i ściskam Was wszystkich i polecam opiece Bożej.
Kochający syn Zbigniew.


źródło: materiały udostępnione przez Muzeum Armii Poznań


Katyń…
ocalić od zapomnienia

Zbigniew Antonowicz otrzymał swój Dąb Pamięci przy Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej w Puławach na ulicy Kaniowczyków 9.

Program edukacyjny „Katyń… ocalić od zapomnienia” został zainicjowany 13 kwietnia 2008 roku w czasie uroczystości upamiętnienia 30 Ofiar Zbrodni Katyńskiej na Cmentarzu Poległych w Radzyminie. Jest to idea zachowania pamięci o ofiarach NKWD z 1940 roku poprzez sadzenie imiennych Dębów Pamięci.


Powiązane wpisy

Scroll to Top